دانش اقباشاوی دربارهٔ کارگردانی صحنههای جنگی در جشنواره فیلم مقاومت
منتشرشده: · بهروزرسانی: · فرهنگ و هنر

در نشست انتقال تجربه جشنواره فیلم مقاومت، دانش اقباشاوی به بررسی روشهای کارگردانی صحنههای جنگی، انتخاب لحن، نمایش دشمن و اهمیت تحقیق و پژوهش در ساخت فیلمهای جنگی پرداخت.
در سومین روز نشستهای انتقال تجربه نوزدهمین جشنواره بینالمللی فیلم مقاومت، دانش اقباشاوی، نویسنده و کارگردان سینما، در مورد کارگردانی صحنههای جنگی، میزان سن، خلق تنش، قهرمانسازی و اهمیت تحقیق و پژوهش صحبت کرد.
اقباشاوی بیان کرد که فیلم جنگی شکل و زبان ثابت ندارد و میتواند حماسی، کمدی، تراژیک، ملودراماتیک، عرفانی یا حتی ضدجنگ باشد. قبل از طراحی صحنه باید مشخص شود چه احساسی منتقل میشود؛ ترس، اضطراب، حماسه، اندوه یا طنز. انتخاب لحن و سبک تعیین میکند که صحنه جنگی چگونه ساخته شود.
او اشاره کرد که در برخی فیلمهای حماسی، نمایش مستقیم دشمن میتواند نتیجه معکوس ایجاد کند؛ اگر دشمن بیش از حد قدرتمند و منظم تصویر شود، ممکن است ناخواسته مورد ستایش قرار گیرد و اگر بیش از حد ضعیف و مضحک باشد، اثر به کاریکاتور تبدیل شود. به همین دلیل بسیاری از فیلمسازان به جای نمایش مستقیم دشمن، تاثیر حضور او را نشان میدهند.
اقباشاوی تاکید کرد که هر فیلم جنگی باید متناسب با زمان و مکان خود طراحی شود. جنگ در کوهستان، دشت، هور، دریا یا تنگه هرمز منطق اجرایی متفاوتی دارند و نوع حرکت دوربین، تجهیزات، لباسها و شیوه نبرد باید از همان جغرافیا بیرون بیاید.
او دربارهٔ قهرمانسازی در فیلم «اسفند» گفت که قهرمان در یک تعریف ساده کسی است که گره داستان را باز میکند. کارگردانی تا حد زیادی حاصل انتخابهای صحیح است؛ از انتخاب سوژه و بازیگر گرفته تا انتخاب لنز، زاویه دوربین و نوع حرکت. اگر فیلمساز میخواهد دربارهٔ یک شخصیت واقعی فیلم بسازد، باید ابتدا بسنجد که آن فرد از نظر روایی ظرفیت تبدیل شدن به قهرمان یک فیلم سینمایی را دارد یا نه.
در بحث خلق تنش و اضطراب، او بیان کرد که استفاده از دوربین روی دست میتواند یکی از ابزارهای ایجاد هیجان باشد، اما نباید به نسخه ثابت سینمای جنگ تبدیل شود؛ استفاده افراطی از این شیوه ممکن است باعث از بین رفتن اطلاعات صحنه و جزئیات مهم شود.
در بخش پایانی، او تجربه ساخت فیلم «اسفند» را مثال زد و گفت که تحقیقات گسترده دربارهٔ عملیات والفجر مقدماتی و منطقه فکه مستقیماً به طراحی دکوپاژ فیلم کمک کرده است. او علاوه بر مطالعه منابع، تصاویر آرشیوی را بررسی کرده، با بازماندگان عملیات گفتگو کرده و از منطقه فکه بازدید کرده است. این تحقیقات باعث شد پلان افتتاحیه فیلم شکل بگیرد؛ جایی که نیروها در حال عقبنشینی هستند اما شخصیت اصلی برخلاف جهت آنها به سمت خط مقدم پیش میرود.