ایری: در گذرگاه‌های مرزی تا ۳ هزار کامیون صف تشکیل شده است
منتشرشده: · اقتصاد
عبدالجلال ایری، سخنگوی کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی، در جلسه علنی امروز (سه‌شنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۵) مجلس، ضمن تشریح گزارش این کمیسیون درباره ارزیابی عملکرد گذرگاه‌های مرزی و ترانزیت زمینی با هدف تسهیل تردد ناوگان حمل‌ونقل باری،…
عبدالجلال ایری، سخنگوی کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی، در جلسه علنی امروز (سه‌شنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۵) مجلس، ضمن تشریح گزارش این کمیسیون درباره ارزیابی عملکرد گذرگاه‌های مرزی و ترانزیت زمینی با هدف تسهیل تردد ناوگان حمل‌ونقل باری، گفت: این گزارش به دستور رئیس مجلس و در پی شکل‌گیری صف‌های طولانی کامیون‌ها در مرزهای کشور و با انجام بازدیدهای میدانی از گذرگاه‌های مرزی تهیه شده است.
وی با اشاره به نتایج بررسی‌ها اظهار کرد: در برخی گذرگاه‌های مرزی صف‌هایی متشکل از حدود ۳ هزار کامیون تشکیل شده و توقف ناوگان باری به ۴۰ روز نیز رسیده است. این وضعیت هزینه‌ای روزانه تا ۱۰۰ دلار به رانندگان و فعالان اقتصادی تحمیل می‌کند؛ در حالی که مرز باید محل عبور کالا باشد، نه توقف و تحمیل هزینه‌های اضافی.
سخنگوی کمیسیون عمران مجلس با تاکید بر لزوم تبدیل موقعیت جغرافیایی ایران به یک مزیت پایدار ترانزیتی، افزود: صرف برخورداری از موقعیت جغرافیایی مناسب کافی نیست، زیرا انتخاب مسیر از سوی کشورها بر اساس زمان، هزینه، امنیت و ثبات انجام می‌شود. از این رو، باید مسیرهای ترانزیتی ایران به گزینه‌هایی پایدار و دشوار برای جایگزینی تبدیل شوند و وابستگی متقابل ترانزیتی در تصمیم‌گیری‌ها و مقررات‌گذاری‌ها مورد توجه قرار گیرد.
ایری با بیان اینکه خلاصه نتایج بررسی‌های کمیسیون در سامانه قانون‌گذاری و نظارت مجلس در اختیار نمایندگان قرار گرفته است، نخستین محور گزارش را ضرورت استقرار مدیریت واحد اجرایی و هماهنگ‌کننده در گذرگاه‌های مرزی عنوان کرد و گفت: ستاد ملی ترانزیت باید محور تنظیم‌گری باشد و با رویکرد نتیجه‌محور فعالیت کند. همچنین عملکرد گذرگاه‌ها باید بر اساس شاخص‌هایی مانند زمان انتظار، ظرفیت کنترل‌ها و میزان خسارات به‌صورت مستمر ارزیابی شود. مدیران عامل مناطق آزاد نیز باید نقش قانونی خود را در مدیریت واحد و پاسخگویی اجرایی به‌طور کامل ایفا کنند.
وی ناهماهنگی نهادی، مقررات و کنترل‌های زائد، مشکلات نوبت‌دهی و کمبود زیرساخت‌ها را از عوامل شکل‌گیری گلوگاه‌های ترانزیتی دانست و تصریح کرد: مقررات مربوط به رفع تعهدات ارزی، عبور گمرکی و نوبت‌دهی، در کنار پدیده کارت‌های اجاره‌ای کامیون، به ایجاد فرآیندهای غیرضروری و شکل‌گیری بازار صف در مرزها منجر شده است.
سخنگوی کمیسیون عمران مجلس تاکید کرد: مقررات تسهیل تردد مرزی باید متناسب با نیاز فعالان اقتصادی تنظیم شود و هیئت مقررات‌زدایی و کمیته موضوع ماده ۲ قانون بهبود مستمر محیط کسب‌وکار نیز باید با استقلال، اقتدار و چابکی بیشتری برای تعیین تکلیف فوری مشکلات اقدام کنند.
