کارگردان کمال تبریزی دربارهٔ سینمای مقاومت و اهمیت اصالت در فیلمسازی
منتشرشده: · بهروزرسانی: · ایران

کارگردان کمال تبریزی در نخستین روز نوزدهمین جشنواره بینالمللی فیلم مقاومت به اهمیت اصالت در سینمای مقاومت و خطر تکرار کلیشهها اشاره کرد.
کارگردان کمال تبریزی در نخستین روز نوزدهمین جشنواره بینالمللی فیلم مقاومت در پردیس سینمایی مردم کارگاه انتقال تجربه برگزار کرد.
در ابتدای نشست تبریزی اشاره کرد که اصطلاح «سینمای مقاومت» در گذشته به عنوان «سینمای جنگ» و سپس «سینمای جنگ ایران و عراق» شناخته میشد و پرسشی تاریخی باقی مانده است: چرا انسانها با یکدیگر میجنگند و چرا گروهی تلاش میکند خواست خود را با زور و خشونت به دیگری تحمیل کند؟
او یادآور شد که آغاز جنگ برای بسیاری از جوانان، از جمله خود، انگیزهای برای ورود به سینما شد و گروهی از علاقهمندان بدون اتکا به ساختار رسمی دانشگاهی، پول شخصی خود را جمع میکردند تا از استادان دعوت کنند و سینما یاد بگیرند. این مسیر بعداً برخی از آنها را به مناطق جنگی و ساخت مستند رساند.
تبریزی «روایت فتح» را نمونهای از شکلگیری یک جهان مستقل در مستندسازی جنگ معرفی کرد و گفت که این مجموعه به دلیل حضور و نگاه مرتضی آوینی توانست به یک جریان تبدیل شود. او تاکید کرد که در «روایت فتح» پیش از ثبت، تحلیل و تامل دربارهٔ افراد جنگ، انگیزهها و ویژگیهایشان وجود داشت.
کارگردان بیان کرد که اگر فیلمساز بهدنبال ساخت نسخهای نزدیک به اثر اصلی باشد، در نهایت چیزی به سینما اضافه نمیکند. او معتقد است فیلمساز باید زبان، قواعد ارتباطی و جهان خود را بسازد؛ جهانی که حتی بدون دیدن تیتراژ، بتوان رد صاحب اثر را در آن تشخیص داد. این اصل در سینمای مقاومت اهمیت بیشتری دارد، زیرا انبوه شعارها، تصویرهای تکرارشونده و قالبهای از پیش تثبیتشده میتواند فیلمساز را در جریان غالب حل کند و امکان بروز ویژگی فردی او را از بین ببرد.
تبریزی دربارهٔ فیلم «لیلی با من است» گفت که در فضای جنگ تصویر غالب از رزمنده بود، اما او با معکوس کردن وضعیت، شخصیت صادق مشکینی را به عنوان فردی که نمیخواهد به جنگ برود و ترس مانع او باشد، معرفی کرد. او ریشه کلیشه را تکرار و تقلید دانست و گفت که وقتی فیلمساز به جای مواجهه شخصی با فیلمنامه و موضوع، نسخهای از فیلم موفق قبلی میسازد، عملاً کارگردانی از اثر حذف میشود.
در پایان تبریزی تاکید کرد که تناسب فرم و محتوا در تاریخ سینما یکی از عوامل شکلگیری ژانرها و شیوههای مختلف بیان بوده است. او معتقد است کارگردان نباید هنگام خلق هر لحظه بهطور مداوم فکر کند که چه چیزی «مجاز» یا «غیرمجاز» تلقی میشود، بلکه باید بر اساس جهانی که واقعاً به آن باور دارد فیلم بسازد. اگر فیلمساز به ارزشهای موضوع اعتقاد داشته باشد، این باور بهصورت طبیعی در اثر حضور پیدا میکند؛ اما وقتی اثر بر اساس دستورالعمل، ممیزی و نگاه سفارشی مدیران پیش میرود، کلیشه جای جهان فیلمساز را میگیرد و اثر قدرت ارتباط خود را از دست میدهد.
تبریزی در پایان گفت که هیچ فیلمساز نباید به نقطهای برسد که تصور کند ساختن فیلم برایش به کاری کاملاً قابل پیشبینی و بیاضطراب تبدیل شده است. هر فیلم مختصات خودش را دارد و کارگردان باید برای آخرین فیلمش همان هیجان و دلهرهای را داشته باشد که هنگام ساخت فیلم اول تجربه میکرد.