ممنوعیت حجاب در مدارس آذربایجان و واکنش عمومی

منتشرشده: ۱۲ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۰۸:۵۱ · جهان

دولت جمهوری آذربایجان در سپتامبر ۲۰۲۶ مقراری را تصویب کرد که استفاده دانش‌آموزان از حجاب را ممنوع می‌سازد، در حالی که در شبکه‌های اجتماعی بحثی دربارهٔ نارضایتی‌های گسترده‌تر دربارهٔ هزینه‌های زندگی و فاصله میان تصمیم‌گیرندگان و جامعه شکل گرفت.

در اواخر سپتامبر ۲۰۲۶، دولت جمهوری آذربایجان اعلام کرد که دانش‌آموزان اجازه ندارند پوششی متفاوت با لباس رسمی مدرسه یا مغایر با اصل سکولار بودن آموزش داشته باشند. این مقررات، که در متن خود واژهٔ حجاب را ذکر نکرده بود، در شبکه‌های اجتماعی به عنوان «ممنوعیت حجاب» شناخته شد و موضوعی برای بحث در میان مردم شد.

بحث دربارهٔ اجازهٔ دختران برای حضور با حجاب در مدارس به یک موضوع غالب در شبکه‌های اجتماعی تبدیل شد و نه‌تنها دربارهٔ آزادی‌های مذهبی، بلکه دربارهٔ مشکلات اجتماعی نیز گفتگو را تحریک کرد. این موضوع به تدریج به نمادی از شکاف میان دولت و جامعه تبدیل شد.

در شبکه‌های اجتماعی، برخی کاربران اظهار داشتند که حکومت از وضعیت واقعی مردم بی‌اطلاع است و شکاف میان سبک زندگی نخبگان سیاسی و اقتصادی و دشواری‌های روزمرهٔ شهروندان را برجسته می‌کنند. سفرهای لوکس، حضور در رویدادهای بین‌المللی و پوشش‌های گران‌قیمت، به‌عنوان نمونه‌ای از تفاوت میان زندگی نخبگان و زندگی روزمرهٔ مردم مطرح شد.

همچنین، مردم دربارهٔ دستمزدهای پایین، افزایش هزینه‌های زندگی، بیکاری، دشواری دسترسی به مسکن و فرصت‌های اقتصادی، تفاوت میان مناطق، دسترسی به خدمات درمانی و آموزشی و دشواری جوانان برای ساختن آیندهٔ خود صحبت می‌کنند. آمارهای رسمی نشان می‌دهد که حداقل دستمزد در آذربایجان از ژانویه ۲۰۲۵ به ۴۰۰ منات افزایش یافته و متوسط دستمزد ماهانه در همان دوره حدود ۱۱۸۴/۲ منات بوده است، که تقریباً سه برابر حداقل دستمزد است.

اقتصاددان فرید مهرعلی‌زاده در دادگاه ادعا کرد که خط فقر در جمهوری آذربایجان به‌طور غیرواقع‌بینانه تعیین شده و نرخ رسمی فقر ۵٫۱ درصد، واقعیت را منعکس نمی‌کند. او این نکته را در دفاعیات خود مطرح کرد.

شکاف میان هزینه‌های نخبگان و مخارج اجتماعی نیز قابل توجه است؛ به‌عنوان مثال، در سال ۲۰۲۴، نزدیک به ۱/۲ میلیارد منات برای برگزاری کنفرانس اقلیمی در باکو هزینه شد که تقریباً برابر بود با کل بودجه کمک‌های اجتماعی کشور در همان سال. هزینه سالانه برگزاری جایزه بزرگ فرمول یک جمهوری آذربایجان نیز حدود ۵۵ تا ۶۰ میلیون دلار آمریکاست.

حامیان حکومت ادعا می‌کنند که چنین رویدادهایی برای کشور مزایایی مانند جذب گردشگر و ارتقای وجهه بین‌المللی دارند، در حالی که برای بخش بزرگی از مردم این رویدادها به‌عنوان تجربهٔ دور و اثر مستقیم کمتری بر زندگی روزمره محسوب می‌شوند. در ماه گذشته، پس از برگزاری مسابقات فرمول یک در باکو، شبکه‌های اجتماعی پر از ویدیوها و پیام‌های اعتراضی بود.