تاثیر فعالیتهای انسانی بر روند طبیعی یخچالهای زمین
منتشرشده: · فناوری

پژوهشی جدید نشان میدهد که افزایش دمای جهانی ناشی از فعالیتهای انسانی، روند طبیعی گسترش یخچالهای زمین را که از حدود دوهزار سال پیش آغاز شده بود، متوقف کرده است.
زمین میلیونها سال است که دورههای متناوب سرما و گرما را تجربه میکند و این چرخهها عمدتاً تحت تاثیر تغییرات مدار سیاره به دور خورشید قرار دارند. بااینحال، پژوهشی جدید نشان میدهد که فعالیتهای انسانی ممکن است یکی از قدیمیترین چرخههای طبیعی اقلیم زمین را مختل کرده باشند. پژوهشگران در مطالعهی خود با بررسی بقایای صفحهی یخی باستانی در کانادا دریافتند که حدود دوهزار سال پیش، نشانههایی از آغاز دورهی سرد جدیدی ظاهر شده بود، اما افزایش دمای جهانی بر اثر انتشار گازهای گلخانهای این روند را در قرن بیستم معکوس کرد.
چرخههای یخبندان زمین تحت تاثیر پدیدهای به نام «چرخههای میلانکوویچ» قرار دارند که شامل تغییرات تدریجی در شکل مدار زمین به دور خورشید، انحراف محور چرخش و جهتگیری آن هستند. از نظر زمینشناسی، زمین هنوز در یک عصر یخبندان قرار دارد که به معنای وجود صفحات یخی گسترده و یخچالهای طبیعی در بخشهایی از زمین است. پژوهشگران دانشگاه کلمبیا با بررسی گیاهانی که پس از عقبنشینی کلاهک یخی بارنز در جزیرهی بافین کانادا از زیر یخها بیرون آمده بودند، تاریخچهی تغییرات آن را بازسازی کردند. نتایج نشان داد که این کلاهک یخی حدود سههزار سال پیش به کمترین وسعت خود رسیده بود، اما از حدود دوهزار سال پیش دوباره شروع به گسترش کرد و پژوهشگران این تغییر را نشانهای از آغاز احتمالی دورهی یخچالی جدید میدانند.
بااینحال، روند گسترش یخها ادامه پیدا نکرد و در دههی ۱۹۶۰، افزایش دمای جهانی به حدی رسید که کلاهک یخی بارنز در تابستان بیشتر از مقدار یخی که در زمستان به دست میآورد، از دست داد. نیکولاس یانگ، ژئوشیمیدان دانشگاه کلمبیا و نویسندهی اصلی پژوهش، اعلام کرد که روند طبیعی گسترش یخها تازه آغاز شده بود، اما این فرایند متوقف شد. مدلهای اقلیمی نشان میدهند که کلاهک یخی بارنز احتمالاً در طول ۳۰۰ سال آینده بهطور کامل ناپدید خواهد شد.
شان مارکوت، یخچالشناس دانشگاه ویسکانسین مدیسن، توضیح داد که انتشار گازهای گلخانهای در آینده میتواند آغاز دورهی یخچالی بعدی را صدها هزار سال به تعویق بیندازد، هرچند زمان دقیق آن به عوامل مختلفی از جمله میزان انتشار گازهای گلخانهای بستگی دارد. یافتههای این پژوهش نشان میدهند که تاثیر انسان بر اقلیم زمین میتواند فراتر از افزایش دمای چند دههی آینده باشد و چرخههایی را در مقیاس هزاران تا صدها هزار سال تغییر دهد.