وضعیت شیوع آسم در ایران؛ مشکلات بیماران در مسیر درمان
منتشرشده: · سلامت
مصطفی معین، رئیس انجمن آسم، آلرژی و ایمونولوژی بالینی، با اشاره به افزایش چشمگیر بیماری‌های آسم و آلرژی در جهان، گفت: توسعه نامتوازن، گسترش شهرنشینی، تغییر سبک زندگی، آلودگی محیط‌زیست و تغییرات اقلیمی از عوامل موثر در افزایش شیوع…
مصطفی معین، رئیس انجمن آسم، آلرژی و ایمونولوژی بالینی، با اشاره به افزایش چشمگیر بیماری‌های آسم و آلرژی در جهان، گفت: توسعه نامتوازن، گسترش شهرنشینی، تغییر سبک زندگی، آلودگی محیط‌زیست و تغییرات اقلیمی از عوامل موثر در افزایش شیوع این بیماری‌ها هستند.
وی اظهار داشت: امروزه حدود یک‌سوم جمعیت جهان، معادل بیش از ۲.۵ میلیارد نفر، به یکی از انواع بیماری‌های آلرژیک مبتلا هستند و آسم نیز صدها میلیون نفر را در جهان درگیر کرده است.
به گفته معین، مهم‌ترین تناقض در وضعیت جهانی آسم آن است که بیشترین شیوع بیماری در کشورهای توسعه‌یافته، اما بیشترین مرگ‌ومیر در کشورهای در حال توسعه رخ می‌دهد.
وی با اشاره به آمار سال ۲۰۱۹، تعداد مرگ‌های سالانه ناشی از آسم را حدود ۴۵۵ هزار مورد اعلام کرد و افزود: ۹۶ درصد این مرگ‌ها در کشورهای درحال‌توسعه اتفاق می‌افتد.
معین، سه شاخص هزینه اقتصادی، ناتوانی و مرگ‌ومیر را برای ارزیابی بار بیماری آسم معرفی کرد و ادامه داد: هزینه سالانه درمان هر بیمار مبتلا به آسم در جهان بین ۳۰۰ تا ۱۳۰۰ دلار برآورد شده است. همچنین بر اساس مطالعه‌ای در ایران در سال ۲۰۱۵، میانگین این هزینه حدود ۵۹۰ دلار بوده است.
وی با اشاره به افزایش بار ناتوانی ناشی از آسم، اظهار داشت: شمار افراد دچار ناتوانی مرتبط با این بیماری از ۱۵ میلیون نفر در سال ۲۰۰۱ به ۲۱ میلیون نفر در سال ۲۰۱۹ رسیده و حدود ۸۴ درصد این بار ناتوانی مربوط به کشورهای در حال‌توسعه است.
استاد پیشکسوت دانشگاه علوم پزشکی تهران، فقر اقتصادی و فقر آموزشی را از مهم‌ترین دلایل مرگ‌ومیر بالای آسم دانست و بر نقش آموزش بیماران و خانواده‌ها، کنترل عوامل محیطی، کاهش مواجهه با دود دخانیات و آلودگی هوا و پیشگیری از چاقی تاکید کرد.
معین به تفاوت قابل‌توجه شیوع آسم میان استان‌های مختلف اشاره کرد و گفت این بیماری در مناطق مرطوب شمالی و جنوبی، مناطق صنعتی و کلانشهرها تحت تاثیر عوامل محیطی و اقلیمی قرار دارد.
وی همچنین از افزایش روند شیوع آسم در ایران و مشکلاتی مانند دسترسی ناکافی به داروهای استنشاقی، هزینه بالای درمان و پایبندی ناکافی بیماران به درمان سخن گفت.
رئیس انجمن آسم، آلرژی و ایمونولوژی بالینی در ادامه، تقویت مراقبت‌های اولیه سلامت، توسعه نظام ارجاع، پایش مستمر بیماری، توزیع عادلانه متخصصان و تامین پایدار داروهای ضروری، به‌ویژه کورتیکواستروئیدهای استنشاقی، را از اولویت‌های کنترل آسم برشمرد.
وی با اشاره به تدوین راهنمای ملی آسم در سال‌های ۱۳۸۸، ۱۳۹۴ و ۱۴۰۴، تاکید کرد که با وجود این راهنماها، کشور همچنان به برنامه ملی جامع کنترل آسم نیاز دارد؛ برنامه‌ای که پیشگیری، تشخیص، درمان، آموزش و دسترسی عادلانه به خدمات سلامت را دربرگیرد.
معین، خواستار توسعه پژوهش‌های اپیدمیولوژیک و اقتصادی، بومی‌سازی راهبردهای جهانی درمان آسم و تقویت آموزش کادر درمان شد و تاکید کرد که پیشگیری اولیه و کاهش نابرابری در سلامت باید در اولویت سیاست‌گذاری قرار گیرد.