معاون فرهنگی وزارت علوم دربارهٔ نقش قرآن در فرهنگ ایرانی
منتشرشده: · فرهنگ و هنر
معاون فرهنگی وزارت علوم، حید شالچی، در مراسم اختتامیه چهلمین جشنواره قرآن و عترت دانشجویان، به تاکید بر ارتباط عمیق قرآن با فرهنگ و تمدن ایرانیان پرداخت و ضرورت بازنگری در جایگاه آن برای پاسخ به نیازهای امروز را مطرح کرد.
حید شالچی در مراسم اختتامیه چهلمین جشنواره قرآن و عترت دانشجویان که در تالار شیخ مفید دانشگاه قم برگزار شد، از حضور دانشجویان فعال در حوزهٔ قرآنی خرسند شد و آن را مایهٔ افتخار جامعه دانشگاهی کشور دانست.
شالچی اشاره کرد که برگزاری این مراسم در شهر مقدس قم و در جوار بارگاه کریمه اهل‌بیت، فرصت مناسبی برای بازاندیشی در جایگاه قرآن و رابطهٔ آن با زندگی انسان و تحولات فرهنگی جامعه فراهم کرده است.
او توضیح داد که قرآن برای مسلمانان صرفاً متنی تاریخی نیست بلکه کلام مقدس و سخن مستقیم الهی است که از سوی پروردگار به انسان عرضه شده و این ویژگی، مبنای شکل‌گیری نوعی فرهنگ و تمدن متمایز در جوامع اسلامی قرار گرفته است.
شالچی بیان کرد که قداست و جایگاه قرآن در طول تاریخ بر عرصه‌های گوناگون زندگی مسلمانان تاثیر گذاشته است و بخش قابل توجهی از جلوه‌های فرهنگی و هنری جهان اسلام، از جمله خوشنویسی، تذهیب، کتابت و تلاوت قرآن، در ارتباط با این کتاب آسمانی پدید آمده است.
او اشاره کرد که ارتباط جامعه ایرانی با قرآن تنها به مناسک دینی محدود نمانده و این کتاب در شکل‌گیری ذائقه هنری، زبان، ادبیات و جهان‌بینی ایرانیان نقش ماندگار داشته است.
شالچی توضیح داد که مفاهیمی چون نور، رحمت، صبر، هدایت و حکمت در پیوند با معارف قرآن در ذهن و زبان جامعه ایرانی جایگاه یافته‌اند و بخش مهمی از میراث ادبی و فرهنگی ما نیز در همین بستر شکل گرفته است.
او افزود که از آثار سنایی، عطار، مولوی و حافظ تا سروده‌های شاعران معاصر، جلوه‌های متعددی از تاثیرپذیری ادبیات فارسی از آیات و مفاهیم قرآن قابل مشاهده است و این ارتباط نشان می‌دهد که قداست و غنای معنایی قرآن نقش تعیین‌کننده‌ای در بالندگی ادبیات فارسی داشته است.
شالچی خوشنویسی ایرانی را یکی دیگر از جلوه‌های برجستهٔ تاثیر قرآن بر هنر دانست و اظهار کرد که خوشنویسی در بستر تلاش برای صیانت از صورت نوشتاری قرآن و نمایش زیبایی کلام الهی رشد یافته و هویت ویژه‌ای پیدا کرده است.
او تاکید کرد که رابطه جامعه ایرانی با قرآن نباید صرفاً از منظر تاریخی بررسی شود و باید بررسی کنیم این کتاب در شرایط کنونی چه افق‌های تازه‌ای پیش روی انسان می‌گشاید و چگونه می‌توان از ظرفیت‌های آن برای فهم مسائل امروز بهره گرفت.
شالچی اشاره کرد که در دوره‌های مختلف، فهم و تفسیر آموزه‌های قرآنی به جوامع مسلمان کمک کرده است تا برای مسائل و دشواری‌های خود راه‌حل‌هایی بیابند و این تاثیرگذاری در حوزه‌های مختلف اجتماعی و حقوقی قابل مشاهده است.
او به آیه سیزدهم سوره اسراء و جایگاه آن در فهم مسائل اجتماعی و حقوقی اشاره کرد و افزود که آموزه‌های قرآنی در شکل‌گیری نگاه جامعه به کرامت انسانی و ضرورت عبور از برداشت‌های محدود و صرفاً شکلی از قانون نقش داشته‌اند.
شالچی یادآوری کرد که اندیشه و تلاش فقهایی همچون میرزای نائینی در فهم تحولات اجتماعی و بررسی مسائل نوپدید، نمونه‌ای از ظرفیت معارف دینی و قرآنی برای مواجهه با نیازهای متغیر جامعه است.