نگرانی از رکود تورمی در اقتصاد جهان
منتشرشده: · بهروزرسانی: · اقتصاد

بازارهای جهانی با نگرانی دربارهٔ ادامهٔ تورم و کاهش رشد اقتصادی روبهرو هستند. افزایش هزینههای انرژی، مواد غذایی و استقراض دولتها فشارهای اقتصادی را تشدید میکند.
نگرانیها دربارهٔ باقی ماندن تورم در سطوح بالا طی سال آینده میلادی، همزمان با نشانههایی از کاهش رشد اقتصادی، بر بازارهای جهانی سایه انداخته است. اگرچه افت تقریبی قیمت نفت به دلیل کاهش تنشهای جنگ ایران پس از انتخابات میاندورهای آمریکا رخ داده، اما هزینههای انرژی همچنان در سطح بالایی باقی مانده است.
قیمت نفت در هفته جاری نزدیک به ۲۰ درصد کاهش یافته و به زیر ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسیده است؛ با این حال، بهای نفت در مقایسه با ابتدای سال میلادی همچنان حدود ۶۰ درصد بالاتر است. قیمت گاز طبیعی تقریباً سه برابر سطح ابتدای سال ۲۰۲۶ باقی مانده است. افزایش هزینه انرژی، علاوه بر تشدید فشارهای تورمی، از طریق بالا بردن هزینه حملونقل، تولید و مخارج خانوارها، میتواند رشد اقتصادی را محدود کند.
در بخش مواد غذایی، شاخص قیمت مواد غذایی سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) به بالاترین سطح خود در نزدیک به چهار سال گذشته رسیده است. شرایط نامساعد جوی، اختلال در حملونقل و افزایش هزینه انرژی از عوامل موثر بر رشد قیمت مواد غذایی محسوب میشوند. شرکتهای بزرگ تولیدکننده کالاهای مصرفی و مواد غذایی هشدار دادهاند که احتمال افزایش بیشتر قیمت محصولات خود برای جبران هزینههای تولید وجود دارد.
افزایش هزینه استقراض دولتها فشار مضاعفی بر اقتصاد جهانی وارد کرده است. هزینه استقراض دولت آمریکا در سهماهه سوم سال جاری ۸۵ واحد پایه افزایش یافته و بازده اوراق قرضه فرانسه و ایتالیا نیز بیش از ۱۰۰ واحد پایه رشد کرده است. برآوردهای بانک مرکزی اروپا نشان میدهد افزایش اخیر بازده اوراق قرضه میتواند در مقایسه با پیشبینیهای ماه سپتامبر، رشد اقتصادی منطقه یورو را در مجموع سالهای ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ حدود یک واحد درصد کاهش دهد.
افت سهام شرکتهای مرتبط با هوش مصنوعی بیش از ۲ تریلیون دلار از ارزش بازار نزدک ۱۰۰ را طی ماه گذشته از بین برده است. تداوم این روند میتواند ثروت خانوارها را کاهش دهد، هزینه تامین مالی شرکتها را افزایش دهد و تمایل سرمایهگذاران به پذیرش ریسک را محدود کند.
در منطقه یورو، رشد اقتصادی در ماه اکتبر بهشدت کند شده و تقاضا به مرز رکود نزدیک شده است. در مقابل، اقتصاد آمریکا همچنان از رشد نسبتا مناسبی برخوردار است که بخشی از آن به سرمایهگذاری گسترده در زیرساختهای هوش مصنوعی مربوط میشود.
تحلیلگران هشدار میدهند ترکیب تورم بالا و کاهش رشد اقتصادی میتواند سیاستگذاران پولی را در موقعیت دشواری قرار دهد؛ زیرا بانکهای مرکزی برای مهار تورم ممکن است ناچار به حفظ یا حتی افزایش نرخ بهره شوند، در حالی که چنین سیاستی میتواند فشار بیشتری بر رشد اقتصادی وارد کند.