مرکز ملی فضای مجازی رتبهبندی امنیت سایبری بانکها را اعلام کرد
منتشرشده: · بهروزرسانی: · فناوری

مرکز ملی فضای مجازی در نشست با مدیران و اعضای هیئتمدیره بانکها، نتایج نخستین دوره رتبهبندی جامع امنیت سایبری شبکه بانکی کشور را ابلاغ کرد. این اقدام به منظور ایجاد تصویری شفاف از آمادگی بانکها و کمک به اصلاح مستمر نقاط ضعف صورت گرفت.
مرکز ملی فضای مجازی در راستای تحقق سند ارتقای امنیت سایبری (مصوب سال ۱۴۰۴ شورای عالی فضای مجازی) و با هدف استقرار نظام جامع پایش و ارزیابی پایداری زیرساختهای حیاتی، در نشست با حضور مدیرانعامل و اعضای هیئتمدیره بانکها، نتایج نخستین دوره رتبهبندی جامع امنیت سایبری شبکه بانکی کشور را ابلاغ کرد.
این اقدام حاکمیتی، نقطه آغازی بر تغییر رویکرد از نظارتهای ایستا به پایش عملیاتی و مستمر در حساسترین بخش از زیرساختهای خدماتی کشور به شمار میرود. در همین راستا، یادداشت تلاش میکند ضمن واکاوی ابعاد راهبردی و اهداف کلان این ارزیابی، الزامات گذار شبکه بانکی از نگاه سنتی به سمت معماری واقعی تابآور و افزایش اعتماد عمومی را توضیح دهد.
در عصر حاضر، امنیت سایبری شبکه بانکی به یکی از ارکان اصلی ثبات اقتصادی، تداوم خدمات عمومی، حفاظت از حقوق شهروندان و افزایش اعتماد عمومی تبدیل شده است. در اقتصادی که بخش بزرگی از مبادلات، پرداختها و خدمات مالی در بسترهای دیجیتال جریان دارد، هرگونه اختلال گسترده یا افشای دادههای بانکی میتواند پیامدهایی فراتر از یک حادثه سایبری داشته باشد؛ پیامدهایی که فعالیت کسب و کارها، زندگی روزمره مردم و اعتبار نظام مالی کشور را به طور مستقیم تحت تاثیر قرار میدهند.
از این منظر، رتبهبندی امنیت سایبری بانکها اقدامی راهبردی برای مقاومسازی، توانمندسازی، شناسایی دقیق ریسکها، اولویتبندی سرمایهگذاریها، ارتقای تابآوری عملیاتی و ایجاد رقابت سازنده در شبکه بانکی کشور میباشد.
در تعاملات و نشستهای تخصصی با مدیران شبکه بانکی کشور، بر این نکته کلیدی تاکید شده است که هدف اصلی ارزیابی و رتبهبندی امنیت سایبری، ایجاد تصویری شفاف و واقعی از وضعیت آمادگی بانکها و کمک به اصلاح مستمر نقاط ضعف است.
نگاه به این ارزیابیها باید از منطق سطحی «رتبهبندی برای رتبهبندی» فاصله بگیرد. ارزش واقعی رتبهبندی زمانی آشکار میشود که نتایج آن به نقشه راه اصلاحی، تخصیص بهینه منابع، ارتقای توان دفاعی و بهبود ساختاری عملکرد بانکها منجر شود. بانکها باید بتوانند بر مبنای خروجی این ارزیابیها، سطح بلوغ امنیتی خود را به دقت بشناسند، ریسکهای اولویتدار را مهار کنند و منابع محدود خود را به حوزههایی اختصاص دهند که بیشترین تاثیر را بر کاهش ریسک و تداوم خدمات دارند.
بر همین اساس، چارچوب رتبهبندی باید علاوه بر تمرکز صرف بر تامین تجهیزات سختافزاری و زیرساختی، توان واقعی بانک را در پیشگیری، کشف، مهار، پاسخ و بازیابی از رخدادهای سایبری سنجش کند. برخورداری از پیشرفتهترین سامانههای امنیتی، بدون آمادگی عملیاتی، نیروی انسانی متخصص و چابک، فرآیندهای آزمودهشده و مدیریت موثر بحران، بهتنهایی هیچ تضمینی برای امنیت ارائه نمیدهد.
امنیت سایبری جزء تفکیکناپذیری از حکمرانی سازمانی، تداوم کسبوکار و تضمین خدمترسانی پایدار به جامعه است. ارزیابی بانکها باید ابعاد همهجانبهای را دربرگیرد؛ از حکمرانی و مدیریت ریسک سایبری گرفته تا حفاظت از دادههای کلان، امنیت زیرساختها، آمادگی سرمایه انسانی، مدیریت رخداد، تداوم کسبوکار، بازیابی سریع خدمات و امنیت زنجیره تامین.
در این چارچوب، پرسشهای اساسی مدیران و ارزیابان باید به موارد زیر پاسخ دهد:
- آیا بانک شناخت دقیق و بهروزی از داراییهای حیاتی و دادههای حساس خود دارد؟ - آیا مسئولیتها و پاسخگویی در قبال امنیت سایبری در بالاترین سطح، یعنی هیئتمدیره و مدیران ارشد، تعریف و رصد میشود؟ - آیا توان کشف زودهنگام رفتارهای مشکوک و رخدادهای امنیتی در شبکه بانکی وجود دارد؟ - آیا برنامههای واکنش به رخداد و تداوم خدمات بهصورت میدانی و سناریومحور آزموده شدهاند؟ - آیا بانک قادر است در کوتاهترین زمان ممکن پس از یک حمله یا اختلال، خدمات حیاتی خود را بازیابی کند؟ - آیا ریسکهای ناشی از فعالیت پیمانکاران، شرکتهای فناوری وابسته و ارائهدهندگان خدمات مشترک به دقت مدیریت میشوند؟ - آیا درسآموختههای رخدادهای گذشته به بازمهندسی فرآیندها و کنترلها منجر شده است؟