بارش‌های پاییزی تالاب چغاخور را بهبود بخشید
منتشرشده: · ایران · چهارمحال و بختیاری
خبرگزاری مهر- گروه استان‌ها: تالاب‌های چهارمحال و بختیاری طی سال‌های گذشته با چالش جدی کم‌آبی و کاهش سطح آب روبه‌رو بوده‌اند.
خبرگزاری مهر- گروه استان‌ها: تالاب‌های چهارمحال و بختیاری طی سال‌های گذشته با چالش جدی کم‌آبی و کاهش سطح آب روبه‌رو بوده‌اند. خشکسالی‌های پی‌درپی و کاهش ورودی منابع آب، این زیستگاه‌های ارزشمند را در معرض تهدید قرار داده و نگرانی‌هایی را در میان کارشناسان و جوامع محلی ایجاد کرده بود.
تالاب بین‌المللی چغاخور به‌عنوان یکی از مهم‌ترین پهنه‌های آبی استان، بیش از سایر تالاب‌ها تحت تاثیر این شرایط قرار گرفته بود. کاهش سطح آب نه تنها بر حیات گونه‌های جانوری تاثیر گذاشته، بلکه معیشت بخشی از ساکنان اطراف تالاب‌ها را نیز تحت‌الشعاع قرار داده است.
با ورود به فصل پاییز و وقوع نخستین بارش‌های موثر، امید به احیای نسبی این اکوسیستم‌ها زنده شده است. بارش‌ها همراه با روان‌آب‌های اطراف، شرایط را برای آبگیری مجدد تالاب‌ها فراهم کرده‌اند و این موضوع توجه مسئولان و کارشناسان محیط زیست را به خود جلب کرده است.
تالاب‌های چغاخور و گندمان به‌عنوان تالاب‌های بین‌المللی از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند و هر ساله میزبان شمار قابل توجهی از پرندگان مهاجر هستند. در کنار این دو تالاب، تالاب‌های علی‌آباد، سولگان، چال‌تر و چال خشک نیز از دیگر ظرفیت‌های زیست‌محیطی استان محسوب می‌شوند که وضعیت آن‌ها نیازمند رصد مستمر است.
اکنون با ثبت بارش‌های اخیر، نشانه‌هایی از بهبود در وضعیت تالاب‌های استان مشاهده می‌شود و این تحول، فرصتی مناسب برای اجرای دقیق‌تر برنامه‌های احیا و حفاظت فراهم کرده است.
بارندگی‌های پاییزی نقش حیاتی در احیای تالاب‌ها دارد
فاطمه آتشخوار فعال محیط زیست در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به اهمیت بارش‌های اخیر گفت: بارندگی‌های پاییزی نقش حیاتی در احیای تالاب‌ها دارد و اگر این روند ادامه پیدا کند، می‌تواند شرایط زیستی پرندگان مهاجر را به‌طور محسوسی بهبود بخشد. وی افزود که تالاب‌ها به‌عنوان مخازن طبیعی آب، در تنظیم رطوبت منطقه و جلوگیری از فرسایش خاک نیز موثر هستند.
وی تصریح کرد: حفاظت از حوضه‌های آبریز اطراف تالاب‌ها باید همزمان با بارش‌ها مورد توجه قرار گیرد. به گفته وی، اگر روان‌آب‌ها به‌درستی هدایت نشوند، بخشی از ظرفیت احیای تالاب‌ها از دست خواهد رفت.
آتشخوار همچنین خاطرنشان کرد: مشارکت جوامع محلی در نگهداری از تالاب‌ها می‌تواند نتایج بارش‌ها را پایدارتر کند و بدون همراهی مردم، حتی بارش‌های خوب نیز اثر بلندمدت محدودی خواهد داشت.
تالاب‌های چغاخور و گندمان از مهم‌ترین ایستگاه‌های بین راهی پرندگان مهاجر در کشور هستند
زهرا کیوانی کارشناس دیگری در حوزه تنوع زیستی در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به نقش تالاب‌های استان گفت: تالاب‌های چغاخور و گندمان از مهم‌ترین ایستگاه‌های بین راهی پرندگان مهاجر در کشور هستند و بهبود وضعیت آب آن‌ها مستقیماً بر جمعیت این گونه‌ها تاثیر می‌گذارد. وی افزود که کاهش سطح آب در سال‌های گذشته باعث شده بود برخی گونه‌ها مسیر مهاجرت خود را تغییر دهند.
