نشست سهجانبه در شنژن؛ جنگ ایران و خلع سلاح هستهای در دستور کار

در حاشیه اجلاس همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه، رهبران آمریکا، روسیه و چین در شنژن قرار است درباره جنگ ایران و آینده کنترل تسلیحات هستهای گفتگو کنند. این دیدار، اگرچه احتمالاً به دستاوردهای عملی نخواهد رسید، اما نمادیکهٔ مهمی در روابط بینالمللی است.
در حاشیه اجلاس همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه، رهبران آمریکا، روسیه و چین قرار است در شهر شنژن دیدار کنند. این نشست، اولین دیدار بیسابقهٔ سه قدرت هستهای جهان است که محور اصلی آن جنگ آمریکا علیه ایران و آینده خلع سلاح هستهای میباشد.
یک مقام ارشد آمریکایی، به شرط ناشناس ماندن، گفت که ترامپ قصد دارد موضوع جنگ ایران را با رهبران چین و روسیه مطرح کند، اما از بحث درباره جنگ اوکراین خودداری خواهد کرد. او افزود که واشنگتن انتظار ندارد در پایان نشست توافقی اعلام شود و هدف اصلی، آغاز گفتوگوهایی است که بتواند در آینده به پیشرفت در زمینه خلع سلاح هستهای منجر شود.
این نشست در شرایطی برگزار میشود که روابط سه کشور با مجموعهای از اختلافات سیاسی، اقتصادی و امنیتی روبهرو است. تحلیلگران معتقدند اهمیت نمادین این دیدار احتمالاً بیش از دستاوردهای عملی آن خواهد بود.
یکی از مهمترین موضوعات نشست، آینده کنترل تسلیحات هستهای پس از انقضای پیمان «استارت نو» است. این پیمان در فوریه ۲۰۲۶ منقضی شد و برای نخستین بار در بیش از نیم قرن محدودیتهای الزامآور بر دو زرادخانه بزرگ هستهای جهان از میان رفت.
ترامپ خواستار توافقی جدید، بهبودیافته و مدرن شد که چین را نیز در بر بگیرد، در حالی که پوتین پیشنهاد کرده بود محدودیتها را برای یک سال دیگر رعایت کنند. برآوردهای وزارت دفاع آمریکا نشان میدهد چین بیش از ۶۰۰ کلاهک هستهای در اختیار دارد، در حالی که شمار کلاهکهای هستهای آمریکا و روسیه هر یک بیش از پنج هزار مورد برآورد میشود.
جنگ آمریکا علیه ایران یکی دیگر از محورهای اصلی نشست خواهد بود؛ موضوعی که در آن منافع واشنگتن، مسکو و پکن با یکدیگر تفاوت دارد. ترامپ پس از دستیابی به آتشبس در جنگ تجاری کوتاهمدت آمریکا و چین در سال گذشته، تلاش کرده است روابط خود با شی جینپینگ را بهبود بخشد، اما اختلافات بر سر جنگ ایران و دیگر مسائل امنیتی همچنان ادامه دارد.
اگرچه مقامهای آمریکایی میگویند ترامپ قصد ندارد موضوع اوکراین را در نشست سهجانبه مطرح کند، اما احتمال گفتوگوهای پشت پرده درباره آینده جنگ این کشور نگرانیهایی را در کییف برانگیخته است. زلنسکی ابراز نگرانی کرده است که نشست ممکن است بستری برای مذاکره درباره توافقی احتمالی بر سر اوکراین بدون مشارکت دولت این کشور ایجاد کند.