طرح قطع درختان حاشیه رودخانههای مازندران بحثبرانگیز شد
منتشرشده: · بهروزرسانی: · ایران · مازندران

طرح قطع درختان حاشیه رودخانههای ۲۵۳ کیلومتری در مازندران، ادعاهای مرتبط با بدهی شرکت چوب و کاغذ مازندران و نظرات کنشگر محیطزیست و مسئولان سازمان منابع طبیعی را به همپوشانی میآورد.
طرح قطع درختان حاشیه رودخانههای سراسر مازندران به طول ۲۵۳ کیلومتر، توسط سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور مطرح شد و باعث نگرانی در میان مردم و جوامع محلی شد.
برخی ادعا میکنند که این طرح به منظور تسویه حساب بدهی ۳۰۳ هزار مترمکعبی شرکت چوب و کاغذ مازندران، که پیش از آن طرحهای جنگلداری را تعطیل کرده بود، مطرح شده است.
یک کنشگر منابع طبیعی و محیطزیست در این باره میگوید: «نابهسامانی و از هم گسیختگی ساختار مدیریتی و فنی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور به آنجا رسیده که شرکت آب منطقهای به عنوان نهادی غیر تخصصی در حوزه منابع طبیعی طی مکاتبهای رسمی از اصطلاحی موهون و ناشناخته با عنوان «درختان سرپای خطرساز» در حاشیه رودخانهها پردهبرداری میکند و سازمان و نهاد تخصصی متولی منابع طبیعی کشور با سابقه بیش از ۱۲۰ سال نه تنها در برابر این اصطلاحسازی نادرست موضع اعتراضی نمیگیرد که در پاسخ به نامه شرکت آب منطقهای و با تکرار اصطلاح درختان سرپای خطرساز، آمادگی خود را برای اعزام کارشناس برای اجرای این درخواست اعلام میکند.»
حنیف رضا گلزار در گفتوگو با رسانه میافزاید: «از خرداد امسال، در ۲ نشست با مسئولان سازمان منابع طبیعی، از جمله نشست باغ موزه نگارستان و نشست پردیسان، تلاش کردیم اجرای طرح خروج درختان زیستگاهی از جنگل متوقف شود. مسئولان سازمان در این نشستها وعده داده بودند تا پیش از جلب نظر سازمانهای مردمنهاد، طرح را اجرا نکنند. اما در همین دوره، سازمان منابع طبیعی با زیرپاگذاشتن اصول اخلاقی و فنی، در حال برنامهریزی برای برش و برداشت درختان سرپا در حاشیه رودخانهها بود.»
این کنشگر محیطزیست میگوید: «مطالعات و پژوهشهای انجام شده بیانگر این است که ریشه درختان در حاشیه رودخانهها میتواند برخلاف تصورات کارشناسان وزارت نیرو که بومسازگان رودخانه را مانند کانال انتقال آب میبینند، نه تنها در گسترش سیلاب اثرگذار نیست، بلکه میتواند موجب تثبیت خاک شود و ریزش و لغزش خاک در حاشیه و دیوار رودخانهها جلوگیری کند.»
او توضیح میدهد: «هرچه قطر ریشه درختان روییده در شیب یا حاشیه رودخانهها کمتر باشد، اثر بیشتری در مسلحسازی و پایدار ساختن شیب در برابر حرکتهای تودهای خواهد داشت، زیرا ریشههای نازکتر سطح تماس بیشتری با خاک ایجاد میکند و مقاوت کششی خاک را افزایش میدهد.»
این کنشگر محیطزیست ادامه میدهد: «در مقایسه سه گونه درختی پرتعداد در بومسازگان هیرکانی شامل راش، ممرز و انجیلی مشخص شده که گونه ممرز به دلیل برخورداری از قطر ریشه نازکتر، نقش بیشتری در کاهش حرکات تودهای در شیبها و کرانههای رودخانهای دارد.»
گلزار میگوید: «این نکته که کارشناسان و مدیران وزارت نیرو این پیوستگیهای مهم میان اجزا و ارکان بومسازگان جنگل را ندانند، محل ایراد نیست، اما ندانستن و نشناختن این پیوستگیها از سوی نهاد متولی منابع طبیعی قابل چشمپوشی نیست. این نشان میدهد که نگاه اقتصادی و بهرهبردار محور این سازمان نسبت به منابع طبیعی غالب است.»
او میگوید: «سازمان بارها و به کرات اثبات کرده که با چنین رویکردهایی میتواند امانت دار قابل اعتمادی برای ثروتهای طبیعی این سرزمین باشد.»