تلسکوپ فضایی سوئیفت پس از ۲۲ سال فعالیت به‌صورت کنترل‌نشده وارد جو شد
منتشرشده: · فناوری
تلسکوپ فضایی سوئیفت در ساعت ۷:۳۹ صبح به وقت شرق آمریکا، از آسمان شمال جزیره سوماترا وارد جو شد و در طی سقوط سوخت. این اتفاق سه ماه پس از شکست تلاش شرکت خصوصی برای نجات آن رخ داد.
تلسکوپ فضایی سوئیفت در ساعت ۷:۳۹ صبح به وقت شرق آمریکا، از آسمان شمال جزیره سوماترا وارد جو شد. بیشتر اجزای تلسکوپ هنگام سقوط سوخت و احتمال برخورد بقایای احتمالی با انسان‌ها فقط یک در ۲۱۰۰ بود.
ناسا در سپتامبر ۲۰۲۵ قراردادی ۳۰ میلیون دلاری با شرکت آمریکایی Katalyst Space امضا کرد تا یک فضاپیمای رباتیک طراحی کند که سوئیفت را به مداری بالاتر برساند و عمر عملیاتی آن را افزایش دهد. سوئیفت از زمان پرتاب، به‌دلیل کشش جو زمین به‌تدریج ارتفاع خود را از دست می‌داد و فاقد پیشرانه‌ای بود که بتواند این کاهش ارتفاع را جبران کند.
شرکت کاتالیست اسپیس در سوم ژوئیه فضاپیمای خدماتی خود به نام LINK را پرتاب کرد. این فضاپیما به‌اندازه یک یخچال بود و سه بازوی رباتیک داشت. مشکلات سامانه پیشران و چرخ‌های واکنشی کنترل سمت فضاپیما مانع از اتصال آن به تلسکوپ شد. فضاپیما در نهایت به زمین سقوط کرد.
ناسا این عملیات را با وجود شکست، اقدامی ارزشمند دانست؛ زیرا به توسعه فناوری تعمیر و سرویس فضاپیماها، اجرای ماموریت‌هایی با زمان‌بندی بی‌سابقه و بررسی روش‌های افزایش عمر ماهواره‌ها در مدار پایین زمین کمک کرد.
سقوط سوئیفت نیز اتفاقی غیرمعمول نبود. بر اساس گزارشی در سال ۲۰۲۵، به‌طور متوسط دست‌کم سه جسم بزرگ، شامل ماهواره‌های ازکارافتاده و بقایای موشک‌ها، هر روز به زمین بازمی‌گردند. انتظار می‌رود با افزایش تعداد منظومه‌های عظیم ماهواره‌ای در مدار زمین، این روند در سال‌های آینده شدت بیشتری پیدا کند.
تلسکوپ سوئیفت که در نوامبر ۲۰۰۴ به فضا پرتاب شد، در ابتدا یک ماموریت دوساله برای مطالعه فوران‌های پرتو گاما بود. این رصدخانه می‌توانست فوران‌های پرتو گاما را شناسایی کند، موقعیت آن‌ها را به دیگر رصدخانه‌ها اطلاع دهد و سپس در مدت حدود یک دقیقه تلسکوپ‌های خود را به سمت محل انفجار بچرخاند تا پیش از محوشدن تابش‌های پس از انفجار، آن‌ها را ثبت کند. سوئیفت در طول فعالیت خود تنها به مطالعه فوران‌های پرتو گاما محدود نبود و پدیده‌های کیهانی دیگری، از جمله انفجار ابرنواخترها، سیاه‌چاله‌های فعال، سیارک‌ها و دنباله‌دارها را نیز بررسی کرد.
این تلسکوپ سرانجام در ۲۰ اکتبر، آخرین مشاهده علمی خود را انجام داد. در سال ۲۰۱۸ نیز نام آن به «رصدخانه نیل گرلز سوئیفت» تغییر یافت؛ به‌یاد پژوهشگر ارشد این ماموریت که یک سال پیش از آن درگذشته بود. سوئیفت طی عمر علمی خود بیش از ۲۰۰۰ فوران پرتو گاما و ۱۴۰۰ ابرنواختر را مشاهده کرد.