سیاست دفاعی کشورهای خلیج فارس پس از خسارات جنگ
منتشرشده: · بهروزرسانی: · ایران

گزارشی از موسسه بینالمللی مطالعات راهبردی نشان میدهد که خسارات اقتصادی و نظامی در خلیج فارس باعث بازنگری ساختار دفاعی چند تریلیون دلاری این کشورها شد.
پاتریک وینتور، تحلیلگر ارشد مسائل بینالملل، به گزارش موسسه بینالمللی مطالعات راهبردی (IISS) اشاره کرد که جنگ اخیر در خلیج فارس، محدودیتهای توان دفاعی کشورهای منطقه را آشکار کرده و درباره کارآمدی حضور نظامی آمریکا و ارزش راهبردی پایگاههای این کشور در منطقه تردید ایجاد کرده است.
گزارش IISS بیان میکند که وابستگی گسترده کشورهای خلیج فارس به تسلیحات آمریکایی، نتوانسته امنیت مورد انتظار را تامین کند و اکنون رهبران منطقه باید درباره آینده همکاریهای نظامی با واشنگتن و چگونگی بازسازی توان دفاعی خود تصمیمگیری کنند.
در هفتههای پیش از برقراری آتشبس، ۱۲ کشور منطقه با موج گستردهای از حملات روبهرو شدند. بر اساس آمار گزارش، در این دوره ۴۶۷۰ پهپاد انتحاری یکطرفه و بیش از ۱۴۰۰ موشک بالستیک به سمت اهداف منطقهای و پایگاههایی که گفته میشد متعلق به آمریکا هستند، شلیک شد. تقریباً نیمی از این حملات امارات متحده عربی را هدف قرار دادند.
خسارات واردشده قابل توجه بود؛ یکی از برآوردهای مورد استناد در گزارش، میزان خسارت را تا ۵۸ میلیارد دلار تخمین زده است. تعطیلی موقت پروازها در فرودگاه بینالمللی دبی در ماه مارس، نمونهای از تاثیر مستقیم حملات است.
گزارش به بررسی فاصله میان سرمایهگذاری عظیم کشورهای خلیج فارس در حوزه تسلیحات و میزان آمادگی عملیاتی آنها در برابر جنگهای فرسایشی هوایی میپردازد. کارشناسان IISS اشاره کردند که کشورهای منطقه با وجود خرید گسترده تجهیزات نظامی، نتوانستهاند یک ساختار دفاعی یکپارچه و متناسب با تهدیدهای جدید ایجاد کنند.
ویژگیهای ضعف شناسایی شده شامل وابستگی بیش از اندازه به سامانهها و مهمات پدافند هوایی و موشکی ساخت آمریکا، نبود هماهنگی میان ساختارهای دفاعی کشورهای منطقه، کمبود تجهیزات مینروبی و محدود بودن گزینههای پاسخ متقابل است. هزینه بالای استفاده از سامانههای پیشرفته برای رهگیری پهپادها و موشکهای نسبتاً ارزان نیز به عنوان چالش مطرح شد.
گزارش به بررسی آینده حضور نظامی آمریکا در منطقه میپردازد و نشان میدهد که همکاریهای دفاعی دیرینه با واشنگتن، نتوانسته حفاظت کافی در برابر حملات تلافیجویانه را تضمین کند. همچنین مطرح میکند که پایگاههای نظامی آمریکا ممکن است بهانه دیگری برای حملات علیه کشورهای منطقه فراهم کرده باشند.
در همین راستا، نگرش عمومی در کشورهای خلیج فارس نسبت به آمریکا در حال تغییر است؛ بهطوری که ممکن است آمریکا را بهجای تامینکننده امنیت، بهعنوان عاملی برای افزایش هزینهها و مخاطرات راهبردی خود ارزیابی کنند.
کریس مورفی، سناتور دموکرات و عضو کمیته روابط خارجی سنای آمریکا، در پاسخ به انتشار گزارش، اشاره کرد که رهبران کشورهای منطقه خواهان بازسازی پایگاههای آسیبدیده آمریکا در خلیج فارس و تداوم حضور نظامی آنها هستند، اما این درخواست باید با توجه به توان واقعی واشنگتن برای حفاظت از تاسیسات نظامی بررسی شود.