نظرسنجی انجمن اروپایی کابین خلبان: بیش از نیمی از خلبانان در حین پرواز خسته بودهاند
منتشرشده: · جهان

بر اساس نظرسنجی ۷۲۰۰ خلبان از ۳۲ کشور، بیش از نیمی از آنها در حین پرواز خسته بودهاند و ۷۶٪ گزارش کردهاند در چهار هفته گذشته حداقل یک بار میکروخواب داشتهاند.
بر اساس نظرسنجی انجمن اروپایی کابین خلبان (ECA)، ترس از پیامدهای منفی و بیاعتمادی به سامانههای گزارشدهی از جمله موانعی هستند که مانع میشود خلبانان به دلیل خستگی اعلام کنند برای پرواز مناسب نیستند.
ECA نشانههای خستگی در کابین پرواز را شامل افتادن سر، دشواری در باز نگه داشتن چشمها، کاهش هوشیاری و میکروخوابها، یعنی دورههای کوتاه و غیرارادی خواب، دانسته است.
بیش از نیمی از خلبانان شرکتکننده گفتهاند در حالی پرواز کردهاند که خسته بودهاند و بیش از ۷۶٪ گزارش کردهاند در چهار هفته گذشته دستکم یک بار در کابین پرواز دچار میکروخواب شدهاند؛ موضوعی که نگرانیها درباره مدیریت خستگی در هوانوردی را برجسته میکند.
این نظرسنجی که توسط شرکت مشاوره هوانوردی بینز سیمونز انجام شده، پاسخهای ۷۲۰۰ خلبان از ۳۲ کشور را گردآوری کرده است.
بیش از نیمی از پاسخدهندگان گزارش کردهاند که در سه ماه گذشته دستکم یک بار، پیش از آنکه بعداً متوجه شوند باید به دلیل خستگی خود را برای پرواز نامناسب اعلام میکردند، یک پرواز را انجام دادهاند.
رایجترین مانع، نگرانی از واکنش مدیریت بود که ۴۷٪ خلبانان به آن اشاره کردهاند. ۴۴٪ دیگر گفتهاند نمیخواستند توجهها را به خود جلب کنند و ۳۵٪ نیز تمایلی نداشتند برای کارفرمای خود دردسر ایجاد کنند.
کاپیتان کوئن جرج، عضو هیات مدیره انجمن اروپایی کابین خلبان، گفت: «وقتی خلبانان از پیامدهای شغلی میترسند، خستگی گزارش نمیشود و خطر دوباره به کابین خلبان برمیگردد.»
خستگی میتواند نتیجه کمبود شدید خواب، دورههای طولانی یا سخت وظیفه پروازی، یا تکرار فاصله بازیابی ناکافی میان شیفتها باشد.
این گزارش بر خطرهای خاص خستگی تجمعی تاکید میکند؛ حالتی که به مرور زمان انباشته میشود و خلبانان ممکن است تشخیص کاهش توانایی ناشی از آن را از پیش دشوارتر از اثرات کمخوابی کوتاهمدت بدانند.
با وجود آگاهی گسترده از خطرهای خستگی، این مشکل در صنعت هوانوردی همچنان کمتر از واقع گزارش میشود.
در حالی که ۸۲٪ خلبانان میدانستند چگونه باید گزارش خستگی ثبت کنند، تنها ۱۲٪ گفتند به سامانه گزارشدهی اعتماد دارند و فقط ۱۱٪ اعلام کردند گزارشهای خستگی به تغییرهای عملیاتی برای بهبود ایمنی منجر شده است.
نیمی از پاسخدهندگان گفتهاند خطرهای خستگی در شرکت هواپیمایی آنها یا ضعیف مدیریت میشود یا اصلاً مدیریت نمیشود.
خستگی در میان خدمه پرواز موضوعی تازه نیست. در گزارش آژانس ایمنی هوانوردی اتحادیه اروپا (ایاسا) که ژوئن ۲۰۲۶ منتشر شد، خستگی خدمه پرواز یکی از پایدارترین و برجستهترین نگرانیهای ایمنی عنوان شده است.
این گزارش، خستگی را به چند عامل عملیاتی و اجتماعیاقتصادی از جمله برنامهریزی پرواز، تغییرهای کوتاهمهلت در برنامه شیفتها و استفاده از اختیار فرمانده برای تمدید دورههای وظیفه پروازی فراتر از حدود برنامهریزیشده مرتبط دانست.
ایاسا بر نیاز به ابتکارهای هدفمند ایمنی برای بهبود کیفیت و آگاهی از گزارشدهی و تقویت فرهنگی در محیط کار تاکید کرده است که در آن کارکنان بتوانند بدون ترس از توبیخ اعلام کنند خسته هستند.