کاهش قدرت تصمیمگیری ترامپ در مورد جنگ با ایران پس از تغییر اکثریت کنگره
منتشرشده: · بهروزرسانی: · اقتصاد · اخبار جنگ

با تغییر اکثریت کنگره به دموکراتها، گزینههای ترامپ برای ازسرگیری جنگ با ایران محدودتر شد و فشارهای داخلی برای نظارت بر عملیات نظامی افزایش یافت.
با شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای و از دست رفتن اکثریت در هر دو مجلس کنگره، تصمیمگیری درباره ازسرگیری جنگ با ایران برای دونالد ترامپ دشوارتر شد. افزایش فشارهای داخلی و اختلافنظر در دولت آمریکا، گزینههای پیش روی ترامپ را محدود کرده است؛ میان مذاکره، تشدید درگیری نظامی و ادامه فشارهای اقتصادی.
انتقال اکثریت کنگره به دموکراتها، موانع سیاسی و قانونی بیشتری برای پرونده ایران ایجاد میکند. هرچند رئیسجمهور هنوز اختیار صدور فرمان نظامی را دارد، شکست جمهوریخواهان هزینه سیاسی ازسرگیری جنگ را افزایش میدهد و به مخالفان امکان بیشتری برای نظارت بر اهداف و هزینههای عملیات نظامی میدهد. این وضعیت قدرت مانور اسرائیل برای فشار بر واشنگتن را محدودتر میکند.
بر اساس نظرسنجیها، ۶۲ درصد آمریکاییها با جنگ مخالفت کردهاند. هزینههای نظامی تا اواخر اکتبر، طبق دادههای پنتاگون، از ۴۷ میلیارد دلار فراتر رفته است. دولت ترامپ برای تامین هزینههای جنگ و بازسازی ذخایر تسلیحاتی به دنبال بودجه بیشتری است.
در چنین شرایطی، اقناع افکار عمومی برای آغاز دور تازهای از جنگ دشوار خواهد بود؛ بهویژه آنکه عملیات قبلی نیز نتوانسته است به رویارویی با ایران پایان دهد. کنگره جدید تا سوم ژانویه آینده کار خود را آغاز نمیکند و ترامپ حدود دو ماه فرصت دارد تا با تکیه بر ترکیب فعلی کنگره، تصمیمهای مورد نظرش را پیش ببرد.
پس از آغاز به کار کنگره جدید، اختیارات نظامی ترامپ بهعنوان فرمانده کل نیروهای مسلح از بین نمیرود، اما نظارت بر عملکرد دولت افزایش خواهد یافت. دموکراتها میتوانند با بررسی هزینههای نظامی، تحقیق درباره تصمیمهای دولت و احضار مقامها، روند جنگ را با محدودیتهای بیشتری روبهرو کنند و برای محدود کردن اختیارات رئیسجمهور در استفاده از نیروهای نظامی بدون مجوز کنگره تلاش کنند.
در ماههای گذشته، مجلس نمایندگان آمریکا سه قطعنامه برای پایان دادن به مشارکت نیروهای آمریکایی در عملیات علیه ایران تصویب کرده بود و سنا نیز قطعنامه مشابهی را به تصویب رسانده بود؛ اما این اقدامات به توقف عملیات منجر نشد. دولت ترامپ با استناد به اختیارات رئیسجمهور، این قطعنامهها را مانع ادامه عملیات ندانست.
در داخل دولت آمریکا سه رویکرد درباره ایران مطرح است. معاون رئیسجمهور و استیو ویتکاف از دستیابی به توافق دیپلماتیک حمایت میکنند. وزیر جنگ، پیت هگست، خواهان ازسرگیری حملات است؛ رویکردی که با موضع بنیامین نتانیاهو همخوانی دارد. گروه سوم، شامل وزیر خارجه، وزیر خزانهداری و رئیس سیا، ادامه فشار اقتصادی بدون توافق نهایی یا بازگشت به جنگی گسترده را ترجیح میدهد.
توافق دیپلماتیک میتواند برای ترامپ دستاوردی سیاسی به همراه داشته باشد و از فشارهای ناشی از اختلال در بازار انرژی بکاهد؛ اما ممکن است به امتیازهایی نیاز داشته باشد که اسرائیل و برخی جریانهای دولت آمریکا با آن مخالفاند. ازسرگیری جنگ نیز با هدف تحمیل شروط سختتر به تهران یا دستیابی به یک دستاورد نظامی، خطر ورود آمریکا به درگیری طولانی و غیرقابلکنترل را افزایش میدهد. در مقابل، تداوم تحریمها و محاصره اقتصادی در کنار مذاکرات پراکنده، بحران را بدون حلوفصل باقی میگذارد و هزینههای آن را ادامهدار میکند.
نتانیاهو همچنان برای ازسرگیری حملات به ایران فشار میآورد. گزارش آکسیوس نشان میدهد که نخستوزیر اسرائیل در تماس تلفنی شنبه گذشته از ترامپ خواسته بود بلافاصله پس از انتخابات میاندورهای حملات جدیدی علیه ایران انجام دهد؛ اما ترامپ ترجیح داده است فرصت بیشتری به مذاکرات بدهد.
روزنامه عبری «جروزالمپست» در تحلیلی نوشت که نتایج انتخابات آمریکا اسرائیل را با دو سناریوی نگرانکننده روبهرو میکند: توافق ترامپ با تهران همراه با امتیازدهی به ایران، یا پایان دادن به جنگ از طریق عملیاتی کوتاهمدت که به رئیسجمهور آمریکا امکان دهد بدون تحقق کامل خواستههای تلآویو، مدعی پیروزی شود.