هوش مصنوعی در تحلیل صداهای حیوانات
منتشرشده: · فناوری

پژوهشگران با استفاده از یادگیری ماشین به تحلیل صداهای گونههای مختلف میپردازند تا الگوهای ارتباطی آنها را شناسایی کنند. این فناوری در حال حاضر به تشخیص و دستهبندی صداها میپردازد، اما درک معنای آنها هنوز در دست تحقیق است.
هوش مصنوعی میتواند به دانشمندان کمک کند به درک نزدیکتری از چگونگی ارتباط حیوانات برسند، زیرا پژوهشگران هر چه بیشتر از یادگیری ماشین برای تحلیل صداهای گونههای مختلف، از پرندگان و فیلها گرفته تا نهنگها و دلفینها، استفاده میکنند.
یک سازمان غیرانتفاعی مستقر در آمریکا، پروژه گونههای زمین، مدلهای هوش مصنوعی را برای تحلیل آواهای حیوانات و شناسایی الگوهایی توسعه میدهد که میتوانند به توضیح نحوه ارتباط گونههای مختلف کمک کنند. این سازمان از هوش مصنوعی برای رمزگشایی ارتباطات حیوانات استفاده میکند و هدف بلندمدت آن درک این است که حیوانات چه چیزهایی را تلاش میکنند به یکدیگر منتقل کنند.
مدل نیچر اِلام آدیو، مبتنی بر هوش مصنوعی، برای شناسایی و دستهبندی صداهای حیوانات، تشخیص انواع مختلف آواها و تحلیل مجموعههای بزرگ ضبطهای صوتی طراحی شده است. این مدل میتواند برای بررسی صداهای حیوانات از طریق دستورهای زبان طبیعی به کار گرفته شود و احتمالاً زمان تحلیل ضبطها را از چند ماه به چند دقیقه کاهش میدهد.
در آزمایشی با استفاده از ضبطهای پروژه فراگ آیدی در استرالیا، مدل نیچر اِلام آدیو در تشخیص صداهای قورباغه از دیگر ضبطها دقت ۹۹ درصد و در شناسایی گونههای انتخابشده قورباغه ۸۲ درصد دست یافت. با این حال، شناسایی صداهای حیوانات تنها بخشی از چالش است و پژوهشگران همچنین تلاش میکنند مشخص کنند این صداها چه معنایی دارند.
پروژه گونههای زمین با پژوهشگرانی که چندین گونه را مطالعه میکنند، از جمله نهنگهای قاتل، کلاغها و فنچهای گورخری، همکاری میکند. در همکاری با پژوهشگران دانشگاه مکگیل در کانادا، مدلی هوش مصنوعی به نام زیاِف اِیم برای مطالعه تعاملات صوتی میان فنچهای گورخری توسعه داده شد. این مدل طوری طراحی شده که آواهایی شبیه آواز پرندگان را به صورت همزمان تولید کند و به پژوهشگران اجازه دهد بررسی کنند پرندگان چگونه به صداهایی که هوش مصنوعی ایجاد میکند واکنش نشان میدهند.
شرکت گوگل دیپمایند مدلی به نام دولفینجِما توسعه داده است؛ مدلی که با استفاده از دههها ضبط صدا از دلفینهای لکهدار اطلس در محیط طبیعی، که توسط پروژه دلفینهای وحشی گردآوری شده، آموزش دیده است. این مدل دنبالههای آواهای دلفینها را تحلیل میکند تا الگوهای تکرارشونده را شناسایی و پیشبینی کند کدام صداها احتمالاً در ادامه شنیده شوند. پژوهشگران امیدوارند این فناوری در نهایت بتواند به ایجاد واژگان مشترک میان انسانها و دلفینها کمک کند، هرچند این مدل همچنان بیشتر برای بررسی نحوه ارتباط این حیوانات به کار میرود تا ترجمه صداهای آنها به زبان انسان.
یک ابتکار بینالمللی به نام پروژه سِتی، که از هوش مصنوعی، رباتیک، زبانشناسی و فناوری ضبط زیرآبی برای مطالعه ارتباط نهنگهای عنبر استفاده میکند، بر دنبالههایی از کلیکها تمرکز دارد که «کودا» نامیده میشوند. پژوهشگران بررسی کردهاند که آیا این دنبالهها دارای ساختار پیچیدهای هستند یا نه؛ ساختاری که بتواند سرنخی درباره نحوه تبادل اطلاعات میان این حیوانات فراهم کند. در مطالعهای در سال ۲۰۲۴ که در نشریه نیچر کامیونیکیشنز منتشر شد، بیش از ۸ هزار و ۷۰۰ کودای نهنگ عنبر تحلیل شد و چندین ویژگی مربوط به ریتم، سرعت و تغییرات در زمانبندی و چیدمان کلیکها شناسایی شد. این یافتهها نشان داد ارتباط نهنگهای عنبر پیچیدهتر از آن چیزی است که پیشتر تصور میشد. اما شناسایی الگوها در صداهای حیوانات لزوماً به این معنا نیست که دانشمندان میدانند آنها چه چیزی را منتقل میکنند.