کارشناس به ضرورت هماهنگی دستگاههای متولی غذا در تهران اشاره کرد
منتشرشده: · بهروزرسانی: · اقتصاد

کارشناس گروه مطالعات میادین میوه و تره بار، سیده سمانه عباس میری، بر ایجاد سازوکار هماهنگی میان نهادهای مسئول غذا در تهران تاکید کرد. او به نقش شهرسازی، عدالت در دسترسی و پیشگیری سلامتمحور اشاره نمود.
کارشناس گروه مطالعات میادین میوه و تره بار، سیده سمانه عباس میری، در یادداشت مهمان خود به تعریف نظامهای غذایی و اهمیت آن در شهرنشینی اشاره کرد. او بیان کرد که نظامهای غذایی مجموعهای از فعالیتهای مرتبط با تولید، فرآوری، توزیع، بازاریابی، آمادهسازی، مصرف و مدیریت پسماند مواد غذایی را در بر میگیرند و علاوه بر جریان کالاها، بازیگران، نهادها، فناوریها و زمینههای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی موثر بر تولید و مصرف غذا را نیز شامل میشوند.
بر اساس رویکرد سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد، نظامهای غذایی شهری به فعالیتهایی توجه دارند که در محدوده شهرها و پیرامون آنها انجام میشوند یا بر این مناطق تاثیر میگذارند. او افزود که با گسترش شهرنشینی و افزایش جمعیت شهری، تقاضا برای مواد غذایی افزایش یافته و در بسیاری از شهرها، محدودیت ظرفیت تولید محلی و وابستگی به شبکههای گسترده تامین و توزیع همراه بوده است. این شرایط، ضرورت شکلگیری نظامهای غذایی کارآمد، پایدار و یکپارچه را برجسته میکند.
در کلانشهری مانند تهران، مدیریت غذا فراتر از تامین مواد غذایی است و مجموعهای از مسائل مرتبط و بههمپیوسته از جمله عدالت در دسترسی به غذای سالم، ایمنی مواد غذایی، حملونقل و مدیریت پسماندهای غذایی را در بر میگیرد. او تاکید کرد که پرداختن به نظام غذایی تهران مستلزم نگاهی جامع و هماهنگ به تمام مراحل زنجیره غذا و عوامل موثر بر آن است و شناخت دقیق نقش و مسئولیت نهادهای مختلف در مدیریت نظام غذایی ضروری است.
در سطح ملی، سیاستگذاری در حوزه تولید، تجارت و نظارت بر مواد غذایی عمدتاً در حیطه وظایف وزارتخانهها و دستگاههای تخصصی قرار دارد؛ اما توزیع محلی، دسترسی شهروندان به مواد غذایی، الگوهای مصرف و بخشی از زیرساختهای عرضه و مدیریت پسماند مستقیماً با قلمرو مسئولیتهای مدیریت شهری و نهادهای محلی تلاقی پیدا میکند. او توضیح داد که در نظام غذایی تهران، تقسیم مسئولیتها میان نهادهای مختلف، ماهیتی فرابخشی به مدیریت غذا میبخشد و نیاز به هماهنگی بینبخشی و همکاری مستمر میان سطوح مختلف حکمرانی دارد.
مسئله اصلی، لزوماً تعدد دستگاههای مسئول نیست؛ بلکه تخصصیبودن وظایف در یک نظام پیچیده امری طبیعی است. چالش زمانی پدید میآید که ارتباط میان این دستگاهها، تبادل دادهها، تقسیم مسئولیتها و سازوکارهای تصمیمگیری مشترک بهاندازه کافی منسجم نباشد. او اشاره کرد که در چنین وضعیتی، هر دستگاه ممکن است در محدوده ماموریت سازمانی خود عملکرد قابل قبولی داشته باشد، اما حاصل تعامل میان بخشها الزاماً به کارآمدی کل نظام منجر نشود.
او برای مثال، سیاستهای تامین و تنظیم بازار زمانی به نتایج مطلوبتری میرسند که با اطلاعات مربوط به الگوی تقاضای محلات، دسترسی شهروندان به مراکز عرضه، وضعیت زیرساختهای حملونقل و میزان تولید پسماند غذایی هماهنگ باشند. فقدان این پیوندها میتواند زمینهساز تصمیمگیریهای پراکنده، تکرار برخی فعالیتها، دشواری پاسخگویی و کاهش اثربخشی سیاستها شود.
نقش مدیریت شهری در نظام غذایی تهران را میتوان از چند منظر مکمل بررسی کرد: 1) پازل یکپارچه شهری: مدیریت غذا با شهرسازی، ترافیک، پسماند و اقتصاد شهری پیوند دارد و شهرداری بهعنوان مدیریت واحد محلی، توان هماهنگی این بخشها را دارد. 2) عدالت در دسترسی محلهای: شهرداریها با شناخت محلات و دسترسی به دادههای محلی، میتوانند نابرابری در دسترسی به غذای سالم را شناسایی و رفع کنند. 3) پیشگیری سلامتمحور: مداخله شهرداری در عرضه میوه و تنظیم قیمت، یک پیشگیری بالادست است که هزینههای درمان را کاهش داده و جان شهروندان را نجات میدهد.