ایری تخصصی‌سازی گذرگاه‌های مرزی و توسعه فوری مسیرهای جایگزین، به‌ویژه مسیرهای ریلی در محورهای مهم ترانزیتی را از دیگر پیشنهادهای گزارش برشمرد و گفت: برای تکمیل این مسیرها، مشارکت کشورهایی که حجم بالایی از ترانزیت را دارند نیز ضروری است.
وی در ادامه با اشاره به مشکلات ناشی از تشدید بازرسی‌های طرف ترکیه اظهار کرد: این اقدامات، با وجود پرداخت هزینه‌های سنگین تخلیه و بارگیری، ظرفیت پذیرش مرزی را کاهش داده و موجب افزایش زمان و هزینه ترانزیت شده است؛ موضوعی که علاوه بر آسیب به کالاها، اعتبار تجاری ایران را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد.
سخنگوی کمیسیون عمران مجلس ایجاد زیرساخت‌های مورد نیاز در گذرگاه‌های مرزی با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و نظارت حاکمیت را ضروری دانست و افزود: باید سازوکارهای موثر تشویق و تنبیه برای کشف قاچاق به کار گرفته شود. همچنین تجهیزات کنترلی متناسب با نیاز مرزها باید بسرعت تامین و عملکرد آنها به‌صورت مستقل ارزیابی شود. این تجهیزات در صورت برخورداری از کیفیت لازم از تولیدات داخلی و در صورت نیاز از طریق واردات تامین شوند.
ایری، استفاده از ظرفیت بخش خصوصی برای تامین امکانات رفاهی رانندگان، تجهیزات و زیرساخت‌ها و همچنین انجام فعالیت‌های غیرحاکمیتی در گذرگاه‌های مرزی نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
سخنگوی کمیسیون عمران مجلس با تاکید بر ضرورت تقویت تعامل با کشورهای همسایه از جمله ترکیه و پاکستان بیان کرد: تامین امنیت مسیرهای عبور و احیای همکاری‌های حمل‌ونقلی باید با جدیت دنبال شود و تمام ظرفیت‌های اقدام متقابل در برابر رفتارهای نامتوازن شناسایی و به کار گرفته شود.
وی فعال‌سازی حداکثری دیپلماسی در سطوح سیاسی، اقتصادی و نظامی را از دیگر پیشنهادهای گزارش دانست و افزود: وزارت امور خارجه، کمیسیون‌های مشترک اقتصادی و اتاق بازرگانی باید در این زمینه نقش موثرتری ایفا کنند.
ایری همچنین درباره ضرورت ساماندهی بازرسی‌های موردی محموله‌های ایرانی گفت: تمامی بازرسی‌ها باید با ثبت برخط علت، زمان، مستندات و نتیجه انجام شوند و پلمب محموله نیز پس از بازرسی مجدداً ثبت و برقرار شود. در صورتی که تخلفی احراز نشود، خسارات وارده باید جبران شود.
وی افزود: پیش‌بینی تمهیدات اجباری برای جایگزینی پلمب‌ها و جلوگیری از الحاق احتمالی مواد مخدر یا اقلام ممنوعه به کامیون‌ها ضروری است تا از سوءاستفاده‌های احتمالی و خدشه‌دار شدن اعتبار تجاری کشور جلوگیری شود.
سخنگوی کمیسیون عمران مجلس، تقویت شرکت‌محوری ناوگان و توسعه حمل‌ونقل چندوجهی را از دیگر محورهای گزارش عنوان کرد و گفت: مقررات مربوط به کنترل باک پر نیز باید بازنگری شده و با ضمانت اجرایی مناسب به اجرا درآید.
ایری در پایان بر ضرورت مستندسازی نحوه و نتایج بازرسی محموله‌های ایرانی و خسارات تحمیل‌شده به آنها در مسیرهای ترانزیتی خارجی تاکید کرد و گفت: حقوق ذی‌نفعان ایرانی در این زمینه باید به‌صورت جدی پیگیری و از تضییع آن جلوگیری شود.