وی یادآور شد: احیای تالاب‌ها تنها به معنای افزایش حجم آب نیست، بلکه باید کیفیت آب و پوشش گیاهی اطراف نیز مورد توجه قرار گیرد. به گفته وی، اجرای طرح‌های احیا باید بر اساس مطالعات علمی و پایش مستمر انجام شود.
کیوانی تاکید کرد: تالاب‌های کوچک‌تر استان مانند علی‌آباد و سولگان نیز نباید نادیده گرفته شوند، زیرا این پهنه‌ها در مجموع شبکه زیستی منطقه را تشکیل می‌دهند و ضعف هر کدام بر کل اکوسیستم اثر می‌گذارد.
وضعیت تالاب‌های استان به‌ویژه تالاب بین‌المللی چغاخور مطلوب است
محسن کریمی، مدیرکل حفاظت محیط زیست چهارمحال و بختیاری در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به تاثیر بارش‌های اخیر گفت: وضعیت تالاب‌های استان به‌ویژه تالاب بین‌المللی چغاخور مطلوب است و این تالاب با نخستین بارندگی فصل پاییز آبگیری شده است. وی افزود که بارش اخیر همراه با ورود روان‌آب‌های اطراف، شرایط مناسبی را برای این تالاب ایجاد کرده است.
کریمی تاکید کرد: اجرای طرح‌های رهاسازی آب چشمه‌ها به تالاب از اوایل مهرماه آغاز شده و این اقدام در کنار بارش‌های اخیر، نقش موثری در بهبود وضعیت داشته است. به گفته وی، ادامه این طرح‌ها می‌تواند پایداری نسبی آب تالاب را تضمین کند.
وی همچنین خاطرنشان کرد که با بارندگی‌های بعدی و همراهی اهالی منطقه، وضعیت تالاب‌ها به شرایط مطلوب سال‌های گذشته بازخواهد گشت و این موضوع نیازمند همکاری مستمر دستگاه‌های متولی و جوامع محلی است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان در ادامه به اهمیت تالاب‌های چغاخور و گندمان اشاره کرد و گفت: این دو تالاب از مهم‌ترین زیستگاه‌های آبی کشور به شمار می‌روند و نقش کلیدی در حفظ تنوع زیستی منطقه ایفا می‌کنند.
وی افزود: هر ساله شمار زیادی از پرندگان مهاجر در این تالاب‌ها اتراق می‌کنند.
کریمی یادآور شد: تالاب‌های علی‌آباد، سولگان، چال‌تر و چال خشک نیز از دیگر تالاب‌های مهم استان هستند که باید مورد توجه ویژه قرار گیرند.به گفته وی، حفاظت از این پهنه‌های آبی نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و اجرای مستمر طرح‌های احیا است.
وی تاکید کرد: بهبود وضعیت تالاب‌ها تنها وابسته به بارش‌های فصلی نیست و مدیریت منابع آب و جلوگیری از برداشت‌های غیرمجاز نقش تعیین‌کننده‌ای در پایداری این اکوسیستم‌ها دارد. بهبود وضعیت تالاب‌های چهارمحال و بختیاری نشان می‌دهد که ترکیب بارش‌های موثر با اقدامات مدیریتی می‌تواند نتایج مثبتی به همراه داشته باشد. با این حال، این بهبود نسبی نباید باعث کاهش توجه به برنامه‌های بلندمدت حفاظتی شود.
ادامه اجرای طرح‌های رهاسازی آب، نظارت بر حوضه‌های آبریز و جلب مشارکت جوامع محلی از جمله اقداماتی است که می‌تواند پایداری تالاب‌ها را تضمین کند. تجربه سال‌های گذشته ثابت کرده که غفلت از این زیستگاه‌ها خسارات جبران‌ناپذیری به همراه خواهد داشت.
آگاهی‌بخشی به ساکنان اطراف تالاب‌ها و تقویت حس مسئولیت‌پذیری در میان آنان، عاملی کلیدی در موفقیت برنامه‌های محیط‌زیستی است. بدون مشارکت مردم، حتی بهترین طرح‌های فنی نیز با چالش‌های جدی روبه‌رو خواهند شد.
حفظ و احیای تالاب‌های استان نه تنها به نفع تنوع زیستی و پرندگان مهاجر است، بلکه بر تعادل اقلیمی، منابع آب زیرزمینی و معیشت جوامع محلی نیز تاثیر مستقیم دارد. تداوم بارش‌های پاییزی و عزم جدی دستگاه‌های متولی می‌تواند افق روشن‌تری را پیش روی این اکوسیستم‌های حیاتی قرار دهد.