مارتین لوتر ۹۵ تز اعتراضی خود را به در کلیسای ویتنبرگ میخکوب کرد
منتشرشده: · بهروزرسانی: · ایران

در ۳۱ اکتبر ۱۵۱۷، کشیش آلمانی مارتین لوتر بر در کلیسای قلعه ویتنبرگ ۹۵ تز اعتراضی را میخکوب کرد که به عنوان آغاز اصلاحات پروتستانی شناخته میشود.
در ۳۱ اکتبر ۱۵۱۷، کشیش و پژوهشگر آلمانی مارتین لوتر به در کلیسای قلعه ویتنبرگ نزدیک شد و برگهای حاوی ۹۵ تز اعتراضی خود را بر آن میخکوب کرد. این تزها به انتقاد از فساد کلیسای کاتولیک روم، بهویژه رویه فروش آمرزشنامهها، میپرداختند.
در آن زمان، یک کشیش دومینیکن به نام یوهان تتسل، برای جمعآوری کمک مالی جهت بازسازی کلیسای سنپیترو در رم، کارزار فروش آمرزشنامهها را در آلمان آغاز کرده بود. فریدریش سوم، شاهزاده و فرمانروای ساکسونی، فروش این آمرزشنامهها را در ویتنبرگ ممنوع کرده بود، اما بسیاری از اعضای کلیسا برای خرید آنها به شهرهای دیگر سفر میکردند.
نارضایتی لوتر از این رویه، او را به نگارش ۹۵ تز اعتراضی واداشت. این نوشتهها به سرعت مورد توجه قرار گرفتند، از زبان لاتین به آلمانی ترجمه شدند و در سراسر مناطق مختلف انتشار یافتند. نسخهای از آنها به رم رسید و تلاشهایی برای متقاعد کردن لوتر به تغییر مواضعش آغاز شد.
در سال ۱۵۲۱، پاپ لئوی دهم لوتر را از کلیسای کاتولیک طرد کرد. در همان سال، لوتر در برابر شارل پنجم، امپراتور مقدس روم، از پسگرفتن نوشتههایش خودداری کرد. شارل پنجم فرمان «وُرمس» را صادر کرد که بر اساس آن، لوتر به عنوان قانونشکن و مرتد شناخته میشد و هرکس میتوانست او را بدون مجازات به قتل برساند.
لوتر تحت حمایت فریدریش سوم، کار ترجمه کتاب مقدس به زبان آلمانی را آغاز کرد که تکمیل آن ده سال به طول انجامید. اصطلاح «پروتستان» نخستین بار در سال ۱۵۲۹ به کار رفت؛ زمانی که شارل پنجم یکی از مصوبات پیشین را لغو کرد. بر اساس آن مصوبه، فرمانروایان ایالتهای آلمان میتوانستند تصمیم بگیرند که آیا فرمان ورمس را در قلمروی خود اجرا کنند یا خیر.
در واکنش به این تصمیم، برخی شاهزادگان و حامیان لوتر اعتراضنامهای صادر کردند و اعلام داشتند که وفاداری آنان به خداوند بر وفاداریشان به امپراتور مقدم است. مخالفان این گروه را «پروتستان» نامیدند. به تدریج این عنوان به همه کسانی اطلاق شد که معتقد بودند کلیسا باید اصلاح شود؛ حتی کسانی که خارج از آلمان زندگی میکردند.
لوتر در سال ۱۵۴۶ به مرگ طبیعی درگذشت. اندیشههای او به پایه و اساس اصلاحات پروتستانی تبدیل شد که طی سه قرن بعد، تمدن غرب را دستخوش تحولات بنیادین کرد.