انفجار هستهای یکمگاتنی در فضا؛ ۹۹٪ ماهوارههای زمین را در ۳۰ روز از کار میاندازد
منتشرشده: · بهروزرسانی: · ایران

پژوهشگران دانشگاه ویسکانسین–مدیسن و پرینستون شبیهسازی کردند که یک انفجار هستهای یکمگاتنی در ارتفاع ۵۰۰ کیلومتر میتواند بیش از ۹۹٪ ماهوارههای فعال در مدار نزدیک زمین را در عرض ۳۰ روز از کار بیندازد. این نتایج نشان میدهد که خطرات فضایی ناشی از آزمایشهای هستهای در فضا چقدر جدی است.
پژوهشگران دانشگاه ویسکانسین–مدیسن و دانشگاه پرینستون در یک مطالعه جدید، شبیهسازی انفجار یک کلاهک هستهای یکمگاتنی در ارتفاع ۵۰۰ کیلومتر زمین انجام دادند. نتایج نشان داد که در شرایط بررسیشده، تنها یک انفجار میتواند بیش از ۹۹٪ ماهوارههای مدار نزدیک زمین را ظرف ۳۰ روز از کار بیندازد. این شبیهسازی بر پایهٔ ۱۳٬۳۰۰ ماهواره فعال در ژانویه ۲۰۲۶ طراحی شد و در منطقهٔ ناهنجاری اطلس جنوبی، جایی که میدان مغناطیسی زمین ضعیف است، انجام شد. پدیدهٔ مشابهی در آزمایش استارفیش پرایم در سال ۱۹۶۲ رخ داد؛ در آنجا کلاهک هستهای ۱٫۴ مگاتنی در ارتفاع ۴۰۰ کیلومتر منفجر شد و چند ماهواره آسیب دید. پژوهشگران توضیح دادند که ذرات باردار آزاد شده در انفجار میتوانند در میدان مغناطیسی زمین به دام بیفتند و کمربندهای تابشی مصنوعی ایجاد کنند که در نهایت به آسیبدیدن قطعات الکترونیکی ماهوارهها منجر میشود. در سناریویی که ماهوارهها با محافظهای مقاومتر در برابر تابش تجهیز شوند، مدل نشان میدهد که ۹۹٫۳٪ از آنها ظرف ۳۰ روز از کار خواهند افتاد. پژوهشگران همچنین انفجار کلاهکی با قدرت ۱۰۰ کیلوتن را بررسی کردند؛ در این حالت، رسیدن به آستانهٔ ۹۹٪ ازکارافتادن ماهوارهها حدود یک سال طول میکشد. از کار افتادن تعداد زیادی ماهواره میتواند کنترل موقعیت و مانورهای اصلاح مدار را از بین ببرد و احتمال برخورد با سایر اجرام فضایی را افزایش دهد. برآورد پژوهشگران نشان میدهد که در دو سال نخست پس از انفجار، حدود ۲۰ برخورد میان اجرام مداری رخ میدهد که میتواند در ده سال آینده نزدیک به ۳۹۰۰ قطعهٔ جدید زباله فضایی ایجاد کند. ذرات پرتوزای حاصل از انفجار میتوانند در میدان مغناطیسی زمین به دام بیفتند و با آسیبرساندن به تجهیزات الکترونیکی، هزاران ماهواره را غیرفعال کنند. پژوهشگران هشدار دادند که تداوم چنین فرایندی میتواند در مقیاس چند قرن، به افزایش مهارنشدنی زبالههای فضایی منجر شود و خطر برخورد در مدار را بهشدت افزایش دهد. در چنین شرایطی، جایگزینی ماهوارههای نابودشده نیز کار سادهای نخواهد بود؛ ماهوارههای جدید باید علاوه بر تحمل تابشهای باقیمانده، از محیطی عبور کنند که احتمالاً پر از قطعات سرگردان فضایی است.