کاهش انتشار دیاکسید کربن در سال ۲۰۲۶ بهدلیل اختلالات انرژی
منتشرشده: · اقتصاد

پژوهشگران بر اساس دادههای پروژه جهانی کربن پیشبینی میکنند که انتشار دیاکسید کربن ناشی از سوختهای فسیلی در سال ۲۰۲۶ کمی کاهش یابد، بهویژه بهدلیل تاثیر جنگهای خاورمیانه و روسیه‑اوکراین بر قیمتهای انرژی و تغییر مصرف کشورها.
بر اساس دادههای پروژه جهانی کربن، کشورهای جهان در سال جاری با سوزاندن نفت، گاز و زغالسنگ برای تامین انرژی حدود ۳۸٫۲ میلیارد تن دیاکسید کربن منتشر میکنند؛ این میزان حدود ۰٫۴ درصد کمتر از سال ۲۰۲۵ است.
پژوهشگران معتقدند که درگیریهای خاورمیانه و بسته شدن تنگه هرمز، همراه با جنگ روسیه‑اوکراین، باعث افزایش شدید قیمت جهانی نفت خام، گاز طبیعی، بنزین و گازوئیل شده و بسیاری از کشورها در واکنش، مصرف نفت و گاز را کاهش داده و به منابع داخلی مانند زغالسنگ یا انرژیهای تجدیدپذیر روی آوردهاند.
انتظار میرود انتشار دیاکسید کربن ناشی از مصرف نفت در جهان امسال نزدیک به ۲ درصد و انتشار ناشی از مصرف گاز طبیعی حدود ۰٫۳ درصد کاهش یابد؛ در حالی که انتشار ناشی از سوزاندن زغالسنگ بهدلیل افزایش مصرف در چین و هند حدود ۰٫۶ درصد افزایش مییابد.
این کاهش انتشار، تحلیلگران را غافلگیر کرد؛ آنها پیش از آغاز جنگهای خاورمیانه انتظار داشتند میزان انتشار امسال اندکی افزایش یابد. گیلن پیترز، پژوهشگر ارشد مرکز پژوهشهای بینالمللی اقلیم «سیسرو»، اظهار داشت که کاهش انتشار در یک سال فقط زمانی نشانه عبور از نقطه اوج است که از تغییری ساختاری ناشی شده باشد.
این یافتهها در نخستین روز نشست اقلیمی سازمان ملل متحد، موسوم به COP31، در آنتالیای ترکیه منتشر شد. رهبران جهان متعهد شدهاند جلوی ادامه گرمایش زمین را بگیرند و برای تحقق این هدف، انتشار جهانی گازهای گلخانهای باید ابتدا به اوج برسد و سپس تا صفر کاهش یابد.
کشورها تا اینجا در مسیر تحقق این هدف نیستند؛ کاهش انتشار در سال جاری نخستین کاهش از زمان همهگیری کرونا در سال ۲۰۲۰ است و ممکن است موقتی باشد. اگر جنگ با ایران پایان یابد و تنگه هرمز بازگشایی شود، تقاضا برای نفت و گاز میتواند بهراحتی به سطح پیشین بازگردد.
یکی از یافتههای مهم این گزارش، ثابت شدن سطح انتشار دیاکسید کربن در چین پس از چند دهه رشد سریع است؛ پیشبینی میشود انتشار در چین امسال بهدلیل افت قابل توجه مصرف نفت حدود یک درصد کاهش یابد. چین در حال افزایش ظرفیت تولید برق با نصب توربینهای بادی، ساخت نیروگاههای خورشیدی و هستهای است که بخش بزرگی از تقاضای برق را پوشش میدهد.
در اروپا، انتظار میرود انتشار دیاکسید کربن با گسترش انرژیهای تجدیدپذیر ۱٫۵ درصد کاهش یابد. در هند، انتشار دیاکسید کربن امسال بهدلیل افزایش مصرف زغالسنگ حدود ۴ درصد بالا برود؛ پژوهشگران این افزایش را به شرایط جوی نسبت دادهاند.
در سایر نقاط جهان، انتشار دیاکسید کربن در پی کاهش مصرف نفت حدود ۰٫۷ درصد پایین آمد؛ سفرهای هوایی بینالمللی نیز در پی افزایش قیمت سوخت هواپیما بهطور قابل توجهی کاهش یافت، هرچند این کاهش ممکن است موقتی باشد.