روند کاهش گذار از فرزند اول به دوم در ایران
منتشرشده: · بهروزرسانی: · ایران · سیستان و بلوچستان

بر اساس دادههای مرکز رصد جمعیت کشور، نسبت خانوادههایی که پس از تولد فرزند اول صاحب فرزند دوم شدهاند، با کاهش روبهرو بوده است.
مرکز رصد جمعیت کشور در گزارشی به بررسی روند تغییرات شاخص گذار از فرزند اول به فرزند دوم پرداخت. بر اساس این گزارش، تا سال ۱۳۸۵، حدود ۸۲ درصد از فرزندانی که در سال ۱۳۷۵ به عنوان فرزند اول متولد شده بودند، صاحب خواهر یا برادر شدند. در آن مقطع، این نسبت به جز چهار استان گیلان، تهران، البرز و اصفهان، در سایر استانهای کشور بیش از ۸۰ درصد بود.
بررسی روند این شاخص نشاندهنده کاهش مستمر گذار به فرزند دوم است؛ به گونهای که این نسبت در سال ۱۴۰۵ به ۶۲ درصد رسیده است و ۳۸ درصد از خانوادههایی که در سال ۱۳۹۵ صاحب نخستین فرزند خود شدهاند، تا سال ۱۴۰۵ همچنان تک فرزند باقی ماندهاند.
در سال ۱۳۸۵، شاخص گذار از فرزند اول به دوم در ۱۰ استان کشور بیش از ۹۰ درصد گزارش شده بود؛ از جمله در کهگیلویه و بویراحمد و خراسان جنوبی ۹۴ درصد، سیستان و بلوچستان ۹۳ درصد، ایلام، بوشهر و خراسان شمالی ۹۲ درصد، هرمزگان ۹۱ درصد و چهارمحال و بختیاری، کرمان و خوزستان ۹۰ درصد. بررسیهای سالهای اخیر نشان میدهد که سهم خانوادههایی که پس از تولد فرزند اول تکفرزند ماندهاند، در گیلان ۶۳ درصد، مازندران ۵۷ درصد، البرز ۵۱ درصد و تهران ۵۰ درصد است.
این شاخص در سالهای بعد در تمام استانها، به جز سیستان و بلوچستان، بیش از ۱۵ درصد کاهش یافته است و در حال حاضر، نسبت گذار از فرزند اول به دوم در سیستان و بلوچستان ۸۸ درصد است. مرکز رصد جمعیت کشور همچنین اعلام کرد که تفسیر این شاخص نیازمند در نظر گرفتن عواملی مانند افزایش سن ازدواج و طولانیتر شدن فاصله زمانی ازدواج تا تولد فرزند اول است.