رویدادی ویژه، برای دیده شدن بانوان تئاتری/ «ایران‌دخت» پاسخ به یک خلا واقعی است
منتشرشده: · فرهنگ و هنر
نخستین رویداد ملی هنرهای نمایشی «ایران‌دخت» ویژه بانوان، به دبیری مریم شعبانی، در بخش‌های پرفورمنس، نمایش‌های صحنه‌ای، تئاتر در میدان و بخش میهمان، از ۳ تا ۹ آذر در تهران برگزار می‌شود.
نخستین رویداد ملی هنرهای نمایشی «ایران‌دخت» ویژه بانوان، به دبیری مریم شعبانی، در بخش‌های پرفورمنس، نمایش‌های صحنه‌ای، تئاتر در میدان و بخش میهمان، از ۳ تا ۹ آذر در تهران برگزار می‌شود. سمیه آباده، عضو هیئت انتخاب آثار بخش نمایش‌های صحنه‌ای این رویداد است. او گفتگو با، با تاکید بر ضرورت ایجاد فرصت‌های برابر برای حضور و دیده‌شدن هنرمندان زن گفت: این رویداد پاسخی به یک خلا واقعی در تئاتر ایران بود و می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری فضایی پایدار برای معرفی توانمندی‌ها و تجربه‌های زنان هنرمند باشد.
سمیه آباده با اشاره به ضرورت برگزاری نخستین رویداد ملی هنرهای نمایشی «ایران‌دخت» اظهار کرد: تئاتر ایران همواره از حضور زنان توانمند در عرصه‌های مختلف برخوردار بوده، اما فرصت دیده‌شدن و ارائه آثار برای همه هنرمندان به یک اندازه فراهم نبوده است. «ایران‌دخت» فضایی ایجاد کرد تا کارگردانان، نویسندگان و گروه‌های نمایشی زن در مرکز توجه قرار بگیرند و توانمندی‌های خود را به نمایش بگذارند.
وی افزود: چنین رویدادهایی علاوه بر فراهم‌کردن فرصت دیده‌شدن، زمینه شکل‌گیری شبکه‌ای از همدلی، تبادل تجربه و ارتباط میان هنرمندان را ایجاد می‌کنند و از این منظر می‌توان گفت «ایران‌دخت» پاسخی به یک خلا واقعی در فضای تئاتر کشور بود.
کیفیت هنری؛ معیار اصلی انتخاب متون
وی درباره معیارها و شاخص‌های انتخاب آثار بخش نمایش‌های صحنه‌ای بیان کرد: معیار اصلی ما کیفیت هنری آثار بود؛ از جمله انسجام اجرا، خلاقیت در کارگردانی، قوت متن، توانمندی بازیگری و هماهنگی عناصر صحنه. همچنین برایمان اهمیت داشت که هر اثر از صدای مستقل و زبان هنری ویژه خود برخوردار باشد.
آباده ادامه داد: خوشبختانه در این دوره شاهد حضور کارگردانان زن با نگاه‌های شخصی و جسورانه و نویسندگان زنی بودیم که با متن‌های اصیل و رویکردهای متفاوت، ظرفیت‌های خود را نشان دادند.
وی در پاسخ به پرسشی درباره توجه به دغدغه‌ها و تجربه‌های زیسته زنان در انتخاب آثار گفت: این موضوع برای ما اهمیت داشت، اما قرار نبود جایگزین کیفیت هنری شود. زمانی که نویسنده یا کارگردان زن بتواند تجربه‌ای صادقانه از زندگی واقعی را در قالبی هنرمندانه و با ساختاری درست ارائه کند، اثر از عمق و تاثیرگذاری بیشتری برخوردار می‌شود. برخی آثار نیز با روایت‌هایی برگرفته از زندگی زنان توانستند مخاطب را به شکل جدی درگیر کنند. در نهایت، آنچه برای ما اهمیت داشت، تحقق این تجربه در قالب هنر بود، نه صرفاً انتخاب یک موضوع خاص.
توجه به تئاتر شهرستان‌ها
عضو هیئت انتخاب آثار بخش نمایش‌های صحنه‌ای «ایران‌دخت» با اشاره به اهمیت حضور هنرمندان شهرستانی در این رویداد عنوان کرد: حضور هنرمندانی از شهرها و استان‌های مختلف یکی از نقاط قوت این دوره بود. بخش قابل‌توجهی از استعدادهای تئاتر کشور، به‌ویژه در میان کارگردانان، نویسندگان و گروه‌های نمایشی زن، در شهرستان‌ها فعالیت می‌کنند؛ اما همواره امکان دسترسی به صحنه‌های اصلی و فرصت‌های حرفه‌ای برای آنها فراهم نیست.
وی تاکید کرد: رویدادهای ملی می‌توانند فاصله میان ظرفیت‌های هنری شهرستان‌ها و مراکز اصلی تئاتر کشور را کاهش دهند. البته این مسیر نیازمند حمایت مستمر و برنامه‌ریزی برای تداوم حضور هنرمندان از نقاط مختلف کشور است.
آباده درباره نقش چنین رویدادهایی در شناسایی استعدادهای تازه نیز گفت: حضور در یک رویداد ملی و قرارگرفتن در معرض ارزیابی تخصصی، برای هنرمندان جوان به‌ویژه کارگردانان و نویسندگان زن، می‌تواند تجربه‌ای موثر و اعتمادبه‌نفس‌بخش باشد. زمانی که یک هنرمند جوان می‌بیند اثرش جدی گرفته می‌شود و فرصت ارائه توانایی‌هایش را پیدا می‌کند، انگیزه بیشتری برای ادامه مسیر خواهد داشت. در این دوره نیز با نام‌های تازه‌ای روبه‌رو شدیم که در صورت برخورداری از حمایت و فرصت مناسب، می‌توانند در آینده تئاتر ایران تاثیرگذار باشند.
وی در ارزیابی نخستین دوره این رویداد اظهار کرد: دوره نخست هر رویدادی معمولاً مرحله شکل‌گیری و تثبیت هویت آن است. با این نگاه، «ایران‌دخت» را می‌توان تجربه‌ای موفق و امیدبخش ارزیابی کرد. تنوع آثار، حضور کارگردانان و نویسندگان زن، فعالیت گروه‌های نمایشی زنانه، انرژی هنرمندان و استقبال از این رویداد، همگی از ظرفیت‌های قابل‌توجه آن حکایت دارند.
تشکیل دبیرخانه دائمی
او با تاکید بر ضرورت تداوم این رویداد خاطرنشان کرد: امیدوارم «ایران‌دخت» در سال‌های آینده به رویدادی ماندگار و معتبر تبدیل شود و با برخورداری از دبیرخانه‌ای پایدار، گسترش دامنه ملی و حتی ایجاد ظرفیت‌های بین‌المللی، مسیر خود را ادامه دهد.
آباده در پایان با قدردانی از هنرمندان شرکت‌کننده در این رویداد گفت: لازم می‌دانم از همه هنرمندانی که با وجود محدودیت‌ها و دشواری‌های تولید، با عشق و پشتکار به فعالیت خود ادامه می‌دهند، به‌ویژه کارگردانان، نویسندگان و گروه‌های نمایشی زن، قدردانی کنم. امیدوارم مسئولان و حامیان فرهنگی، حمایت از این مسیر را جدی بگیرند؛ چراکه سرمایه‌گذاری بر هنرمندان، در حقیقت سرمایه‌گذاری بر فرهنگ است.