نظریهپرداز روابط بینالملل به بررسی اهداف راهبردی اسرائیل و نقش ایران در آن میپردازد
منتشرشده: · بهروزرسانی: · ایران

جان مرشایمر، استاد علوم سیاسی، در گفتوگویی به اهداف راهبردی اسرائیل در خاورمیانه و جایگاه ایران در محاسبات امنیتی این رژیم اشاره کرد. او هشدار داد که گسترش جنگ در منطقه میتواند خسارات سنگینی برای اسرائیل و کشورهای حاشیه خلیج فارس به همراه داشته باشد.
جان مرشایمر، استاد علوم سیاسی و نظریهپرداز روابط بینالملل، در گفتوگویی به بررسی اهداف راهبردی اسرائیل در خاورمیانه، جایگاه ایران در محاسبات امنیتی این رژیم و پیامدهای احتمالی گسترش جنگ در منطقه پرداخت. وی با اشاره به اینکه تلآویو خواهان تضعیف ایران است، تاکید کرد وقوع جنگی فراگیر که کشورهای حاشیه خلیج فارس و خود اسرائیل را نیز درگیر کند، به منافع این رژیم آسیب جدی وارد خواهد کرد.
مرشایمر در تشریح اهداف راهبردی اسرائیل گفت: نخستین هدف این رژیم، ایجاد «اسرائیل بزرگ» است؛ طرحی که نهتنها سرزمینهای تحت کنترل این رژیم از سال ۱۹۴۸، بلکه کرانه باختری و نوار غزه، بخشهایی از لبنان و سوریه و احتمالا مناطق دیگری را نیز در بر میگیرد. وی دومین هدف را کاهش شمار فلسطینیان در سرزمینهای مورد نظر دانست و گفت اسرائیلیها به پاکسازی قومی علاقهمند هستند؛ سومین هدف نیز حفظ همسایگان ضعیف و وابسته به آمریکا در منطقه خاورمیانه است. مرشایمر جلوگیری از اشاعه تسلیحات هستهای در خاورمیانه را چهارمین هدف این رژیم برشمرد و تصریح کرد که اسرائیل میخواهد تنها قدرت هستهای منطقه باقی بماند. وی حفظ روابط نزدیک با آمریکا را پنجمین هدف دانست و گفت واشنگتن میتواند حمایتهای مادی و دیپلماتیک گستردهای در اختیار این رژیم قرار دهد و در صورت گرفتار شدن آن در شرایط دشوار، برای کمک وارد عمل شود.
این نظریهپرداز روابط بینالملل با اشاره به جایگاه ایران در محاسبات امنیتی اسرائیل اظهار کرد ایران به دلیل برخورداری از قدرت قابل توجه و همچنین توانایی احتمالی برای دستیابی به سلاح هستهای، مهمترین نگرانی این رژیم در خاورمیانه به شمار میرود. مرشایمر درباره برنامه هستهای ایران نیز گفت اگرچه ایران هنوز تصمیمی برای دستیابی به سلاح هستهای نگرفته است، اما این کشور از توانایی فنی لازم برای دستیابی به چنین سلاحی برخوردار است. وی تاکید کرد ایران مهمترین مانع در برابر تحقق اهداف رژیم صهیونیستی، یعنی برخورداری از همسایگان ضعیف و قدرت هستهای بودن در منطقه، محسوب میشود.
مرشایمر با رد این دیدگاه که جنگی گسترده در خاورمیانه و وارد آمدن خسارات سنگین به کشورهای منطقه میتواند به نفع اسرائیل باشد، گفت این استدلال با مشکلات جدی روبهرو است. وی تاکید کرد به رغم برخی روابط تلآویو با کشورهای این منطقه این رژیم نهتنها علاقهای به ویرانی این کشورها ندارد، بلکه در شکوفایی و پیشرفت آنها نیز منافع مستقیمی دارد. وی دومین دلیل را قرار گرفتن خود اسرائیل در معرض حملات ایران عنوان کرد و گفت قرار نیست جنگی رخ دهد که در آن تنها کشورهای حاشیه خلیج فارس و احتمالا چند کشور دیگر مانند اردن هدف حمله قرار بگیرند و اسرائیل بدون هیچ آسیبی از آن خارج شود. به گفته مرشایمر، رفتارهای گذشته ایران و اظهارات مقامهای این کشور درباره درگیری احتمالی در آینده نشان میدهد که اسرائیل در صدر فهرست اهداف ایران قرار خواهد داشت و در نتیجه، خود این رژیم نیز هدف حملات قرار میگیرد و خسارات سنگینی متحمل میشود.
مرشایمر با اشاره به توان پاسخگویی ایران گفت در صورت حمله به ایران، این کشور در مقیاسی گسترده به کشورهای حاشیه خلیج فارس و همچنین اسرائیل پاسخ خواهد داد. این نظریهپرداز روابط بینالملل با هشدار درباره خطرات کارزار نظامی علیه ایران تصریح کرد هرگونه ضربه سنگین به این کشور، واکنش متقابل ویرانگری علیه تاسیسات دیمونا در اسرائیل و شریانهای اقتصادی منطقه را در پی خواهد داشت.
مرشایمر با اشاره به تحرکات نظامی آمریکا در منطقه گفت واشنگتن با تهدید ایران به حمله و اعزام تجهیزات نظامی به خاورمیانه تلاش میکند تهران را به پذیرش خواستههای خود وادار کند، اما شواهد بسیار اندکی وجود دارد که نشان دهد این سیاست نتیجه خواهد داد. وی با اشاره به تفاوت میان تهدید نظامی و ورود واقعی به جنگ تصریح کرد که تهدید طرف مقابل میتواند با هدف وادار کردن او به پذیرش خواستهها انجام شود، اما ورود واقعی به جنگ به معنای استفاده از نیروی نظامی برای رسیدن به همان خواستهها است. به اعتقاد مرشایمر، تحرکات کنونی ترامپ تلاشی برای وادار کردن ایران به پذیرش خواستههای آمریکاست، اما او فکر نمیکند این سیاست نتیجه بدهد و شواهدی نیز برای موثر بودن چنین فشاری وجود ندارد.