کاهش سن مراجعه مبتلایان به اچپیوی؛ ضرورت آموزش و حمایت از نوجوانان
منتشرشده: · بهروزرسانی: · سلامت

خبر درباره کاهش سن مراجعه مبتلایان به اچپیوی به ۱۶ سال و تاکید بر اهمیت آموزش و پیشگیری در میان نوجوانان، به گفتهٔ دکتر محمدمهدی سیدناصری، حقوقدان و پژوهشگر حقوق کودک، مطرح شد.
خبر درباره کاهش سن مراجعه مبتلایان به اچپیوی به ۱۶ سال، نگرانیهایی درباره سلامت نوجوانان و ضرورت آموزش و پیشگیری ایجاد کرده است. هرچند کاهش سن مراجعه در یک مرکز بهتنهایی اثباتکننده افزایش شیوع ویروس در جامعه نیست، اما این موضوع ضرورت بررسی وضعیت آموزش، آگاهی نوجوانان و دسترسی آنان به خدمات پیشگیرانه را مطرح میکند.
دکتر محمدمهدی سیدناصری، حقوقدان و پژوهشگر حقوق کودک، معتقد است مسئله اچپیوی در نوجوانان را باید فراتر از یک موضوع پزشکی و در چارچوب حقوق کودک، مسئولیت خانواده و عدالت در سلامت بررسی کرد. او در خصوص کاهش سن مراجعه مبتلایان به اچپیوی گفت: «اهمیت این موضوع را باید فراتر از یک مسئله پزشکی و در چارچوب حمایت از سلامت، کرامت و حقوق کودکان و نوجوانان بررسی کرد. البته کاهش سن مراجعه در یک مرکز یا گزارش موردی، بهتنهایی اثباتکننده افزایش شیوع ویروس در کل جامعه یا کاهش سن ابتلا در کشور نیست و برای نتیجهگیری به دادههای معتبر و مطالعات جمعیتمحور نیاز داریم.»
در ادامه گفتوگو، دکتر سیدناصری توضیح داد که اچپیوی گروهی از ویروسهاست که برخی انواع آن میتوانند به ایجاد زگیل تناسلی و برخی دیگر، در صورت تداوم عفونت، به بروز سرطانهایی از جمله سرطان دهانه رحم منجر شوند. او افزود که بیشتر عفونتها خودبهخود کنترل یا برطرف میشوند و ابتلا لزوماً به معنای ابتلا به سرطان نیست.
از منظر حقوق کودک، مسئله مهم این است که نوجوانان متناسب با سن و مرحله رشد خود به اطلاعات علمی معتبر، آموزش پیشگیرانه و خدمات حمایتی دسترسی داشته باشند. این خبر باید زنگ هشداری برای خانوادهها، مدارس و سیاستگذاران باشد، نه فرصتی برای متهم یا سرزنش کردن نوجوانان.
دکتر سیدناصری تاکید کرد که کمبود اطلاعات معتبر میتواند یکی از عوامل آسیبپذیری باشد، اما نباید آن را تنها عامل دانست. عواملی مانند نوع مواجهه، دسترسی به خدمات پیشگیرانه، فشار همسالان، اجبار یا سوءاستفاده و میزان آگاهی فرد از مرزهای شخصی نیز اهمیت دارند.
در برخی محیطهای خانوادگی و آموزشی، گفتوگو درباره بدن، بلوغ و سلامت جنسی با سکوت یا شرم همراه است. گاهی تصور میشود هرگونه آموزش درباره این مسائل، نوجوان را به تجربه زودهنگام رفتارهای جنسی ترغیب میکند؛ در حالی که آموزش علمی، تدریجی و متناسب با مرحله رشد میتواند آگاهی نوجوانان را افزایش دهد، به تصمیمگیری مسئولانه کمک کند و توانایی آنان را برای تشخیص و گزارش آزار تقویت کند.
دکتر سیدناصری گفت که آموزش سلامت جنسی به نوجوانان به معنای عادیسازی روابط زودهنگام نیست. آموزش درباره سلامت بدن، مرزهای شخصی، خطر سوءاستفاده و بیماریهای قابل انتقال، بهخودیخود به معنای تایید یا ترویج رفتار جنسی زودهنگام نیست.
کودک باید بداند بدن او محترم است، کسی حق ندارد او را به تماس نامناسب وادار کند و در صورت احساس ناامنی باید از یک بزرگسال قابل اعتماد کمک بخواهد. در دوره نوجوانی نیز آموزش میتواند با توجه به تغییرات بلوغ، روابط سالم، رضایت، پیامدهای رفتارهای پرخطر و روشهای پیشگیری از بیماریهای قابل انتقال تکمیل شود.
والدین میتوانند در این فرایند مشارکت کنند و ارزشها و انتظارات خانوادگی خود را توضیح دهند؛ اما آموزش باید بر اطلاعات علمی صحیح استوار باشد و به ترساندن، تحقیر یا محروم کردن نوجوان از آگاهی منجر نشود.
خانواده نخستین محیط یادگیری کودک است و نقش آن در پیشگیری و شناسایی خطر بسیار مهم است. مسئولیت والدین صرفاً کنترل رفتار فرزند یا محدود کردن دسترسی او به فضای مجازی نیست. مهمتر از کنترل، ایجاد رابطهای است که نوجوان بتواند پرسشها و نگرانیهای خود را بدون ترس از تحقیر، تهدید یا مجازات نامتناسب مطرح کند.
وقتی نوجوان بداند والدین ابتدا به حرف او گوش میدهند و برای حمایت از او اقدام میکنند، احتمال پنهان کردن مشکل کاهش مییابد. والدین باید به فرزندان خود بیاموزند که هیچکس حق ندارد آنان را به تماس ناخواسته، ارسال تصاویر خصوصی یا افشای اطلاعات شخصی وادار کند. همچنین باید بدانند اگر فردی از موقعیت سنی، عاطفی یا قدرت خود برای فریب، تهدید یا سوءاستفاده استفاده کرد، مسئولیت رفتار آسیبزا بر عهده فرد مرتکب است، نه نوجوان.