کاهش مشتریان و افزایش هزینه؛ چالش‌های کتاب‌فروشی‌های بیرجند
منتشرشده: · اجتماعی · خراسان جنوبی
در بیرجند، کتاب‌فروشان با افزایش قیمت کتاب، اجاره مغازه و کاهش مشتریان مواجه هستند؛ علاوه بر این، فروش کتاب توسط آموزشگاه‌های بدون مجوز و عدم رعایت حق کپی‌رایت اساتید، وضعیت را تشدید می‌کند.
در هفتهٔ کتاب و کتاب‌خوانی، چند کتاب‌فروشان بیرجند دربارهٔ وضعیت فعلی بازار کتاب گفتند که قیمت کتاب، اجاره مغازه و کاهش مشتریان از اصلی‌ترین مشکلات هستند.
محمد جوان، صاحب کتاب‌فروشی در خیابان معلم، گفت: «مشکل اصلی ما دو چیز است. نخست اینکه آموزشگاه‌های علمی که مجوز فروش کتاب ندارند، اقدام به فروش کتاب می‌کنند. این اقدام به کتاب‌فروشانی که عمده‌فروش آنان کتب درسی و دانشگاهی است، آسیب وارد می‌کند.»
او افزود: «مسئله بعدی این است که حق کپی‌رایت را حتی اساتید دانشگاه رعایت نمی‌کنند و برای منبع درسی، یک PDF به دانشجویان می‌دهند که این عدم مراعات‌ها هم از نظر قانونی و هم از نظر شرعی مشکل دارد.»
محمد جوان اشاره کرد که منابع دانشگاهی گاهی هر ترم تغییر می‌کند، که باعث می‌شود کتاب‌فروشانی بسیاری از کتاب‌های نو را که دیگر درسی نیستند، بازیافت کنند؛ در حالی که اگر منبع به‌عنوان درس معرفی شود، باید چند ترم باقی بماند.
او همچنین گفت: «ما چاپ جدید کتاب را می‌آوریم که طبیعتاً قیمت روز است و افراد می‌روند و در اینترنت، کتاب چاپ قدیم را می‌بینند، سفارش می‌دهند و تصور می‌کنند که ما گران می‌دهیم.»
سید غلامرضا ابطحی، صاحب کتاب‌فروشی در خیابان حکیم نزاری، گفت: «من از ۱۳۴۳ در این حوزه فعالیت می‌کنم. در گذشته مردم برای خرید کتاب مراجعه زیادی داشتند، اما امروز تعداد مراجعان به‌شدت کاهش یافته و در برخی روزها تقریباً به صفر می‌رسد.»
او افزود: «در دو سال اخیر، بعضی کتاب‌ها هیچ جابه‌جایی و فروشی نداشته‌اند.»
ابطحی تاکید کرد که گرانی کتاب و تغییر عادت‌های مطالعاتی و گرایش مردم به تلفن همراه و فضای مجازی، عوامل مهمی در کاهش خرید کتاب هستند؛ اما او معتقد است که کتاب جایگزین فضای مجازی نمی‌شود و نقش اساسی در رشد فکری افراد دارد.
محمد خادم، صاحب کتاب‌فروشی «فیضیه»، گفت: «در مرکز استان باید پاساژی مشخص در نظر گرفته شود که کتاب‌فروشی‌ها در آنجا مستقر باشند. در حال حاضر، چون نمی‌توانیم هزینه اجاره در مرکز شهر را بپردازیم، باید در کوچه‌پس‌کوچه‌ها مغازه‌ای اجاره کنیم که در معرض دید هم نیست.»
او افزود: «قیمت یک مغازه در نزدیکی میدان ابوذر ۲۰ میلیون تومان است، اما ما مجبوریم به نقطه‌ای برویم که ۷ تا ۸ میلیون تومان اجاره بدهیم. ادارات نیز وقتی می‌خواهند کتابی را در برنامه‌ها هدیه بدهند، از مشهد یا قم سفارش می‌دهند و فعالان فرهنگی و کتاب‌فروشی‌های شهر بیرجند را در نظر نگرفته و از آنان حمایت نمی‌کنند.»
در مجموع، کتاب‌فروشان بیرجند با چالش‌های قیمت بالا، اجاره مغازه، کاهش مشتریان، فروش بدون مجوز و عدم رعایت حق کپی‌رایت مواجه هستند و به دنبال راه‌حل‌های مشترک برای حفظ بازار کتاب در شهر می‌باشند.