مصرف بیش از حد ویتامین D میتواند به کلیه آسیب برساند
منتشرشده: · بهروزرسانی: · سلامت

دکتر فرزاد روشنضمیر، متخصص تغذیه، هشدار داد که مصرف بیش از حد ویتامین D میتواند عوارضی از جمله سنگ کلیه و نارسایی کلیه ایجاد کند. در ادامه، ارتباط ویتامین D و کلسترول بررسی شد.
دکتر فرزاد روشنضمیر، متخصص تغذیه و رژیمدرمانی، در گفتوگو گفت که معمولاً افرادی که سطح ویتامین D طبیعی دارند، از وضعیت کلسترول بهتری برخوردارند، اما این ارتباط لزوماً به معنای این نیست که مصرف مکمل ویتامین D میتواند سطح کلسترول را بهبود بخشد.
ویتامین D یک ویتامین محلول در چربی است که نقشهای مهمی در بدن ایفا میکند؛ از جمله کمک به جذب کلسیم، تقویت استخوانها، کاهش التهاب و تاثیرگذاری بر نحوه پردازش کلسترول در بدن. کلسترول مادهای ضروری برای عملکرد سلولهای بدن است، اما افزایش بیش از حد آن در خون میتواند خطر ابتلا به بیماریهای قلبی و عروقی را افزایش دهد. برخی مطالعات نشان دادهاند که ویتامین D ممکن است بر اثربخشی داروهای استاتین، مانند آتورواستاتین و سیمواستاتین، تاثیر بگذارد.
مصرف بیش از حد ویتامین D میتواند برای بدن مضر باشد. حداکثر مقدار قابلتحمل مصرف روزانه این ویتامین برای بیشتر بزرگسالان ۴۰۰۰ واحد بینالمللی (IU) است؛ البته این مقدار با دوز درمانی تجویز شده توسط پزشک متفاوت است. مصرف بیش از اندازه مکمل ویتامین D ممکن است عوارضی مانند ریزش مو، تهوع، استفراغ، گیجی، کمآبی بدن و تشنگی شدید ایجاد کند. در موارد شدیدتر، افزایش بیش از حد کلسیم خون ناشی از مسمومیت با ویتامین D میتواند به تشکیل سنگ کلیه، آسیب یا نارسایی کلیه و اختلال در ضربان قلب منجر شود.
در صورت بالا بودن کلسترول خون، بهویژه زمانی که میزان آن از محدوده طبیعی خارج شده است، باید برای بررسی وضعیت و انتخاب روش درمانی مناسب به پزشک مراجعه کرد و از مصرف خودسرانه مکملها پرهیز داشت. پزشک ممکن است داروهای کاهنده کلسترول مانند استاتینها را تجویز کند و در کنار آن، اصلاح رژیم غذایی و فعالیت بدنی منظم را توصیه کند.
برخی مطالعات نشان دادهاند که مکملهای کلسیم ممکن است در کاهش کلسترول خون موثر باشند. تحقیقات محدودی نیز نشان میدهند که مصرف کلسیم بهتنهایی یا همراه با ویتامین D میتواند بر سطح چربیهای خون و تریگلیسرید تاثیر بگذارد. با این حال، تاثیر مکمل کلسیم بر پیشگیری از بیماریهای قلبی و عروقی همچنان محل بحث است. برخی پژوهشها هیچ تاثیر مشخصی برای این مکمل پیدا نکردهاند و حتی در بعضی مطالعات، احتمال افزایش خطر بیماریهای قلبی، بهویژه در زنان یائسه، مطرح شده است.
یکی از فرضیههای مطرحشده این است که کلسیم میتواند با اتصال به اسیدهای صفراوی، اسیدهای چرب و کلسترول در روده کوچک، جذب آنها را کاهش دهد و دفعشان را از طریق دستگاه گوارش افزایش دهد. مقدار توصیهشده روزانه کلسیم المنتال برای بزرگسالان، بسته به سن و شرایط فرد، معمولاً بین ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ میلیگرم است. با این حال، تامین کلسیم از طریق مواد غذایی به مصرف مکملها ترجیح داده میشود. شیر، پنیر، ماست، سبزیجات برگ سبز، کلمبرگ، ماهی ساردین و برخی مرکبات از منابع غذایی کلسیم هستند. افرادی که به هر دلیل نمیتوانند از لبنیات استفاده کنند، میتوانند با مشورت متخصص از منابع غذایی جایگزین یا مکملهای کلسیم استفاده کنند.