نتانیاهو در انتخابات پارلمانی اسرائیل به دنبال تشکیل دولت
منتشرشده: · بهروزرسانی: · جهان

نتانیاهو در شمارش آرای پارلمان اسرائیل پیش افتاد اما با فاصلهای از اکثریت، دولت جدید هنوز مشخص نیست. احزاب عربی با کسب ۱۹ کرسی نقش مهمی در مذاکرات دارند.
انتخابات پارلمانی اسرائیل به پایان رسید و پرسش اصلی باقی مانده است که چه کسی دولت بعدی را تشکیل میدهد. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر کنونی، در شمارش آرای روز چهارشنبه از گادی آیزنکوت، رهبر مخالفان، پیش افتاد، اما ائتلاف او همچنان با فاصلهای قابلتوجه از اکثریت پارلمان قرار دارد. در سوی مقابل، مخالفان نیز بدون توافق با احزاب دیگر نمیتوانند دولت تشکیل دهند. احزاب عربی با کسب احتمالی ۱۹ کرسی به یکی از مهمترین بازیگران مذاکرات تبدیل شدهاند؛ هرچند تبدیل این قدرت پارلمانی به قدرت اجرایی، بهمراتب دشوارتر است.
پارلمان اسرائیل، کنست، ۱۲۰ کرسی دارد و مردم مستقیماً نخستوزیر را انتخاب نمیکنند؛ بلکه به فهرستهای حزبی رای میدهند. کرسیها نیز متناسب با آرای هر فهرست میان احزاب توزیع میشوند. هر حزب برای ورود به پارلمان باید دستکم ۳٫۲۵ درصد آرای معتبر را کسب کند. این نظام باعث میشود حتی حزبی با چندین کرسی نیز برای تشکیل دولت به متحدان سیاسی نیاز داشته باشد. هیچ حزبی بهتنهایی نمیتواند با اتکا به نتایج معمول انتخابات، دولت تشکیل دهد و نخستوزیر باید حمایت دستکم ۶۱ نماینده از مجموع ۱۲۰ نماینده را جلب کند.
در انتخابات اخیر، رقابت اصلی میان دو بلوک شکل گرفت: ائتلاف راستگرای نتانیاهو و بلوک مخالفان به رهبری آیزنکوت. ائتلاف نتانیاهو در مسیر کسب ۵۳ کرسی، بلوک آیزنکوت در مسیر کسب ۴۸ کرسی و احزاب عربی در مسیر کسب ۱۹ کرسی قرار داشتند. هیچیک از دو بلوک اصلی به اکثریت نرسیده است.
نتانیاهو هنوز یکی از قدرتمندترین چهرههای سیاسی اسرائیل است، اما نتیجه انتخابات نشان میدهد که قدرت او دیگر برای تشکیل دولت کافی نیست. او در سالهای اخیر با چند بحران همزمان روبهرو بوده است؛ از ناکامی امنیتی هفتم اکتبر ۲۰۲۳ و جنگ غزه تا پیامدهای منطقهای جنگها، اختلافات داخلی و پروندههای قضایی. حمله هفتم اکتبر ضربهای اساسی به اعتبار امنیتی دولت او وارد کرد. در کنار این مسئله، ادامه جنگها و هزینههای امنیتی و اقتصادی آنها، اختلاف بر سر خدمت نظامی یهودیان فوقارتدوکس و نفوذ احزاب راست افراطی در دولت، شکافهای داخلی را عمیقتر کرد. پروندههای فساد نتانیاهو نیز همچنان بخشی از مناقشه سیاسی اسرائیل است؛ اتهاماتی که او آنها را رد میکند.
یکی از مهمترین نتایج انتخابات، افزایش قدرت پارلمانی احزاب عربی است. این احزاب در مجموع ممکن است ۱۹ کرسی به دست آورند؛ رقمی تاریخی که وزن سیاسی شهروندان عرب اسرائیل را در کنست افزایش میدهد. افزایش مشارکت رایدهندگان عرب یکی از عوامل مهم این نتیجه بود. با این حال، کسب ۱۹ کرسی به معنای آن نیست که احزاب عربی میتوانند بهسادگی دولت آینده را تعیین کنند. اگر بلوک آیزنکوت با ۴۸ کرسی بتواند حمایت احزاب عربی را جلب کند، مجموع کرسیهای این دو طرف از ۶۱ کرسی فراتر میرود، اما این محاسبه ساده، اختلافات سیاسی را نادیده میگیرد. آیزنکوت و برخی دیگر از رهبران مخالفان، درباره همکاری رسمی با احزاب عربی ملاحظات جدی دارند. احزاب عربی نیز مطالبات مشخصی درباره حقوق شهروندی، بودجه جوامع عربنشین و سیاست دولت در قبال فلسطینیان دارند. بنابراین ممکن است این احزاب حاضر شوند از تشکیل دولت نتانیاهو جلوگیری کنند، اما حاضر نباشند بدون تضمینهای سیاسی و اجتماعی از دولت آیزنکوت حمایت کنند.