ذوب یخهای کوههای دولومیت صدها مهمات جنگ جهانی اول را آشکار کرد
منتشرشده: · بهروزرسانی: · ایران

در تابستان ۲۰۲۶، ذوب یخهای طبیعی در کوههای دولومیت ایتالیا صدها مهمات جنگ جهانی اول را نمایان کرد؛ ارتش ایتالیا در حال شناسایی و خنثیسازی این بقایای خطرناک است.
در قلههای صخرهای و مرتفع رشتهکوه دولومیت در شمال ایتالیا، گرمای بیسابقه تابستان لایههای یخ را کنار زده و انبوهی از تسلیحات متعلق به قرن بیستم را نمایان کرد.
ارتش ایتالیا در طول تابستان حدود ۲۵۰ ماده منفجره متعلق به جنگ جهانی اول را کشف و خنثی کرد. این بقایای خطرناک در دامنههای مرتفع کوهستانی و یخچالهای طبیعی در حال ذوب در منطقه ترنتینو آلتو آدیجه پیدا شدند. کوهنوردان و گردشگران طبیعتگرد بارها این مهمات را مشاهده و موضوع را به مقامهای مسئول گزارش کردند.
در یکی از موارد، آتشنشانان هنگام بیرون کشیدن خودرویی که پس از فراموش کردن کشیدن ترمز دستی از جاده منحرف شده و به دره سقوط کرده بود، یک گلوله خمپاره ۹۰ میلیمتریٔ عملنکرده پیدا کردند.
این کشف در ماه ژوئن، نخستین مورد از عملیات پاکسازی و جمعآوری مهمات در فصل جاری برای تیپ آلپاین جولیا ارتش ایتالیا بود. متخصصان ارتش تا اواسط اکتبر در امتداد خطالراسهای مرتفع و پرتگاههای خطرناک به عملیات ادامه دادند. این عملیات مناطقی از جمله یخچالهای طبیعی کاره آلتو و لارس در محدوده آداملو-برنتا و همچنین نواحی نزدیک قله چیما تره کانونی و یخچال لیوریو در منطقه استلویو را دربرمیگرفت.
به گزارش روزنامه گاردین، در میان ۲۵۰ قطعه مهمات کشفشده، نارنجکهای دستی، گلولههای توپخانه ۷۵ میلیمتری و گلولههای خمپاره ساخت فرانسه از نوع «تِوِتو» به چشم میخورد.
این تسلیحات یادگار جنگ سفید هستند؛ نبردی که بین سالهای ۱۹۱۵ تا ۱۹۱۸ میان ارتشهای اتریش، مجارستان و ایتالیا در ارتفاعاتی گاه بیش از ۱۰ هزار پا جریان داشت. در آن دوران، سربازان تونلهایی را مستقیماً در دل یخ حفر میکردند و توپهای سنگین صحرایی را از صخرههای عمودی بالا میکشیدند.
برآورد میشود جنگ سفید حدود ۱۸۰ هزار کشته بر جای گذاشته باشد. بخش عمده این تلفات ناشی از سرمازدگی، سقوط از ارتفاع و بهمنهای ویرانگر بود؛ عواملی که بسیار مرگبارتر از گلولههای دشمن بودند.
اگرچه کوهنوردان از دهه ۱۹۹۰ بهطور پراکنده بقایای جنگی را در این مناطق پیدا کردهاند، سرعت و حجم این کشفیات در سالهای اخیر بهشدت افزایش یافته است. تغییرات اقلیمی عامل اصلی این روند است. کاهش بارش برف در زمستان ۲۰۲۵ و گرمای سوزان تابستان ۲۰۲۶ موجب عقبنشینی بیسابقه یخچالهای طبیعی در سراسر شمال ایتالیا شد.
این اتفاق تا حد زیادی پیامد گرمایش جهانی است. استفانو موروسینی، مورخ دانشگاه برگامو و هماهنگکننده پروژه میراث فرهنگی در پارک ملی استلویو، گفت: «در سالهای اخیر، در پایان هر تابستان، این بقایای خطرناک از زیر یخها بیرون میآیند و تعدادشان هر سال بیشتر میشود. این مهمات بیش از ۱۰۰ سال در دل یخ حفظ شدهاند. برخی از آنها پیشتر منفجر شدهاند، اما بسیاری هنوز منفجر نشدهاند؛ بنابراین اکنون که دوباره از زیر یخها نمایان میشوند، بسیار خطرناک هستند.»
خنثیسازی مواد منفجرهای که بیش از یک قرن قدمت دارند، در محیط دشوار کوهستانهای آلپ، چالشی بزرگ از نظر لجستیکی و اجرایی است. در مقطعی، کشف مجموعهای از گلولههای توپخانه ۷۵ میلیمتری، مقامها را وادار کرد مسیر محبوب کوهنوردی میان قله چیما دل فراته و گردنه فورچلا فیرولو را بهطور موقت مسدود کنند.
ارتش ایتالیا اعلام کرد که این عملیات برای عبور از صخرههای صعبالعبور و مناطق در معرض ریزش سنگ، به مهارتهای بالای کوهنوردی نیاز داشت. در این ماموریتها خدمه بالگردهای تخصصی، نیروهای آتشنشانی داوطلب، صلیب سرخ و واحد امداد کوهستان گاردیا دی فینانتسا مشارکت داشتند.
در بسیاری از مناطق، نیروهای عملیاتی برای انتقال ایمن گلولههای ناپایدار به محلهای انفجار کنترلشده، ناچار بودند از تجهیزات ویژه حمل هوایی و پوششهای حفاظتی سنگین استفاده کنند.