در جست‌وجوی یکدیگر، از روزنامه‌نگاری تا پادکست
منتشرشده: · ایران
از وقتی تولید اولین پادکست فارسی درباره‌ی دویدن را شروع کردیم، به‌مرور متوجه شدم ظرفیت متفاوتی برای شکل‌گیری رابطه‌ای مستمر با مخاطب وجود دارد.
از وقتی تولید اولین پادکست فارسی درباره‌ی دویدن را شروع کردیم، به‌مرور متوجه شدم ظرفیت متفاوتی برای شکل‌گیری رابطه‌ای مستمر با مخاطب وجود دارد. گاهی این رابطه از شنیدن یک قسمت فراتر رفت و حتی شنونده به‌عنوان راوی در جایگاه مهمان وارد شد. این مسئله در پادکست رانیو که تمرکزش بر ورزش، دویدن و سبک زندگی فعال بوده، بارها به چشم می‌آمد.
در این سال‌ها بارها از شنوندگانی پیام گرفتیم که شنیدن تجربه فرد دیگری انگیزه‌ای برای شروع دویدن در آن‌ها ایجاد کرده بود. اخیرا یکی از این تجربه‌ها برایمان به‌خصوص خوشحال‌کننده بود. آذر، زن جوان ایرانی ساکن استرالیا، در اینستاگرام از تجربه شرکت در ماراتن ملبورن نوشت و اینکه آشنایی‌اش با ماندانا نوری، رکورددار ماراتن زنان ایران، از طریق یکی از قسمت‌های رانیو اتفاق افتاده است. ماندانا بعدها مربی او شده بود و آذر با تمرین و تلاش خودش توانسته بود در این ماراتن شرکت کند. خواندن روایت او و اینکه پادکست ما سهم کوچکی در شکل‌گیری این آشنایی داشته، برایمان بسیار دلگرم‌کننده بود و بار دیگر یادآوری کرد چه ظرفیت بزرگی در بیان تجربه‌های واقعی زندگی ما ایرانی‌ها وجود دارد.
این تجربه در کنار پیام‌های دیگری که درباره تاثیر شنیدن یک قصه بر سبک زندگی مخاطبان پادکست می‌گرفتیم، نشان می‌داد وجود فضاهایی برای ارتباط با کسانی که دغدغه‌ها و علایق مشترکی با ما دارند، تا چه اندازه می‌تواند بر مسیر زندگی‌مان اثر بگذارد. به‌خصوص در جامعه‌ای که بخش مهمی از دغدغه‌ها و علایق مردمش در رسانه‌های رسمی جایی ندارد.
با گذشت چند سال از فعالیت پادکست، این مسئله برای ما روشن‌تر شده که شاید ارتباط این محتوا با مخاطب فقط درباره خود محتوا و علایق مشترک نباشد. گاهی انگار از طریق همین فضاها و تعامل‌های کوچک به یکدیگر علامت می‌دهیم و یادآوری می‌کنیم که در این مسیر تنها نیستیم.
فکر می‌کنم لازم است بر این نکته بیشتر تاکید کنم که بخش بزرگی از زندگی روزمره، دغدغه‌ها و تجربه‌های واقعی جامعه ایرانی در رسانه‌های رسمی بازتابی ندارد یا تنها از دریچه روایت‌هایی مشخص دیده می‌شود. اینجاست که پادکست، ویدئوکست و فضاهای گفت‌وگومحور می‌توانند فرصتی برای شنیده شدن بخش‌هایی از زندگی ما فراهم کنند که کمتر مجال بازتاب پیدا کرده‌اند و فضاهایی هرچند کوچک برای تنفس بسازند.
وقتی با این دید به موضوع نگاه می‌کنیم، طبیعی است که با دسترس‌پذیرتر شدن ابزارهای تولید محتوا، به شیوه‌های متنوع‌تری برای روایت کردن هم فکر کنیم. همین باور به اهمیت ثبت و ضبط تجربه‌های واقعی جامعه بود که سوخت ما برای ادامه مسیر شد تا با وجود مشغله‌ها و ناملایمات زندگی، بعد از گذشت ۷ سال و انتشار ۶۸ قسمت پادکست، سراغ قالب ویدئو هم برویم.
آنچه بیش از انتخاب قالب‌های تازه برای ادامه این مسیر اهمیت دارد، باوری است که تجربه این سال‌ها در ما محکم‌تر کرده است. اینکه جامعه ما از یک طرف گنجینه‌ای از قصه‌های شنیدنی درباره تلاش، تاب‌آوری و سختکوشی است و از طرف دیگر تشنه شنیدن و دریافت تجربه‌های واقعی. ظرفیت مهم و تعیین‌کننده محتوای مستقل همین‌جا خودش را نشان می‌دهد. برخلاف رسانه‌های رسمی، در این فضا الزامی به ارائه تصویری یکدست از موفقیت یا حتی شکست وجود ندارد. اینجا می‌توانیم از تعریف‌های متفاوت دویدن، ورزش و سبک زندگی حرف بزنیم و تفاوت‌ها و پیچیدگی‌ها را حذف نکنیم. این مسیر البته مثل اغلب مسیرهایی که برای نخستین بار طی می‌شوند، چالش‌ها و دشواری‌های خاص خودش را دارد.
آنچه ما را به ادامه این مسیر امیدوار می‌کند، فقط تعداد دفعات شنیده شدن یک قسمت یا بیشتر شدن مخاطبان نیست. گاهی کافی است بفهمیم روایتی که منتشر کرده‌ایم، جایی دورتر زمینه آشنایی، شروع یک تجربه تازه یا ادامه دادن مسیری را فراهم کرده است. همان ارتباط‌های کوچکی که شاید در ظاهر چندان به چشم نیایند، اما برای کسانی که بخشی از آن هستند، معنای مهمی دارند.
*فعال رسانه و ارتباطات
۵۹۵۹