دندانهای گورستان چندصدساله نشان میدهد نقش شوکهای اقلیمی در بیماریها
منتشرشده: · بهروزرسانی: · سلامت

پژوهشگران دندانهای گورستانی در شمالشرقی انگلستان بررسی کردند که آیا تغییرات اقلیمی در دوران انقلاب صنعتی میتوانست کمبود ویتامین D و راشیتیسم را تشدید کند.
یک گورستان چندصدساله نشان میدهد که چگونه شوکهای اقلیمی ممکن است در شیوع بیماریها در دوران انقلاب صنعتی نقش داشته باشند.
اقتصاد مبتنی بر کشاورزی بریتانیا در فاصله تقریبی سالهای ۱۷۶۰ تا ۱۸۴۰ به یک قدرت بزرگ تولیدی تبدیل شد. در این دوره، استخراج گسترده و سوزاندن زغالسنگ برای تامین سوخت کارخانهها و راهآهنها، شهرها را زیر لایهای از مهدود تیره فرو برد.
این آلودگی، همراه با شرایط سخت کار، خانههای تنگ و ساعات اندک حضور در فضای باز، میزان نوری را که مردم از خورشید دریافت میکردند محدود کرد.
نور خورشید پرتو فرابنفش UVB را فراهم میکند که پوست برای تولید ویتامین D از آن استفاده میکند؛ ویتامینی که بدن برای استحکام استخوانها به آن نیاز دارد.
بیماری «راشیتیسم» یا نرمی استخوان کودکان، که در آن اسکلت در حال رشد به درستی معدنی نمیشود، در میان کودکان رایج بود. سالها این مسئله به شهرنشینی، عرض جغرافیایی و عوامل اجتماعیاقتصادی نسبت داده میشد.
اما صنعتیشدن در دوره «عصر یخبندان کوچک» رخ داد؛ دورهای سردتر که تقریباً از قرن سیزدهم تا قرن نوزدهم ادامه داشت. این دوره عمدتاً به کاهش فعالیت خورشید و وقوع فورانهای آتشفشانی مکرر نسبت داده میشود؛ فورانهایی که ذرات معلقی آزاد میکنند و جلوی رسیدن نور خورشید را میگیرند. پژوهش تازه نشان میدهد این شوکهای طبیعی اقلیمی ممکن است عاملی نادیدهگرفتهشده بوده باشند.
پژوهشگران دندانهای بهدستآمده از گورستانی قدیمی و از سالها پیش متروک در شمالشرقی انگلستان به نام کوچ لین را دوباره بررسی کردند تا ببینند آیا نوسانات اقلیمی، یعنی تغییرات دمای زمین، میزان بارش و شرایط جوی، در کمبود ویتامین D در کودکی در آن دوره نقش داشتهاند یا نه.
دکتر الن کندال، پژوهشگر باستانشناسی در دانشگاه دارام، و نویسنده اصلی این مطالعه، گفت: «بیشتر افرادی که در کوچ لین دفن شدهاند، در دورههایی زندگی میکردند که تحت تاثیر تفاوتهای زیستمحیطی در میزان دسترسی به نور فرابنفش بودند؛ مسئلهای که میتواند توضیحدهنده نرخ بالای راشیتیسم و نقص در عاج دندان باشد و نشان میدهد مشکل کمبود ویتامین D بسیار جدی بوده است.»
او افزود: «اینکه فهمیدیم دفتر ثبت دفنها به ما اجازه میدهد تا تقویم اقلیمی زندگی این جمعیت را از نو بررسی کنیم، مانند رویکردی تازه برای درک کمبود ویتامین D در کودکی در گذشته بود.»
پژوهشگران دندانها را تحلیل کردند و ۳۰ دندان از ۲۱ فرد ناشناس را که بین سالهای ۱۷۱۱ تا ۱۸۲۹ در این گورستان دفن شده بودند، بررسی کردند. در همان زمان، این منطقه در حال گذار از یک روستای ماهیگیری به بندری صنعتی بود.
این تیم موارد شکست در معدنیشدن را بررسی کرد؛ وضعیتی که در آن عاج، یعنی لایه درونی دندان، به طور کامل به بافت سخت و کلسیفیه تبدیل نمیشود.
این نقصها رایجاند و میتوانند علل مختلفی داشته باشند، بنابراین بهتنهایی کمبود ویتامین D را ثابت نمیکنند. اما اگر در فواصل تقریباً سالانه ظاهر شوند و میان آنها لایههای سالم عاج قرار داشته باشد، میتوانند نشانگر کمبود فصلی این ویتامین باشند.
از آنجا که دندانها بر اساس برنامهای طبیعی شکل میگیرند و رشد میکنند، پژوهشگران توانستند سنهایی را که در آنها عاج دندان در این جامعه بهدرستی معدنی نشده بود، تعیین کنند؛ در برخی افراد از اوایل زندگی تا اوایل بزرگسالی.
مطالعات قبلی روی اسکلتهای این محل نشان داده بود که در ۴۴ درصد از جوانان بررسیشده نشانههای راشیتیسم وجود داشته است.
دفتر ثبت دفنهای این گورستان، سن و سال مرگ ۱۰۹ عضو این جامعه را در بر داشت. چون این تاریخها را نمیشد به افراد مشخص نسبت داد، زیرا قبرها علامتگذاری نشده بودند، پژوهشگران کل جامعه را به صورت یک مجموعه بررسی کردند.
دادهها نشان داد که از میان این ۱۰۹ نفر با سال تولد شناختهشده، ۹۱ نفر در زمان وقوع یک فوران بزرگ آتشفشانی یا در مدت ده سال پس از آن به دنیا آمده بودند. از این میان، ۴۱ نفر در دورههایی متولد شده بودند که در آنها کاهش خروجی انرژی خورشید و فعالیت آتشفشانی همزمان رخ داده بود.
با آنکه این مطالعه تلاش نمیکند اندازهگیری کند که شوکهای اقلیمی تا چه حد میزان نور فرابنفش رسیده به شمالشرقی انگلستان را تغییر دادهاند، دکتر کندال گفت که تیم «نسبتاً مطمئن» است که اقلیم در قرن هجدهم و نوزدهم، بهویژه از طریق دماهای پایینتر که رفتار مردم را تغییر میداد، عامل مهمی در کمبود ویتامین D بوده است.