صنعت فولاد ایران در مواجهه با ناترازی انرژی و محدودیت زیرساخت
منتشرشده: · بهروزرسانی: · اقتصاد

صنعت فولاد ایران با ظرفیت اسمی ۵۵ میلیون تن، تولید واقعی حدود ۳۲ میلیون تن دارد؛ ناترازی انرژی، کمبود منابع آب و مشکلات زیرساختی باعث فاصله میان ظرفیت و تولید میشود.
صنعت فولاد ایران در شرایطی با ظرفیت اسمی ۵۵ میلیون تن فعالیت میکند که تا پیش از تهاجم نظامی به ایران، تولید واقعی آن به حدود ۳۲ میلیون تن رسیده بود، فاصلهای که بخشی از آن به محدودیتهای انرژی و توسعه نامتوازن زیرساختها بازمیگردد.
فعالان این صنعت با اشاره به چشمانداز دشوار تامین گاز و برق در ماههای پیش رو، تاکید کردند که ادامه توسعه ظرفیتهای تولیدی بدون سرمایهگذاری متناسب در زیرساختهای انرژی، آب و حملونقل، نهتنها به افزایش تولید منجر نمیشود، بلکه پایداری فعالیت واحدهای موجود را نیز با خطر مواجه میکند.
در پنل تخصصی «زمستان پرریسک فولاد؛ راهبرد صنعت برای عبور از بحران انرژی چیست؟»، مدیرعامل هلدینگ توسعه و تجهیز معادن امداد، پدرام پیروینسب، گفت: نگرانی از کمبود گاز در فصل زمستان یکی از مهمترین دغدغههای فعالان این صنعت است. او افزود که چالشهای فولاد به تامین گاز محدود نیست و مسائلی مانند کمبود منابع آب، آسیبهای ناشی از جنگ و نااطمینانی در تامین زیرساختهای تولید نیز بر فعالیت این صنعت تاثیر گذاشته است.
مدیر طرح جامع فولاد شرکت فولاد تکنیک، مهران محجوبنژاد، توضیح داد که هدفگذاری برای تولید ۵۵ میلیون تن فولاد، از ابتدا قرار نبود صرفاً به افزایش ظرفیت کارخانهها محدود شود. بر اساس رویکرد طرح جامع، توسعه این صنعت باید بهصورت متوازن و همزمان با تامین مواد اولیه، انرژی، آب، بازارهای صادراتی و فناوری پیش میرفت؛ زیرا افزایش ظرفیت تولید بدون فراهم کردن الزامات زیرساختی نمیتواند توسعهای پایدار ایجاد کند.
محجوبنژاد بیان کرد که زنجیره فولاد کشور برای تحقق ظرفیت هدفگذاریشده به حدود ۵ درصد ظرفیت گاز، ۸ درصد ظرفیت برق و حدود ۰.۲ درصد منابع آب کشور نیاز دارد. او افزود که در زمان تدوین طرح نیز درباره احتمال بروز محدودیت در تامین این منابع هشدار داده شده بود. با این حال، در سالهای بعد ظرفیتسازی در بخش فولاد با سرعت بیشتری نسبت به توسعه زیرساختهای انرژی و آب پیش رفت و امروز آثار این ناهماهنگی در عملکرد واحدهای تولیدی قابل مشاهده است.
مدیر طرح جامع فولاد شرکت فولاد تکنیک با بیان اینکه اکنون ظرفیت اسمی تولید فولاد کشور به ۵۵ میلیون تن رسیده، اما تولید واقعی حدود ۳۲ میلیون تن است، گفت: بررسیهای انجامشده نشان میدهد بخشی از ظرفیت خالی صنعت، به کسری انرژی مربوط میشود و حدود ۲۰ درصد از فاصله میان ظرفیت و تولید واقعی ناشی از همین محدودیتهاست. صنعت فولاد در برخی مقاطع توانسته ماهانه حدود ۳.۳ میلیون تن تولید کند؛ رقمی که در صورت تداوم در طول سال، امکان تولید حدود ۴۰ میلیون تن را نشان میدهد.
محجوبنژاد با تاکید بر ضرورت تغییر مسیر توسعه این صنعت گفت: در شرایط فعلی، افزایش ظرفیتهای جدید نباید همچنان در اولویت قرار گیرد و لازم است تمرکز اصلی بر رفع کمبودهای موجود، بهویژه در حوزه انرژی باشد. فولادسازان در سالهای گذشته برای تامین بخشی از نیاز خود به سمت احداث نیروگاه و سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر حرکت کردهاند، اما این اقدامات نباید جایگزین وظایف نهادهای مسئول در تامین زیرساختهای عمومی شود. او همچنین افزایش شدید قیمت انرژی در کنار محدودیت دسترسی به آن را یکی از دشواریهای مضاعف صنعت دانست و گفت: رشد چند برابری قیمت برق و گاز در سالهای اخیر، همزمان با تداوم ناترازی، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده است. در حالی که ثبات در سیاستهای قیمتگذاری و پیشبینیپذیر بودن هزینههای انرژی، برای برنامهریزی بلندمدت واحدهای فولادی ضروری است.