نتایج انتخابات پارلمانی اسرائیل و نقش احزاب عربی در تشکیل دولت
منتشرشده: · بهروزرسانی: · ایران

انتخابات پارلمانی اسرائیل با مشارکت بالا پایان یافت، اما هیچ یک از دو اردوگاه اصلی نتوانستند اکثریت لازم را به دست آورند. احزاب عربی اکنون در موقعیتی قرار دارند که میتوانند نقش تعیینکننده در تشکیل دولت آینده ایفا کنند.
در نظام سیاسی اسرائیل، برنده شدن در انتخابات پارلمانی به معنای به دست گرفتن قدرت نیست؛ شهروندان به فهرست احزاب رای میدهند و ۱۲۰ کرسی پارلمان بر اساس سهم آرای احزاب تقسیم میشود که دستکم ۳/۲۵ درصد آرای معتبر را کسب کرده باشند. برای تشکیل ائتلافی با اکثریت مطلق، حداقل ۶۱ کرسی لازم است.
پس از اعلام نتایج رسمی، رئیسجمهور اسرائیل هفت روز فرصت دارد تا با نمایندگان احزاب مشورت کند و مسئولیت تشکیل دولت را به یکی از اعضای کنست بسپارد. این فرد لزوماً رهبر بزرگترین حزب نیست، بلکه کسی است که بیشترین شانس را برای تشکیل دولت دارد. نامزد منتخب در مرحله نخست ۲۸ روز برای مذاکره با احزاب و تشکیل دولت فرصت خواهد داشت؛ این مهلت با موافقت رئیسجمهور میتواند تا ۱۴ روز دیگر تمدید شود. اگر مذاکرات شکست بخورد، رئیسجمهور میتواند ظرف سه روز فرد دیگری را مامور تشکیل دولت کند. نامزد دوم نیز ۲۸ روز فرصت دارد، اما این مهلت قابل تمدید نیست.
در صورت ناکامی در این مرحله، نمایندگان کنست ۲۱ روز فرصت خواهند داشت تا با امضای دستکم ۶۱ نماینده، نامزد دیگری را معرفی کنند. فرد معرفیشده ۱۴ روز برای تشکیل دولت فرصت خواهد داشت. اگر این تلاش نیز نتیجه ندهد، پارلمان منحل میشود و انتخابات تازه باید ظرف ۹۰ روز برگزار شود. تشکیل دولت اقلیت با رای اعتماد پارلمان نیز امکانپذیر است، هرچند چنین دولتی برای ادامه فعالیت به حمایت احزاب خارج از ائتلاف وابسته خواهد بود.
نتایج انتخابات روز سهشنبه (۲۷ اکتبر) نشان میدهد که هیچ یک از دو اردوگاه اصلی نتوانستهاند اکثریت لازم را به دست آورند و احزاب عربی در موقعیتی قرار گرفتهاند که میتوانند موازنه قدرت را تغییر دهند. مشارکت نزدیک به ۷۸ درصد واجدان شرایط در انتخابات، بالاترین میزان از سال ۱۹۹۹ تاکنون بوده است، اما حضور گسترده رایدهندگان برخلاف انتظار، به شکلگیری اکثریتی روشن در پارلمان منجر نشد.
حزب لیکود با کسب ۲۰/۸ درصد آرا پیشتاز بود، در حالی که حزب یاشار با ۱۶/۱ درصد آرا در جایگاه دوم قرار داشت. برآوردهای اولیه از تقسیم کرسیها نشان میدهد که ائتلاف حامی لیکود میتواند حدود ۵۴ کرسی، احزاب مخالف او حدود ۴۹ کرسی و احزاب عربی ۱۷ کرسی به دست آورند. این ارقام هنوز قطعی نیست و شمارش آرای نظامیان و دیپلماتها میتواند ترکیب نهایی پارلمان را تغییر دهد.
سهم آرای لیکود در مقایسه با انتخابات سال ۲۰۲۲ که به ۲۳/۴ درصد رسیده بود، کاهش یافته است، اما این تغییر به معنای پایان نخستوزیری نیست. مخالفان او نیز با وجود نارضایتی گسترده از عملکرد دولت، نتوانستهاند اکثریتی مستقل برای کنار گذاشتن او به دست آورند.
در این میان، کاهش حمایت از برخی متحدان راست افراطی لیکود، از جمله ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی، نشان میدهد که بخشی از رایدهندگان از ترکیب کنونی دولت ناراضی هستند. او پس از انتخابات هشدار داد که همکاری مخالفانش با احزاب عربی میتواند به تشکیل دولتی "خطرناک" منجر شود. او پیشتر نیز چنین همکاریهایی را "خیانت" توصیف کرده بود.
آیزنکوت با تاکید بر ضرورت وحدت ملی وعده داده است که دولت جدیدی تشکیل دهد و دوران تازهای را در سیاست اسرائیل آغاز کند. با این حال، تحقق این وعده به توافق با احزاب وابسته است که درباره مسائل اساسی، از جمله مشارکت احزاب عربی در دولت، اختلاف نظر دارند.
یکی از مهمترین نتایج انتخابات اسرائیل، افزایش چشمگیر حمایت از احزاب عربی است. شهروندان عرب که حدود یکپنجم جمعیت اسرائیل را تشکیل میدهند، اکنون از طریق نمایندگان خود میتوانند نقشی تعیینکننده در شکلگیری دولت آینده داشته باشند.