کارشناسان درختکاری به ضرورت مدیریت پایدار در مناطق بیابانی اشاره کردند
منتشرشده: · بهروزرسانی: · ایران

در نشست تخصصی در دانشگاه تهران، متخصصان درختکاری و اکولوژی بر لزوم تغییر رویکرد از کاشت صرف به مدیریت پایدار و سازگاری گونهها با ظرفیت منطقهای تاکید کردند.
نشست تخصصی بررسی چالشهای درختکاری و مدیریت پوشش گیاهی در پردیس دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران، با هدف شناسایی موانع اجرایی و علمی در حوزه جنگلکاری و توسعه بیابان برگزار شد. در این نشست، مدیران پژوهشی، اساتید دانشگاه و متخصصان اکولوژی به بررسی راهکارهای مقابله با ابرچالشهایی نظیر خشکسالی، گردوغبار و مدیریت نادرست منابع آب پرداختند.
حمیدرضا ناصری، رئیس مرکز تحقیقات بینالمللی بیابان دانشگاه تهران، در گفتگویی با خبرنگار مهر، بر لزوم تغییر نگرش نسبت به مناطق بیابانی تاکید کرد. او گفت: «هدف ما فراهم کردن زمینههای توسعه در مناطق بیابانی است. با تکیه بر نیم قرن تجربه، تلاش میکنیم تا مناطق بیابانی نه به عنوان یک تهدید، بلکه به عنوان فرصتی برای توسعه تلقی شوند.» ناصری اشاره کرد که کمبود منابع آب و نیاز به نیروی متخصص از جمله موانع اصلی در توسعه پوشش گیاهی در مناطق خشک و نیمهخشک هستند و در این نشست به دنبال رفع تضاد آرای میان بخشهای آموزش، پژوهش، اجرا و بخش خصوصی بود.
همچنین ناصری از طرح نوآورانه «سفیران جنگل» با مشارکت دانشجویان رشتههای جنگل و محیطزیست برای ترویج علمی جنگلکاری و آموزش به عموم مردم خبر داد.
حسین آذرنیوند، مدرس دانشگاه منابع طبیعی تهران، در گفتگویی با خبرنگار مهر، بر لزوم تغییر رویکرد از «کاشت صرف» به «مدیریت پایدار» تاکید کرد. او گفت: «یکی از بزرگترین اشتباهات در پروژههای پوشش گیاهی، عدم توجه به بررسیهای منطقهای است. برای ایجاد هرگونه پوشش گیاهی، چه در محیطهای شهری و چه در عرصههای طبیعی، اولین و مهمترین گام، بررسی سازگاری گونه با اقلیم، نوع خاک و میزان دسترسی به منابع آب است.» آذرنیوند افزود که بدون توجه به ظرفیت اکولوژیک یک منطقه، تراکم درختان را بیش از حد توان آن افزایش نمیدهند؛ چرا که این امر مستقیماً منجر به شکست پروژه خواهد شد.
او همچنین هشدار داد که بسیاری از پروژهها در مرحله کاشت موفق هستند اما به دلیل فراموشی دورههای آبیاری و نبود تداوم در مراقبت، با شکست مواجه میشوند و وضعیت خشکیدگی بخش بزرگی از پارک جنگلی چیتگر نمونهای بارز از این عدم مدیریت صحیح است.
در بخش تخصصی دیگری از سخنانش، آذرنیوند به موضوع «مدیریت بهرهبرداری اصولی» پرداخت و گفت: «حفاظت از پوشش گیاهی تنها به کاشت نیست، بلکه به مدیریت استفاده از آن مربوط میشود. پوششهای گیاهی، از مراتع گرفته تا جنگلها، طی فرآیندهای طولانی و پیچیده اکولوژیک شکل گرفتهاند و باید با حساب و کتاب از آنها استفاده کرد.» او در مورد مدیریت مراتع و جنگلها تاکید کرد که ورود دام به مراتع باید متناسب با ظرفیت تولید آن منطقه باشد؛ چرا که ورود بیش از حد دام، پوشش گیاهی را تخریب میکند. در جنگلها نیز، قطع درختان باید با مدیریت مشخص و با در نظر گرفتن جایگزینهای طبیعی یا مصنوعی انجام شود. او افزود که اگر میلیاردها تومان هزینه کنیم تا پوشش گیاهی را به صورت مصنوعی ایجاد کنیم اما مدیریت نگهداری و بهرهبرداری اصولی را رعایت نکنیم، تمام این هزینهها هدر خواهد رفت.