مجارستان آرشیو اسناد امنیت دولتی را به صورت آنلاین منتشر میکند
منتشرشده: · جهان

مجارستان در حال انتشار کامل آرشیو اسناد امنیت دولتی خود به صورت آنلاین است؛ اقدام که ممکن است مشخص کند چه کسانی در طول حکومت کمونیستی تا سال ۱۹۸۹ از همسایهها، همکاران، دوستان و بستگان خود جاسوسی میکردند.
مجارستان در حال انتشار کامل آرشیو اسناد امنیت دولتی خود به صورت آنلاین است؛ اقدامی که ممکن است مشخص کند چه کسانی در طول حکومت کمونیستی تا سال ۱۹۸۹ از همسایهها، همکاران، دوستان و بستگان خود جاسوسی میکردند.
دولت این اقدام را حیاتی در روند گذار دموکراتیک میداند. برای برخی، این فرصت برای پرسیدن پاسخ درباره بازداشتها، بازجوییها و ناپدید شدنهایی است که به دست حکومت کمونیستی و شبکه گسترده خبرچینان و جاسوسان آن رخ داده بود؛ برای دیگران، ممکن است رازهای دردناکی را که دههها پنهان ماندهاند آشکار کند.
بالینت مجار، فعال مخالف در دهه ۱۹۸۰، میدانست که فعالیتهایش زیر نظر قرار دارد. او توانست بخشهایی از اطلاعاتی را که حکومت مخفیانه درباره زندگیاش جمعآوری کرده بود به دست آورد، از جمله گزارش یک خبرچین پلیس درباره سخنرانی که او در سال ۱۹۸۷ برای گروهی از معلمان انجام داده بود. در آن گزارش آمده بود او «گفته است که بهزودی در کشور ما تغییر رژیم رخ خواهد داد».
او اکنون میتواند به جنبه طنزآمیز ماجرا نگاه کند و گفت: «یادم نبود که از همان زمان، آنقدر زود، درباره امکان تغییر رژیم حرف میزدم.» او هنوز نمیداند خبرچین چه کسی بوده و جزئیات عملیات نظارت بر فعالیتهایش را نمیداند، اما ممکن است بهزودی پاسخ این پرسشها را پیدا کند.
رئیس آرشیو تاریخی امنیت دولتی، گرگو بندگوز، اعلام کرد نام ۵۰ تا ۶۰ هزار نفر از این افراد در آرشیوها آمده است. او گفت: «ما همه پروندههای ماموران سابق را اسکن و منتشر میکنیم. بنابراین، دستکم از میان اسنادی که باقی ماندهاند، مشخص خواهد شد نه فقط اینکه کسی جذب شده بود، بلکه بر چه اساسی، چگونه جذب شده بود، با چه چیزی از او باجگیری شده و چگونه فعالیت میکرد.»
پیتر «سیامی» مولر، که در دهه ۱۹۸۰ بخشی از صحنه زیرزمینی و معترض موسیقی راک بود، گفت خبرچینهای پلیس تقریباً همیشه در میان جمعیت حضور داشتند و اوضاع را زیر نظر میگرفتند. او گفت: «از تو گزارش تهیه میکردند، میبردند کلانتری، بله، این چیزی بود که مدام تکرار میشد.» مولر سالها با نظام کمونیستی مبارزه کرد، اما درباره افشای هویت همکاران دستگاه امنیتی احساس راحتی نمیکند.
قانون مربوط به انتشار این آرشیوها در ماه سپتامبر تصویب شد. پتر مجار، نخستوزیر، پس از پیروزی در انتخابات ماه آوریل، گفت دولتش «یکی از مهمترین وعدههای گذار دموکراتیک را عملی خواهد کرد. ما اسناد موجود را علنی و قابل جستوجو خواهیم کرد».
برخی کشورها، از جمله لهستان و آلمان، پس از سقوط کمونیسم بسیار سریعتر آرشیوهای خود را گشودند؛ اما همه اسناد در آن کشورها دیجیتالی نشدهاند و جستوجو در آنها ممکن است به سوابق شخصی یا خانوادگی محدود باشد. مجارستان میگوید آرشیو آنلاینش به هر کسی اجازه خواهد داد بدون محدودیت جستوجو کند.
بالینت مجار، که پس از سقوط کمونیسم نماینده پارلمان و وزیر دولت شد و اکنون پژوهشگر ارشد موسسه دموکراسی دانشگاه اروپای مرکزی است، گفت برای او ارزش انتشار آرشیوها فراتر از پاسخگو کردن افراد است. او افزود: «یک مردم نمیتواند بدون اینکه بهطوری با گذشته خودش روبهرو شود، به زندگی با دروغ ادامه دهد».