هدهد ویژن

مادی‌های اصفهان می‌توانند در مدیریت آب باران نقش ایفا کنند

منتشرشده: · به‌روزرسانی: · ایران · اصفهان

مادی‌های اصفهان می‌توانند در مدیریت آب باران نقش ایفا کنند

شبکه تاریخی مادی‌های اصفهان که آب زاینده‌رود را به باغ‌ها و محله‌ها می‌رساند، امروز می‌تواند به عنوان نمونه‌ای برای توزیع هوشمند آب باران در کنار زیرساخت‌های مدرن مورد استفاده قرار گیرد.

مادی‌های تاریخی اصفهان، که در گذشته آب زاینده‌رود را به باغ‌ها، محله‌ها و زمین‌های کشاورزی می‌بردند، در سال‌های اخیر به عنوان نمونه‌ای برای مدیریت روان‌آب در کنار زیرساخت‌های مدرن مطرح شده‌اند.

در «طومار شیخ‌بهایی» ۷۸ نهر یا مادی از زاینده‌رود ذکر شده است که بر اساس ۳۳ سهم اصلی و تقسیمات فرعی تقسیم می‌شدند. در حال حاضر ۱۰ مادی در بافت کنونی شهر جریان دارند که هرچند بخشی از کارکرد گذشته خود را از دست داده‌اند، اما همچنان نشان‌دهنده دانش بومی و تجربه تاریخی در مدیریت آب هستند.

این مادی‌ها به‌صورت کانال‌های وسیع در بالادست از رودخانه جدا می‌شدند و با شیب حدود یک در هزار، پس از طی چندین کیلومتر به زمین‌های آبخور می‌رسیدند. در این بخش، آب از طریق جوی‌های کوچک‌تر بر سطح زمین جریان پیدا می‌کرد و باغ‌ها و زمین‌های کشاورزی را سیراب می‌ساخت.

به گفتهٔ محمدحسین ریاحی، استاد دانشگاه و اصفهان‌شناس، شکل‌گیری مادی‌ها ریشه در نیاز تاریخی شهر به تقسیم و انتقال آب زاینده‌رود داشت. این شبکه در دوره شیخ‌بهایی و صفوی، با گسترش شهر، جایگاه مهم‌تری در سازمان فضایی و اقتصادی آن پیدا کرد.

ریاحی اشاره می‌کند که مادی‌ها صرفاً نهرهایی برای عبور آب نبودند، بلکه هر یک بخشی از نظام گسترده آبرسانی شهر را تشکیل می‌دادند و در شکل‌گیری فضای سبز، درختان حاشیه مسیرها و حیات محله‌ای نقش داشتند.

سیدجلال عمرانی، رئیس اداره نهار و مادی‌های شهرداری اصفهان، بیان می‌کند که مادی‌ها و نهارها از سرمایه‌های مهم شهر محسوب می‌شوند و شبکه گسترده‌ای از این مسیرهای آبی در سطح شهر وجود دارد که طی دهه‌های گذشته ساماندهی آن‌ها در دستور کار مدیریت شهری قرار گرفته است.

خبرهای مرتبط