رگنار یوناسون و یرسا سیگورداردوتیر درباره نوآر ایسلندی
منتشرشده: · ایران

دو نویسنده پرفروش داستانهای جنایی در ایسلند، رگنار یوناسون و یرسا سیگورداردوتیر، در گفتوگو درباره ویژگیهای خاص نوآر ایسلندی و محبوبیت این ژانر در میان ساکنان یکی از امنترین کشورهای جهان صحبت کردند.
در دورهای سرشار از نااطمینانی و اضطراب، مردم برای یافتن آرامش به جهانهای تیره و خشن داستانهای جنایی میآورند.
داستان جنایی یکی از پرفروشترین گونههای ادبی در سراسر اروپا است و بهویژه در بریتانیا و کشورهای شمال اروپا محبوبیت چشمگیری پیدا کرده است؛ پژوهشی توسط گروه استوریتل گروپ نشان داده که آثار جنایی و مهیج، محبوبترین ژانر کتاب صوتی در سوئد، نروژ، فنلاند و لهستان هستند.
این نتیجه برای خیلیها چندان تعجبآور نیست؛ «نوردیک نوآر» ستون اصلی این ژانر بهشمار میرود، آثاری شناختهشده بهخاطر فضای سرد و تلخ، شخصیتهای پیچیده و تعلیقهای پلیسی آرام و تدریجی که بسیاری از آنها به مجموعههای تلویزیونی پرطرفدار تبدیل شدهاند. زیر چتر این ژانر، زیرشاخهای به نام «نوآر ایسلندی» وجود دارد؛ داستانهایی که تعلیق روانشناختی خود را از جغرافیای منحصربهفرد و منزوی این کشور میگیرند.
رگنار یوناسون و یرسا سیگورداردوتیر اغلب «شاه» و «ملکه» این زیرشاخه خوانده میشوند؛ ژانری که در میان ساکنان یکی از امنترین کشورهای جهان به پدیدهای شگفتانگیز تبدیل شده است.
یوناسون که کار خود را با ترجمه رمانهای آگاتا کریستی آغاز کرد، تاکنون هشت رمان مستقل نوشته و دو مجموعه بسیار پرطرفدار، «دارک آیسلند» و «هولدا»، را منتشر کرده است. مجموعه دوم بعدها به سریال تلویزیونی «The Darkness» تبدیل شد.
سیگورداردوتیر، مهندس عمران که فعالیت نویسندگی را با داستانهای کودکان آغاز کرد، تاکنون پنج رمان جنایی مستقل و سه مجموعه مهم از جمله «بلک آیس»، «تورا گودموندسدوتیر» و «فریا و هولدار» نوشته است. دو اثر او به فیلم سینمایی تبدیل شدهاند: Ég man þig (۲۰۱۷) و Kuldi (۲۰۲۳).
آثار این دو نویسنده میلیونها نسخه در سراسر جهان فروخته، جوایز زیادی کسب کرده و در سال ۲۰۱۳ همراه با نویسنده کوئنتین بیتس، جشنواره معتبر «آیسلند نوآر» را بنیان گذاشتند.
در دوره امسال این جشنواره که نوامبر برگزار میشود، جزئیات بیشتری درباره کتاب تازهای که مشترکاً روی آن کار کردهاند منتشر خواهد شد.
در حاشیه حضور اخیرشان در جشنواره «طعم ایسلند» در لندن، بخش فرهنگ یورونیوز با یوناسون و سیگورداردوتیر درباره ویژگیهای منحصربهفرد نوآر ایسلندی، پروژههای تازهشان و اینکه چرا در داستانهای جنایی باید همیشه سراغ کشتن آدمهای خوب رفت، گفتوگو کرده است.
اگر قرار باشد ایسلند را در چند کلمه بهعنوان یک شخصیت توصیف کنید، چه میگویید؟
یرسا سیگورداردوتیر: فقط سرد و ساکت است.
رگنار یوناسون: بهنوعی شبیه یک ببر است؛ زیبا و قدرتمند، اما میتواند خشن و بیرحم هم باشد.
چه چیزی نوآر ایسلندی را از نوآر گسترده شمال اروپا جدا میکند؟
رگنار یوناسون: ما این ذهنیت جزیرهای را داریم و تقریباً در تمام طول سال با آبوهوای بسیار بد روبهرو هستیم؛ بهنظرم همین باعث میشود داستانهای ما کمی تیرهتر و پیوندخوردهتر با طبیعت و عناصر محیط باشند. یک جزیره بزرگ با جمعیتی کوچک داریم، بنابراین لحن کلی این جهان متفاوت است. ما کلانشهر بزرگ نداریم.
یرسا سیگورداردوتیر: همانطور که رگنار گفت، جمعیت کم است و در نتیجه حلقههای ارتباطی بین مردم کوتاهاند؛ یعنی داستانها بیشتر حول روابط میانفردی میچرخند تا مثلاً جنایت سازمانیافته که اصلاً چندان در ایسلند وجود ندارد. علاوه بر این، وقتی در جایی زندگی میکنید که همه همدیگر را میشناسند، شهرت برای مردم اهمیت زیادی پیدا میکند و آنها ممکن است برای حفظ آبرو دست به کارهای ناامیدانه بزنند؛ عنصری که بسیار در داستانهای جنایی ایسلندی بهکار میرود.
این نویسنده ایسلندی داستانهای جنایی میگوید که داستان جنایی به خواننده این وعده را میدهد که در بیشتر موارد جرم حل خواهد شد و عدالت برقرار میشود؛ چیزی که در دنیای واقعی نمیتوان روی آن حساب کرد.
با وجود آنکه ایسلند یکی از امنترین کشورهای جهان است، رمانهای جنایی محبوبترین گونه ادبی در این کشور شدهاند. فکر میکنید دلیلش چیست؟