تضاد ایران و آمریکا در مرحله پیچیده‌تری قرار گرفت
منتشرشده: · اقتصاد
با ادامه فشارهای اقتصادی و تحرکات نظامی آمریکا، مذاکرات میان ایران و واشنگتن وارد مرحله پیچیده‌تری شد.
حضور نظامی گسترده‌تر آمریکا، علاوه بر ایجاد فشار روانی بر ایران، می‌تواند قدرت چانه‌زنی واشنگتن را در مذاکرات افزایش دهد و برای سناریوهای احتمالی پس از شکست دیپلماسی آمادگی ایجاد کند.
اکبر حیدری در یادداشتی اشاره کرد که سه مسیر پیش روی منطقه وجود دارد: نخست، دستیابی به توافقی مرحله‌ای با میانجیگری کشورهای منطقه و کاهش تدریجی محاصره و تنش‌ها؛ دوم، ادامه مذاکرات بدون توافق نهایی، همراه با گسترش فشارهای اقتصادی و نظامی آمریکا؛ و سوم، شکست دیپلماسی و بازگشت درگیری‌های گسترده که می‌تواند امنیت خلیج فارس، تنگه هرمز و زیرساخت‌های انرژی منطقه را با بحران جدی مواجه کند.
در شرایط کنونی، ادامه مذاکرات همراه با حفظ و تشدید فشارها، یکی از سناریوهایی است که نمی‌توان احتمال آن را نادیده گرفت.
تحولات یک هفته گذشته نشان می‌دهد که تقابل ایران و آمریکا وارد مرحله‌ای شده است که در آن دیپلماسی، فشار اقتصادی، محاصره دریایی، محدودسازی مسیرهای زمینی و تحرکات نظامی به‌صورت هم‌زمان دنبال می‌شوند. در حالی که پیشنهادهای مذاکره از سوی تهران و واشنگتن مطرح شده و میانجی‌هایی همچون قطر برای نزدیک کردن مواضع دو طرف تلاش می‌کنند، رفتار عملی آمریکا پرسش‌های جدی درباره اهداف واقعی این کشور ایجاد کرده است.
یک اقدام مهم، تشکیل کارگروه «دروازه آهنین» توسط فرماندهی مرکزی آمریکا در هفتم نوامبر است که نشان‌دهنده حرکت واشنگتن به سمت کنترل و نظارت بیشتر بر انتقال کالاهای حساس، فناوری‌های دارای کاربرد دوگانه، تجهیزات نظامی و منابع مالی از مسیرهای زمینی و دریای خزر است.
گزارش‌هایی درباره فشار آمریکا بر عراق برای محدود کردن گذرگاه‌های مرزی و مبادلات تجاری با ایران نیز منتشر شده است. اگر محدودیت‌های دریایی با محدودیت‌های زمینی، بانکی و تجاری همراه شوند، فشار اقتصادی وارد مرحله‌ای پیچیده‌تر خواهد شد.
تحرکات نظامی آمریکا در منطقه نیز نشان می‌دهد که گزینه نظامی همچنان در محاسبات واشنگتن جایگاه دارد. افزایش آمادگی عملیاتی، جابه‌جایی تجهیزات و حفظ ظرفیت نظامی در منطقه، در کنار حملات محدود اخیر به مواضع پدافندی ایران در جزیره قشم، پیام روشنی دارد: آمریکا می‌خواهد در حالی که از مذاکره سخن می‌گوید، امکان تشدید تقابل را نیز حفظ کند.
ورود و جابه‌جایی تسلیحات و تجهیزات نظامی در منطقه نیز از موضوعاتی است که باید با حساسیت بیشتری دنبال شود. تمرکز صرف بر مذاکرات، بدون توجه به آرایش نظامی و تحرکات لجستیکی آمریکا، می‌تواند تصویری ناقص از شرایط موجود ارائه دهد.