موزهها در نشست «سهشنبههای موزهاندیشی» به تدوین دستورالعملهای پدافند غیرعامل پرداختهاند
منتشرشده: · بهروزرسانی: · فرهنگ و هنر

در نشست پنجاه و پنجمین «سهشنبههای موزهاندیشی» مدیران و کارشناسان موزهها به بررسی راهکارهای حفاظت از آثار تاریخی و تداوم فعالیت در شرایط بحران پرداختند. مدیرکل موزهها و مهندس حسین عسکری، جانشین معاونت توسعه فرهنگی و اطلاعرسانی سازمان پدافند غیرعامل، نکات کلیدی این حوزه را مطرح کردند.
در روز سهشنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۵، پنزدهمین نشست «سهشنبههای موزهاندیشی» با محوریت پدافند غیرعامل در موزهها برگزار شد. در این نشست، مدیرکل موزهها و مهندس حسین عسکری، جانشین معاونت توسعه فرهنگی و اطلاعرسانی سازمان پدافند غیرعامل، به بررسی راهکارهای حفاظت از آثار تاریخی و افزایش تابآوری و تداوم فعالیت موزهها در شرایط بحران پرداختند.
مدیرکل موزهها تاکید کرد که پدافند غیرعامل نهتنها به اقدامات پیشگیرانه محدود میشود، بلکه شامل چگونگی تداوم فعالیت موزهها در شرایط جنگ و بحران و حفظ ارتباط با مخاطبان است. او به تعیین اولویتهای حفاظتی برای موزههای کشور و محدودیت موقت بازدید عمومی در برخی مجموعهها، بهویژه موزههای باستانشناسی، اشاره کرد. در این مدت، بخش قابل توجهی از تلاش همکاران بر ثبت و مستندسازی آثار در سامانه جام و پشتیبانگیری از اطلاعات متمرکز بوده است؛ زیرا مستندسازی نخستین مرحله حفاظت از آثار محسوب میشود.
عسکری در توضیح مبانی و اصول پدافند غیرعامل، این حوزه را کلید اصلی ارتقای امنیت و پایداری کشور دانست. او کاهش آسیبپذیری، تداوم خدمات ضروری، افزایش تابآوری و تسهیل مدیریت بحران را از اهداف بنیادین پدافند غیرعامل برشمرد و تاکید کرد که کاهش آسیبپذیری به معنای حذف تهدید نیست، بلکه به حداقل رساندن توان تهدید در ایجاد خسارت و اختلال است.
در بخش برنامهریزی، عسکری فرآیند برنامهریزی در پدافند غیرعامل را شامل شناسایی و سطحبندی داراییها، ارزیابی آسیبپذیری، تحلیل ریسک و تدوین سناریوی تهدید و پیشبینی اقدامات حفاظتی دانست. او بر ضرورت توجه ویژه به داراییهای معنوی و ارزشهای فرهنگی و تاریخی تاکید کرد.
عسکری همچنین اسناد کلیدی طرح راهبردی حفاظت از زیرساختهای کشور، نظام فنی تخصصی حفاظت از زیرساختها و دستورالعملهای مربوط به مراکز حیاتی، حساس و قابل حفاظت را معرفی کرد و اهمیت بهرهگیری از آنها در برنامهریزیهای سالانه نهادهایی مانند وزارت میراث فرهنگی را برجسته نمود.
در بخش آموزش، عسکری به دستگاههای اجرایی، بهویژه وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، خواست تا برنامههای ترویجی و آموزشی خود را بر اساس دستورالعملهای منتشرشده توسط سازمان پدافند غیرعامل اجرا کنند. او موزهها را بهعنوان فضایی ایدهآل برای آموزش همگانی معرفی کرد و پیشنهاد داد از این ظرفیت برای برگزاری نمایشگاههای تخصصی، نشستها و کارگاههای آموزشی و دورههای آموزش ضمن خدمت بهرهبرداری شود.
در ادامه نشست، مهندس راضیه ناظمی، سرپرست اداره حفاظت و مرمت اموال منقول اداره کل موزهها، بر تجربههای جنگهای اخیر در موزهها و ضرورت استفاده از این تجربیات برای تدوین دستورالعملهای اجرایی حفاظت و مدیریت بحران تاکید کرد. او بیان کرد که تصمیمهای شتابزده و جابهجایی آثار بدون دانش فنی میتواند خسارتزا باشد و نیاز به آمادگی پیش از وقوع تهدید، تصمیمگیری بهموقع و هماهنگی میان بخشهای مختلف را مطرح کرد.
ناظمی محدودسازی موقت بازدید عمومی، اولویتبندی اقدامات حفاظتی و پیشبینی تمهیدات متناسب با شرایط مجموعهها را از جمله تجربههای مدیریت بحران در موزهها برشمرد و تاکید کرد که محدودیت بازدید عمومی به معنای توقف فعالیت موزهها نیست. او بر اهمیت حفاظت پیشگیرانه، مستندسازی، حفاظت دیجیتال و آموزش کارکنان تاکید کرد و گفت که تجربههای بهدستآمده نباید در قالب اقدامات موردی باقی بمانند، بلکه باید در قالب برنامهها و دستورالعملهای دائمی مورد استفاده قرار گیرند.