توصیه دوباره به روغن موتور ایرانی در بازار ایران
منتشرشده: · به‌روزرسانی: · ایران
به گفتهٔ فعالان صنفی، در شرایط فعلی بازار روغن موتور، مصرف‌کنندگان باید به جای خرید روغن خارجی، به روغن‌های داخلی معتبر و دارای شبکه توزیع رسمی روی بیاورند.
در سال‌های اخیر، هر بار بازار روغن موتور با افزایش قیمت، کمبود مقطعی یا گسترش کالاهای تقلبی روبه‌رو شده، یک توصیه دوباره از سوی تعمیرکاران و کارشناسان شنیده می‌شود: اگر روغن موتور ایرانی معتبر، با مشخصات مناسب خودرو و از مسیر مطمئن در دسترس است، چرا باید برای خرید روغن خارجی ریسک کرد که منشا و اصالت آن روشن نیست.
بازار روغن موتور در ایران سال‌هاست با تناقضی روبه‌روست؛ بخش قابل‌توجهی از مصرف‌کنندگان هنوز بر این باورند که محصول خارجی الزاماً باکیفیت‌تر است و حاضرند برای نام یک برند بین‌المللی چند برابر پول بپردازند، در حالی که بازار پر از محصولاتی است که تشخیص اصل یا تقلبی بودن آن‌ها حتی برای فروشنده و تعمیرکار هم همیشه ساده نیست.
رئیس اتحادیه تعمیرکاران خودرو تهران در سال ۱۴۰۲ هشدار داده بود که سودجویان روغن‌های تقلبی را با بسته‌بندی بسیار شبیه برندهای معتبر خارجی وارد بازار می‌کنند، تا جایی که تشخیص تقلبی بودن آن‌ها برای تعمیرکار دشوار شده است. او توصیه کرده بود مردم روغن را از مراکز دارای مجوز تهیه کنند و تاکید کرده بود روغن‌های داخلی باکیفیتی در بازار وجود دارد.
وجود نام یک برند خارجی روی قوطی هیچ تضمینی ایجاد نمی‌کند که روغن واقعاً از همان کشور، همان کارخانه و همان خط تولید آمده باشد. بازار ایران به دلیل محدودیت واردات، هزینه بالا و دشواری نقل‌وانتقال مالی، شرایطی دارد که برای جعل کالا جذاب است؛ هرچه یک برند خارجی گران‌تر و کمیاب‌تر باشد، سود تولید نسخه تقلبی آن نیز بیشتر می‌شود.
در مهر ۱۴۰۵، اداره استاندارد لرستان از کشف محصولی خبر داد که با ظاهر روغن خارجی عرضه می‌شد، اما بخش عمده آن اساساً روغن موتور نبود. مسئولان استاندارد در همان پرونده به مصرف‌کنندگان هشدار دادند هنگام خرید محصولاتی که به‌عنوان خارجی و وارداتی عرضه می‌شوند، دقت بیشتری داشته باشند.
چند سال پیش نیز در اسب بخار همین مسئله مطرح شده بود؛ بازار ایران محل مناسبی برای اعتماد بی‌چون‌وچرا به هر روغن خارجی نیست. تعداد محصولات خارجی اصل محدود است و بخشی از کالاهایی که با ظاهر برندهای مشهور عرضه می‌شوند، مسیر واردات و اصالت قابل‌رهگیری روشنی ندارند.
شرایط اخیر بازار نیز این نگرانی را بیشتر کرده است؛ گزارش‌هایی درباره کاهش تولید، اختلال در توزیع و افزایش قیمت روغن موتور منتشر شده و سازمان حمایت در شهریور ۱۴۰۵ از افزایش قیمت‌های بدون مجوز در بازار خبر داده بود. هر زمانی که یک کالای ضروری کمیاب‌تر یا گران‌تر می‌شود، فضای بیشتری برای ورود اجناس مشکوک و تقلبی ایجاد می‌شود.
این به معنای آن نیست که همه روغن‌های ایرانی عالی هستند یا همه محصولات خارجی مشکوک‌اند؛ بحث بر سر احتمال دسترسی به محصول اصل و قابل‌رهگیری است.