ریسک جنگ برای صندوق تامین اجتماعی و نقش دولت
منتشرشده: · بهروزرسانی: · ایران

کارشناس رفاه و تامین اجتماعی علی حیدری در یادداشت خود تاکید کرد که جنگهای سهگانهای که در نیم قرن گذشته رخ دادهاند، تاثیرات منفی بر صندوق تامین اجتماعی داشته و دولتها در زمان و پس از جنگ به جای کمک، منابع صندوق را برداشت و خسارات بخشهای دیگر را بر عهده آن گذاشتهاند.
کارشناس رفاه و تامین اجتماعی علی حیدری در یادداشت خود به بررسی تبعات جنگ بر صندوق تامین اجتماعی پرداخت و اشاره کرد که این صندوق در طول جنگهای سهگانهای که در نیم قرن گذشته رخ دادهاند، تحت فشارهای زیادی قرار گرفته است. او بیان کرد که دولتها نه تنها در زمان جنگ و پس از آن برای بازسازی خسارات جنگ کمک نکردند، بلکه از منابع، اموال و ذخایر صندوق برداشت و یا خسارات بخشهای دیگر را بر عهده آن گذاشتند. بهعنوان مثال، پس از جنگ، وزارت بهداشت نیاز به ساخت ۵۰۰ بیمارستان را مطرح کرد و احداث ۱۰۰ بیمارستان از مجموع ۵۰۰ بیمارستان را بر عهده صندوق تامین اجتماعی گذاشتند، حتی در شهرهایی که هنوز تعداد افراد تحت پوشش صندوق به نصاب لازم نرسیده است.
حرفهکار تاکید کرد که این دستانداختگی و برداشت دولت از صندوق تامین اجتماعی، به جای برداشت از بانک مرکزی، باعث شد که صندوق در دهههای اخیر به دلیل کسری نقدینگی دچار مشکل شود. او اشاره کرد که پس از اجرای طرح تهوع سلامت بدون تامین بار مالی مربوطه در دولت یازدهم، صندوق تامین اجتماعی دچار کسری نقدینگی شده است.
حیدری ریسک جنگ را بهعنوان یک ریسک فاجعهبار توصیف کرد که میتواند همزمان طیف وسیعی از بیمهگذاران را در یک جغرافیای مشخص درگیر کند و باعث تخریب اصل قانون اعداد بزرگ در بیمه تجاری شود. او بیان کرد که این ریسک باعث شکلگیری شکست بازار در پوشش ریسک جنگ میشود و بر عهده دولتها است، زیرا صندوقهای بازنشستگی بهتنهایی قادر به پذیرش این ریسک در مقیاس گسترده نیستند.
در ادامه، او توضیح داد که ریسک جنگ در صنعت بیمه جزو مستثنیات و موارد مورد تحفظ بیمهگران است و اگر بیمهگران تجاری بخواهند این ریسک را پوشش دهند، باید با شروط و قیود بسیار زیاد و حق بیمه جداگانه در قالب الحاقیه همراه باشد. او همچنین اشاره کرد که بیمه اجتماعی بهعنوان یک نهاد در حوزه حقوق عمومی، معمولاً اجباری بوده و بر اساس قانون شکل میگیرد و هدف اصلی آن تامین امنیت اقتصادی و اجتماعی افراد در برابر خطراتی است که توانایی کسب درآمد آنها را تهدید میکند.
حیدری بیان کرد که در شرایط جنگ، بیمه اجتماعی بهدلیل ماهیت جمعی و اجباری خود، ابزار اصلی حمایت از افراد جامعه در برابر پیامدهای اقتصادی جنگ است. او اشاره کرد که دولت در این نظام سهکاره عمل میکند: قانونگذار، تامینکننده مالی و تضمینکننده پایداری صندوقها در شرایط بحرانی. او تاکید کرد که در بسیاری از کشورها، برای این منظور سازوکارهای متناسب تعریف شده است. بهعنوان نمونه، در سوئیس، چارچوبی قانونی و دقیق برای مداخله دولت در پوشش ریسک جنگ وجود دارد و در صورت عدم کافی بودن داراییهای بیمهگران و صندوقهای مربوطه، دولت کسری را از منابع مالی عمومی جبران میکند.