تغییرات در کتابهای درسی سوریه و واکنشها
منتشرشده: · جهان

کتابهای درسی بازنگریشده در سوریه با انتقادهایی درباره تغییر تصاویر زنان و حذف آثار هنری مواجه شد. وزارت آموزش پاسخ داد که هدف حذف نمادهای مرتبط با حکومت پیشین و بازتاب تنوع اجتماعی است.
کتابهای درسی بازنگریشده در سوریه با انتقادهایی درباره تغییر تصاویر زنان و حذف آثار هنری مواجه شد. رسانهها و فعالان گزارش دادند که برخی تصاویر زنان را با روسری و لباسهای بلند نشان میدهند و تصاویر آثار هنری، از جمله مونالیزا، حذف شدهاند.
این تغییرات پرسشهایی درباره نحوه بازنمایی زنان در برنامه درسی، بازتاب تنوع فرهنگی سوریه و شیوه حفظ میراث تاریخی و هنری این کشور مطرح کرده است.
وزارت آموزش سوریه اعلام کرد هدف از این بازنگریها حذف نمادهای مرتبط با حکومت برکنارشده بشار اسد و بازتاب دادن تنوع موجود در جامعه سوریه بوده است.
فعالان و روزنامهنگاران سوری، که بسیاری از آنها مخالف مقامهای دمشق هستند، نمونههایی را در شبکههای اجتماعی منتشر کردند که به گفته آنها تصاویر دستکاریشده و حذفشده را نشان میدادند.
محمد سلوم، روزنامهنگار، چندین تغییر را مستند کرده است؛ از جمله حذف مونالیزا از بخشی درباره رنسانس اروپا، حذف مجسمه باستانی اور-نینا و حذف مطالب مربوط به بلندیهای جولان و مشارکت سیاسی زنان.
سلوم همچنین تصاویری را به اشتراک گذاشت که ظاهراً از یک کتاب مطالعات اسلامی پایه چهارم بازنگری شده بودند و دو زن را نشان میدادند که از سر تا پا در پوشش سیاه بودند و در کنار دو مرد ریشدار با لباسهای بلند ایستاده بودند؛ پوششی که بهطور سنتی با مسلمانان مذهبی محافظهکارتر مرتبط دانسته میشود.
در مقابل، گفته میشود تصاویر نسخهای مربوط به دوران اسد، دختری بدون روسری را در کنار دختری دیگر با روسری و شلوار نشان میداد؛ تصویری که سبکهای متفاوت پوشش و تنوع اجتماعی را بازتاب میداد.
سلوم گفت این بازنگریها از یک «سیاست یکسان که در همه برنامههای درسی اجرا شده باشد» پیروی نمیکنند و «نامنسجم» و «آشفته» به نظر میرسند.
وزارت آموزش بهسرعت این انتقادها را رد کرد و گفت اطلاعات نادرستی در شبکههای اجتماعی در حال انتشار است. این وزارتخانه در بیانیه خود گفت پس از به قدرت رسیدن مقامهای جدید، «فقط یک مرحله بازنگری» در سال ۲۰۲۵ انجام شده است.
وزارتخانه افزود هدف از این تغییرات، بازتاب «خواستههای سوریها، حفظ تنوع اجتماعی و تقویت شهروندی و احترام به دیگران» بوده است.
این نهاد گفت بازنگریها شامل حذف نمادها و محتوای ایدئولوژیک مرتبط با مقامهای پیشین حکومت اسد و اصلاح تصاویر و مطالب مربوط به آنها، بهویژه در برنامههای مطالعات اجتماعی و آموزش اسلامی، بوده است.
وزارت آموزش سوریه همچنین گفت چارچوب ملی برنامه درسی را برای توسعه «تفکر انتقادی و حل مسئله»، معرفی «مهارتهای خلاقانه و دیجیتال» و تقویت «ارزشهای ملی و انسانی و حاکمیت قانون» تکمیل کرده است.
این وزارتخانه نمونههایی از تصاویر کتابهای درسی را منتشر کرد و گفت آنها «تنوع» موجود در برنامه درسی را نشان میدهند و از مردم خواست به جای «شایعات» به منابع رسمی اتکا کنند.
پلتفرم راستیآزمایی سوری «Verify Sy» گفت نسخههای مربوط به کتابهای درسی را بررسی و مقایسههای محمد سلوم را با محتوای آنها تطبیق داده است.