راز دیوار ۴۰۰۰ساله مراکش | مردمانی که پیش از تصور ما شهر و دژ می‌ساختند
منتشرشده: · ایران
همشهری آنلاین -یکتا فراهانی: گاهی یک دیوار قدیمی فقط یک سازه فرسوده نیست؛ ممکن است سرنخی باشد از جامعه‌ای که هزاران سال پیش در همان منطقه زندگی می‌کرده است.
همشهری آنلاین -یکتا فراهانی: گاهی یک دیوار قدیمی فقط یک سازه فرسوده نیست؛ ممکن است سرنخی باشد از جامعه‌ای که هزاران سال پیش در همان منطقه زندگی می‌کرده است. در محوطه باستانی «وادی بهت» در شمال غرب مراکش، پژوهشگران با بررسی لایه‌های زیرین یک دیوار سنگی به بقایای یک سامانه دفاعی بسیار قدیمی رسیده‌اند.
رازی که نزدیک به یک قرن حل‌نشده باقی‌مانده بود
محوطه باستانی وادی بهت در شمال غرب مراکش قرار دارد؛ منطقه‌ای که در سال‌های اخیر توجه باستان‌شناسان را به خود جلب کرده است. پژوهش‌ها در این محوطه از دهه ۱۹۳۰ آغاز شده بود، اما هنوز پرسش‌های مهمی درباره زمان ساخت و کارکرد برخی سازه‌های آن وجود داشت.
در بررسی‌های جدید، تیم بین‌المللی پروژه باستان‌شناسی وادی بهت به سراغ بخش جنوبی محوطه رفت؛ جایی که بقایای یک سازه دفاعی دیده می‌شد. آنچه در نگاه نخست شبیه دیواری سنگی به نظر می‌رسید، در بررسی لایه‌های زیرین داستان پیچیده‌تری داشت.
پژوهشگران در زیر بقایای قابل‌مشاهده، خندقی بزرگ و خاکریزی را شناسایی کردند که قدمت آن به اوایل تا میانه هزاره دوم پیش از میلاد می‌رسد؛ یعنی حدود ۳۵۰۰ تا ۴۰۰۰ سال پیش.
۱۷ آزمایش برای تعیین سن سازه
یکی از ابزارهای مهم آن‌ها تاریخ‌گذاری رادیو کربن بود. این روش با اندازه‌گیری میزان کاهش ایزوتوپ کربن ۱۴ در بقایای مواد آلی، به دانشمندان کمک می‌کند زمان تقریبی زندگی یا وجود آن مواد را تخمین بزنند.
به گزارش Cambridge University Press در این پروژه، ۱۷ تاریخ‌گذاری تازه به پژوهشگران کمک کرد توالی ساخت‌وساز در این محوطه را دقیق‌تر بازسازی کنند.
نتایج نشان داد که خندق و خاکریز دفاعی در دوره‌ای ساخته شده‌اند که جوامع شمال غرب آفریقا، برخلاف تصورهای ساده‌انگارانه درباره زندگی مردمان آن زمان، توانایی اجرای پروژه‌های بزرگ و هماهنگ را داشته‌اند.
ساخت چنین سازه‌ای فقط به نیروی انسانی نیاز نداشته است؛ برنامه‌ریزی، تقسیم کار، انتقال مصالح و هماهنگی میان افراد نیز ضروری بوده است.
بیشتربخوانید:
یک فسیل کوچک و یک سوال بزرگ در دل صحرای مصر
افشای راز ۸۰۰ ساله نورهای قرمز آسمان مناطق شمالی ژاپن!
مراکش؛ بخشی مهم از تاریخ فراموش‌شده آفریقا
اهمیت وادی بهت به همین سازه دفاعی محدود نمی‌شود. پژوهش‌های پیشین در این محوطه شواهدی از یک مرکز بزرگ کشاورزی متعلق به حدود ۵۴۰۰ تا ۴۹۰۰ سال پیش پیدا کرده بودند؛ مجموعه‌ای که از نظر وسعت و فعالیت‌های انسانی اهمیت زیادی دارد.
یافته‌های جدید نشان می‌دهند این منطقه در دوره‌های مختلف بارها مورداستفاده قرار گرفته است: از جوامع کشاورز دوران نوسنگی گرفته تا سازندگان سامانه دفاعی عصر مفرغ و ساکنان قرون‌وسطی.
آیا تاریخ شمال آفریقا را باید دوباره دید؟
این کشف به معنای شناسایی یک تمدن کاملاً ناشناخته یا اثبات وجود امپراتوری بزرگی در مراکش نیست. اما نشان می‌دهد جوامع منطقه در هزاران سال پیش از توانایی‌های مهندسی و سازمان‌دهی قابل‌توجهی برخوردار بوده‌اند.
شاید مهم‌ترین پیام وادی بهت همین باشد: تاریخ جوامع باستانی آفریقا بسیار متنوع‌تر و پیچیده‌تر از تصویری است که گاهی از آن ارائه می‌شود. هر لایه تازه‌ای که از دل خاک بیرون می‌آید، می‌تواند بخشی ازاین‌گذشته فراموش‌شده را دوباره به ما نشان دهد.