ارتش لولا؛ نقش کانال واتساپ در بازگشت لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا
منتشرشده: · بهروزرسانی: · جهان

یک گروه واتساپ به نام «ارتش لولا» در سه هفته قبل از انتخابات برزیل میلیونها دنبالکننده جذب کرد و بهعنوان یکی از عوامل کمککننده به بازگشت لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا شناخته میشود.
یک گروه واتساپ که برای حمایت از کارزار انتخاب مجدد لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا ایجاد شده بود، توسط هوادارانش بهعنوان یکی از عوامل کمککننده به بازگشت او در انتخابات برزیل معرفی میشود.
رئیسجمهور چپگرای برزیل از رقیب راستگرای خود، فلاویو بولسونارو، عقب بود اما توانست ظرف تنها سه هفته روند رقابت را تغییر دهد. در زمانیکه بسیاری تردید داشتند لولا بتواند نتیجه را برگرداند، کانالی در واتساپ به نام «ارتش لولا» شکل گرفت و بهسرعت ۱۰/۸ میلیون دنبالکننده پیدا کرد.
این عملیات که توسط آندره ژانونس، نماینده کنگره، هدایت میشد، حامیان را تشویق میکرد که ویدئوها را به اشتراک بگذارند، هشتگها را تبلیغ کنند و رایدهندگان تازهای جذب کنند. رشد چشمگیر این کانال میان دو دور انتخابات بهویژه از این جهت قابل توجه بود که به نظر میرسید یک عدم توازن دیرینه در سیاست برزیل را معکوس کرده است.
سالها بود که محافظهکاران همسو با ژائیر بولسونارو، رئیسجمهور سابق، بهطور گسترده بهعنوان نیروی غالب در بسیج سیاسی آنلاین، بهخصوص در پلتفرمهایی مانند واتساپ و تلگرام، شناخته میشدند. ظهور «ارتش لولا» بسیاری از حامیانش را متقاعد کرد که چپ برزیل سرانجام راهی برای رقابت در عرصه دیجیتال پیدا کرده است.
پیامهای «ارتش لولا» اغلب شامل قالبهای آمادهای بود که دنبالکنندگان میتوانستند آنها را با دوستان و اعضای خانواده به اشتراک بگذارند. هر پیام وظیفه مشخصی به حامیان میداد تا میزان دیده شدن لولا در شبکههای اجتماعی افزایش یابد. ژانونس بارها به «نیروهایش» دستور میداد که تازهترین ویدئوی کارزار را «منفجر کنند» یا کمک کنند یک هشتگ تازه «اوج بگیرد».
در آستانه انتخابات، این نماینده کنگره همچنین یک برنامه زنده ۲۴ ساعته برگزار کرد که «پخش زنده بازگشت» نام گرفته بود، حتی در شرایطی که نظرسنجیها همچنان از پیروزی بولسونارو حکایت داشتند. این تاکتیک جواب داد، هرچند که برخی اعضای حزب کارگران میترسیدند سبک تقابلی ژانونس در شبکههای اجتماعی، تصویر میانهروتری را که میخواستند از لولا ارائه دهند، تضعیف کند.
لولا در سخنرانی پیروزی خود از ژانونس بهعنوان «ژنرال ما» یاد کرد و از او به دلیل «بالا بردن روحیه نیروهای ما در هر روز» تشکر کرد.
در حالی که متحدان «ارتش لولا» را یکی از عوامل کمککننده به بازگشت او میدانند، دانشمندان علوم سیاسی هشدار میدهند که مشخص کردن اینکه چند رای، اگر اصلا رایی، مستقیماً تحت تاثیر این عملیات واتساپی قرار گرفته، ناممکن است. دنیلده هولتسهاکر معتقد است تغییر در راهبرد انتخاباتی لولا نقش کلیدی در بازگشت او داشت و کارزار دیجیتال را با بسیج میدانی و فعالیت در سطح جامعه پیوند داده است.
مایرا گولارت نیز هشدار میدهد که نباید بازگشت لولا را صرفاً به شبکههای اجتماعی نسبت داد؛ ترکیبی از شبکههای اجتماعی و بسیج خیابانی بود که در دنیای واقعی نوعی بسیج را ممکن کرد که میتوانست میزان عدم مشارکت را کاهش دهد و رایدهندگان مردد را متقاعد کند.