سریلانکا بهدنبال اصلاح قوانین کار برای حمایت از کارگران پلتفرمی
منتشرشده: · بهروزرسانی: · اقتصاد

در نشست ملی در کلمبو، نمایندگان دولت، کارگران، کارفرمایان و شرکتهای پلتفرم دیجیتال بر ضرورت گسترش پوشش تامین اجتماعی و بازنگری قوانین کار تاکید کردند. این نشست در چارچوب کنوانسیون کار شایسته در اقتصاد پلتفرمی سازمان جهانی کار برگزار شد
در نشست ملی در شهر کلمبو، نمایندگان دولت، تشکلهای کارگری و کارفرمایی، شرکتهای فعال در حوزه پلتفرمهای دیجیتال و سازمانهای کارگران پلتفرمی بر ضرورت تقویت حمایتهای قانونی و اجتماعی از شاغلان این بخش تاکید کردند. حاضران گسترش پوشش تامین اجتماعی، بازنگری در قوانین کار، تضمین پرداخت منصفانه دستمزد، ارتقای ایمنی و بهداشت شغلی و حمایت از کارگران در برابر تصمیمگیریهای الگوریتمی شرکتها را از مهمترین اولویتهای کشور برای تحقق کار شایسته در اقتصاد دیجیتال دانستند.
این نشست ملی در روز ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ برگزار شد و شرکتکنندگان وضعیت رو به گسترش اقتصاد پلتفرمی در سریلانکا را بررسی کردند. راهکارهای حمایت از حقوق نیروی کار در این بخش مورد بحث قرار گرفت و نتایج نشست قرار است در گفتوگوهای ملی و بررسی سیاستها و مقررات جدید مورد استفاده قرار گیرد و بر روند اصلاح قوانین کار تاثیر بگذارد.
این مباحث در پی تصویب کنوانسیون کار شایسته در اقتصاد پلتفرمی سازمان جهانی کار در سال ۲۰۲۶، موسوم به کنوانسیون شماره ۱۹۳، مطرح شد. این کنوانسیون نخستین استاندارد بینالمللی کار است که بهطور مشخص به اشتغال در اقتصاد پلتفرمی میپردازد.
گسترش فعالیت پلتفرمهای دیجیتال در سریلانکا، بهویژه در حوزههای حملونقل اینترنتی، خدمات تحویل کالا و فریلنسری آنلاین، فرصتهای جدیدی برای کسب درآمد، کارآفرینی و مشارکت در بازار کار ایجاد کرده است؛ با این حال، وضعیت حقوقی شاغلان این بخش و میزان برخورداری آنها از حقوق و حمایتهای قانونی همچنان با ابهاماتی روبهروست.
یکی از مهمترین مسائل در این زمینه، تعیین رابطه حقوقی کارگران با شرکتهای مالک پلتفرمهاست. در بسیاری از مدلهای کسبوکار پلتفرمی، شرکتها افراد شاغل را پیمانکار مستقل یا ارائهدهنده خدمات معرفی میکنند، نه کارگر یا کارمند خود. این طبقهبندی میتواند مسئولیت شرکتها در قبال پرداخت حق بیمه، تامین مزایای شغلی، حمایت از کارگران در برابر حوادث و بیماریهای ناشی از کار و تضمین سایر حقوق قانونی آنها را تحت تاثیر قرار دهد.
در چنین شرایطی، کارگرانی که عملاً نیروی کار مورد نیاز شرکتها را تامین میکنند، ممکن است به دلیل تعریف متفاوت رابطه استخدامی، از بخشی از حمایتهای قانونی محروم بمانند. بنابراین، تعیین وضعیت استخدامی کارگران پلتفرمی صرفاً یک موضوع حقوقی یا اداری نیست و مستقیماً با امنیت شغلی، درآمد و برخورداری آنها از حمایتهای اجتماعی ارتباط دارد.
از دیگر مسائل مطرحشده در این نشست میتوان به نحوه تعیین و پرداخت دستمزد، دسترسی به خدمات تامین اجتماعی، ایمنی و بهداشت شغلی، مدیریت الگوریتمی نیروی کار، حفاظت از اطلاعات شخصی و امکان اعتراض به تصمیمهای شرکتهای پلتفرمی اشاره کرد.
یکی دیگر از چالشهای مهم کارگران پلتفرمی، مدیریت نیروی کار از طریق الگوریتمها و سیستمهای خودکار است. شرکتهای پلتفرمی از این سیستمها برای تخصیص سفارشها، ارزیابی عملکرد، تعیین امتیاز کارگران و مدیریت دسترسی آنها به فرصتهای شغلی استفاده میکنند.
در چنین شرایطی، کاهش امتیاز، محدود کردن دسترسی به سفارشها یا غیرفعالسازی حساب کاربری میتواند مستقیماً درآمد کارگران و امکان ادامه فعالیت آنها را تحت تاثیر قرار دهد. از همین رو، شفافیت در تصمیمگیریهای الگوریتمی و فراهم کردن امکان اعتراض و پیگیری شکایتها از موضوعات مهم در حمایت از حقوق این گروه از نیروی کار است.
شرکتکنندگان در نشست سریلانکا بر ضرورت رسیدگی به موضوع مدیریت الگوریتمی، حفاظت از اطلاعات شخصی و تضمین دسترسی کارگران به سازوکارهای حل اختلاف تاکید کردند.
مقامهای کار سریلانکا خواستار انطباق قوانین با شکلهای جدید اشتغال شدند. در آغاز این کارگاه، H. M. D. N. K. Wataliyadda، کمیسر کل کار سریلانکا، بر ضرورت انطباق سیاستها و نهادهای حوزه کار با شکلهای جدید اشتغال تاکید کرد. وی اظهار داشت سیاستگذاران باید میان حمایت از حقوق کارگران و حفظ انعطافپذیری، نوآوری، پایداری بنگاههای اقتصادی و ایجاد فرصتهای اقتصادی توازن برقرار کنند.
در ادامه، «جونی سیمپسون» مدیر دفتر کشوری سازمان جهانی کار در سریلانکا و مالدیو، گفتوگوی اجتماعی میان دولت، کارفرمایان و کارگران را برای تدوین سیاستهای مناسب در مواجهه با گسترش اقتصاد پلتفرمی ضروری دانست.