بیمه محصولات کشاورزی در استان گلستان: چالش‌ها و راهکارهای جدید
منتشرشده: · به‌روزرسانی: · اقتصاد · گلستان
در استان گلستان، حدود ۲۰ هزار کشاورز بدون استفاده از بیمه محصولات کشاورزی فعالیت می‌کنند. دولت طرح بیمه فراگیر اجباری تمام‌خطر برای گندم را عملیاتی کرده و سطوح مختلف پوشش را معرفی کرده است.
در استان گلستان، که یکی از قطب‌های اصلی تولید محصولات استراتژیک در کشور محسوب می‌شود، سالانه با چالش‌های اقلیمی فراوانی از جمله خشکسالی، سیل و سرمازدگی روبه‌رو می‌شود. آمارها نشان می‌دهد که حدود ۲۰ هزار بهره‌بردار گلستانی بدون استفاده از بیمه محصولات کشاورزی به فعالیت خود ادامه می‌دهند. این امر در استانی که نقش مهمی در تامین امنیت غذایی کشور دارد، مورد توجه قرار گرفته است.
یک کشاورز گلستانی در گفت‌وگو با خبرنگار اظهار کرد که در گذشته حق‌بیمه را به‌موقع و نقد پرداخت می‌کرد، اما در صورت وقوع خسارت، فرآیند ارزیابی طولانی می‌شود و مبلغی که به عنوان غرامت واریز می‌شود، ممکن است هزینه‌های کاشت را پوشش ندهد. او افزود که اگر حس کند بازپرداخت بیمه با هزینه‌های واقعی همخوانی ندارد، ترجیح می‌دهد بیمه را کنار بگذارد.
دبیرخانه کشاورز گلستان و مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران کشور اشاره کردند که مشکلات ساختاری در حوزه بیمه محصولات کشاورزی باعث شده‌اند که بسیاری از کشاورزان هنوز نیاز به بیمه را احساس نکنند. آن‌ها بیان کردند که شرایط بیمه تا پیش از این مطلوب نبوده و نارضایتی کشاورزان ریشه در واقعیت دارد.
در پاسخ به این مشکلات، دولت طرح بیمه فراگیر اجباری تمام‌خطر برای محصول گندم را عملیاتی کرده است. این طرح به این صورت عمل می‌کند که حق‌بیمه پایه مستقیماً به حساب صندوق بیمه واریز می‌شود و گندمکار به محض کشت، به صورت اتوماتیک تحت پوشش بیمه قرار می‌گیرد. هدف از این سطح بیمه‌ای، جبران بخشی از هزینه‌های اولیه تولید است تا کشاورز در صورت خسارت کامل زمین‌گیر نشود.
برای کشاورزانی که به دنبال پوشش‌های واقعی‌تر هستند، سطوح ۲ و ۳ تعبیه شده است؛ در سطح دو، غرامت تا سقف ۳۵ میلیون تومان در هر هکتار قابل پرداخت است. در بیمه درآمد، مبنا عملکرد میانگین استان است؛ به عنوان نمونه در گلستان میانگین برداشت گندم ۴ تن در هکتار لحاظ می‌شود. در صورت وقوع حوادثی نظیر سیل یا طوفان در زمان برداشت، بیمه کل درآمد حاصل از این تناژ را جبران می‌کند.
در پاسخ به پرسش درباره گلایه‌های کشاورزان از پایین بودن رقم کارشناسی خسارت‌ها، توضیح داده شد که بخشی از این گلایه‌ها ناشی از عدم اطلاع دقیق از ضوابط بیمه‌ای است. ارزیابی خسارت دارای جداول و مراحل مشخص است و به سلیقه شخص کارشناس ارتباطی ندارد. برای مثال، در صورت بارندگی شدید در مرحله کاشت که باعث سله بستن خاک می‌شود، ضریب خسارت ۱۰ تا ۲۰ درصد محاسبه می‌شود؛ در حالی که ضریب صددرصدی مختص مرحله نهایی و زمان برداشت است.