افزایش کالابرگ به فرودستان نرسید
منتشرشده: · بهروزرسانی: · اقتصاد

در شرایط تورم ۷۶.۸ درصدی، دولت اعتبار کالابرگ را از یک میلیون به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان افزایش داد اما تغییر در شیوه شناسایی خانوارهای مشمول باعث شد گروهی از نیازمندان از این افزایش محروم بمانند.
در مهرماه، تورم سالانه به ۷۶.۸ درصد رسید و هزینه سبد مصرفی خانوارها همچنان افزایش مییابد. دستمزد و مستمری بخش بزرگی از کارگران و بازنشستگان با مخارج ضروری زندگی فاصله زیادی دارد. برای خانوارهایی که بخش عمده درآمدشان صرف اجاره مسکن، خوراک و درمان میشود، یارانه و کالابرگ قرار است بخشی از این فاصله را جبران کند؛ اما حتی همین حمایت محدود نیز به همه نیازمندان نمیرسد. گروهی از خانوارها از افزایش اعتبار کالابرگ جا ماندهاند و گروهی دیگر برای دریافت حمایتهای ریالی باید از مسیرهای پیچیده ثبتنام، خوداظهاری و اصلاح اطلاعات خانوار عبور کنند.
دولت در شرایطی از افزایش ۵۰ درصدی اعتبار کالابرگ و رساندن آن از یک میلیون به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان خبر داده که همزمان، شیوه شناسایی خانوارهای مشمول را نیز تغییر داده است. احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، شامگاه جمعه ۱۰ مهرماه در برنامه «گفتوگوی ویژه خبری» اعلام کرد نظام سنتی دهکبندی کنار گذاشته میشود و خانوارها بر اساس شاخصهای درآمد و دارایی در سه گروه «کمبرخوردار»، «متوسط» و «برخوردار» قرار میگیرند. بر اساس این ضوابط، برخورداری از هر یک از شرایط زیر میتواند خانوار را در طبقه وسع بالا قرار دهد:
- داشتن زمین مسکونی با مجموع ارزش روز بیش از ۵۰۰ میلیارد ریال، معادل ۵۰ میلیارد تومان؛ - داشتن واحد مسکونی یا هر قطعه زمین فاقد کاربری یا غیرمسکونی با ارزش بیش از ۷۵۰ میلیارد ریال، معادل ۷۵ میلیارد تومان؛ - داشتن مجموع ارزش خودروهای سواری و وانت دوکابین بیش از ۷۵ میلیارد ریال، معادل ۷ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان.
تعیین سقف مشخص برای داراییها میتواند در مقایسه با دهکبندی نسبی، شفافیت بیشتری در شناسایی خانوارهای برخوردار ایجاد کند؛ اما مسئله اینجاست که آیا این شاخصها میان خانه محل سکونت و داراییهای مازاد، یا درآمد مقطعی و درآمد ثابت و پایدار تفاوت قائل میشوند؟
در ادامه، روایتهایی از تهران، کرج، گلپایگان و اصفهان میآوریم که نشان میدهد اطلاعات ثبتشده در سامانهها بازتاب دقیقی از وضعیت اقتصادی خانوارها نیستند و استناد به این شبهاطلاعات ناصحیح، به محرومیت فرودستان واقعی از حمایتهای معیشتی منجر میشود.
روایت اول: پیرمردی که برای گرفتن یارانه خواهر معلولش به اداره کار رفت
مصطفی آبادی ملکی، مرد سالمندی از تهران که سرپرستی و قیمومت خواهر میانسال و معلول خود را برعهده دارد، برای پیگیری قطع یارانه خواهرش و ناکامی در ثبتنام کالابرگ به اداره کار مراجعه کرده، اما به نتیجهای نرسیده است. خواهر او، فاطمه، حدود ۵۰ سال دارد، معلول ذهنی است و به گفته برادرش، نمیتواند بهتنهایی از خودش مراقبت کند یا مشغول به کار شود. والدین آنها در زمان حیاتشان نپذیرفته بودند که فاطمه تحت پوشش بهزیستی قرار بگیرد و پس از فوت پدر، هزینههای زندگی او از محل مستمری بازماندگی پدر تامین شده است.
مصطفی آبادی ملکی درباره شرایط زندگی خواهرش میگوید: «الان حقوق بازنشستگیاش حدود ۲۳ میلیون تومان در ماه است. مستاجر است و در خانهای با ۲۰۰ میلیون تومان رهن و ماهی ۱۰ میلیون تومان اجاره زندگی میکند. وقتی اجاره خانه تقریباً نیمی از حقوقش را میگیرد، دیگر پول چندانی برای گذران زندگی تا آخر ماه باقی نمیماند. من و خواهر و برادرهایم با وجود بدبختیهای خودمان، هزینههای زندگی او را هم تامین میکنیم و شبانهروزی مراقبش هستیم.»
با وجود این شرایط، یارانه نقدی فاطمه که پیش از این دریافت میکرد، دو ماه است قطع شده. به گفته برادرش، توضیحی که به آنها دادهاند این بوده که فاطمهی معلول با حقوق ۲۳ میلیون تومانی، نیازی به دریافت یارانه ندارد؛ او اگر معلول است، چرا تحت پوشش سازمان بهزیستی قرار نگرفته!