بررسی احتمال استفاده از بمبهای گرافیتی و پیامدهای آن بر شبکه برق
منتشرشده: · بهروزرسانی: · ایران

یک پژوهشگر انرژی به بررسی پیامدهای احتمالی استفاده از بمبهای گرافیتی و جنگ سایبری بر شبکه برق ایران پرداخته و تجربیات عراق و یوگسلاوی را تحلیل کرد.
در پی تشدید تنشهای نظامی و مطرح شدن تهدیدهایی درباره احتمال هدف قرار گرفتن زیرساختهای انرژی ایران، مباحثی درباره استفاده احتمالی از روشهایی مانند جنگ سایبری و بمبهای نرم برای ایجاد اختلال در شبکه برق مطرح شده است.
به گفته سید هاشم اورعی، رئیس اتحادیه انجمنهای علمی انرژی ایران، احتمال استفاده از چنین روشهایی وجود دارد. در این زمینه باید میان خروج موقت تجهیزات از مدار و تخریب فیزیکی تاسیسات تفاوت قائل شد، چرا که شدت خسارت و مدتزمان بازیابی در این دو حالت متفاوت است.
مهماتی مانند بمبهای گرافیتی یا نرم برای ایجاد اختلال الکتریکی طراحی شدهاند و با پراکندن الیاف رسانای کربنی باعث ایجاد اتصال کوتاه و قوس الکتریکی میشوند. اگر خطا بدون آسیب جدی مهار شود، امکان بازگشت سریع برق وجود دارد، اما در صورت بروز آتشسوزی یا آسیب به تجهیزات، تعمیرات اساسی ضرورت مییابد.
بر اساس گزارش دیدهبان حقوق بشر، در ۲۲ مارس ۲۰۰۳ یک پست برق در ناصریه عراق با بمب گرافیتی هدف قرار گرفت که به آتشسوزی، تخریب ترانسفورماتورها و اختلال سیروزه در تامین برق انجامید. بررسیها نشان میدهد نبود دیوارههای مقاوم در برابر آتش، سامانههای اطفای حریق و حوضچه جمعآوری روغن میتواند در گسترش خسارات نقش داشته باشد.
تجربه دیگر به حملات هوایی ناتو به یوگسلاوی در سال ۱۹۹۹ مربوط میشود که استفاده از مهمات حاوی الیاف کربنی موجب قطع برق در حدود ۷۰ درصد این کشور شد، هرچند در برخی تاسیسات با پاکسازی الیاف برق بازگردانده شد.
این تجربیات ضرورت بازبینی وضعیت تاسیسات حیاتی و رفع کاستیهای حفاظتی در شبکه برق ایران را مطرح میکند.