جهاد توضیح، اقناع و تبلیغ؛ چگونه رسانه‌ها می‌توانند اعتماد را بازسازی کنند
منتشرشده: · ایران · آذربایجان شرقی
سیدحسن اصل‌نژادی و مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان‌شرقی دربارهٔ تفکیک جهاد توضیح، اقناع و تبلیغ و اهمیت سواد رسانه‌ای در جامعه صحبت کردند. این گفتگو نکات کلیدی برای تقویت گفت‌وگوی سالم و اعتماد عمومی ارائه می‌دهد.
سیدحسن اصل‌نژادی در گفتگویی با خبرنگار مهر به ضرورت بازنگری در شیوه‌های فعالیت فرهنگی و تبلیغی اشاره کرد. او بر این نکته تاکید کرد که جهاد توضیح، اقناع و تبلیغ یک‌سویه باید از یکدیگر تفکیک شوند؛ زیرا هر کدام با احترام متفاوتی به عقل، اختیار و حق پرسشگری مخاطب برخورد می‌کنند.
اصل‌نژادی توضیح داد که جهاد توضیح به معنای باز کردن گره‌های ذهنی مخاطب، روشن کردن حقیقت و کمک به فهم درست مسائل است؛ در حالی که اقناع زمانی شکل می‌گیرد که زمینه‌ای فراهم شود تا مخاطب با شناخت، استدلال و اختیار خود به نتیجه برسد. تبلیغ یک‌سویه، بر خلاف این، معمولاً نتیجه را از پیش تعیین می‌کند و بر انتقال پیام متمرکز است.
او به آیه ۱۲۵ سوره نحل اشاره کرد: «وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِی هِیَ اَحْسَنُ»، و گفت که برای جهاد توضیح به شیوهٔ احسن باید شنونده خوبی باشیم. بسیاری از پرسش‌های نسل جوان صرفاً به پاسخ اطلاعاتی نیاز ندارند و در پشت آن‌ها تجربه زیسته، دغدغه و گاهی احساس بی‌اعتمادی وجود دارد.
مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان‌شرقی افزود که جامعه پویا الزاماً جامعه‌ای بدون اختلاف نیست؛ بلکه باید اختلاف‌ها را در چارچوب احترام، گفت‌وگو و منافع مشترک مدیریت کند. او تاکید کرد که هدف گفت‌وگو نباید پیروزی یک طرف بر طرف دیگر باشد، بلکه باید همه طرف‌ها برای نزدیک‌تر شدن به حقیقت تلاش کنند.
اصل‌نژادی بر ضرورت ارتقای سواد رسانه‌ای و قدرت تحلیل مردم در برابر روایت‌سازی و تحریف واقعیت‌های تاریخی و اجتماعی تاکید کرد. او اشاره کرد که در استان آذربایجان‌شرقی هنوز یک لشکر منسجم رسانه‌ای وجود ندارد و فعالان رسانه‌ای غالباً در جزیره‌های کوچک و بدون پشتوانه مادی فعالیت می‌کنند.
مدیرکل تبلیغات اسلامی آذربایجان‌شرقی بیان کرد که یکی از مهم‌ترین مسئولیت‌های دستگاه‌های فرهنگی و تبلیغی عبور از رویکرد صرفاً اطلاع‌رسانی و حرکت به سمت توانمندسازی فکری و رسانه‌ای جامعه است. او اشاره کرد که در فضای رسانه‌ای امروز، واقعیت‌ها گاهی با انتخاب گزینشی اطلاعات، تقطیع وقایع و تولید روایت‌های جهت‌دار تحریف می‌شوند.
در چنین فضایی، او افزود، صرفاً تکذیب اخبار نادرست یا انتشار روایت مقابل کافی نیست؛ بلکه باید جامعه‌ای تربیت کنیم که خود قدرت تشخیص، تحلیل و ارزیابی روایت‌ها را داشته باشد. دستگاه‌های فرهنگی و تبلیغی باید ارتقای سواد رسانه‌ای را از سطح آموزش‌های نظری به مهارت‌های عملی منتقل کنند.