رمان‌نویسی در خدمت معارف: آیت‌الله اراکی در حرم امام خامنه‌ای توضیح داد
منتشرشده: · فرهنگ و هنر · قم
در مراسم رونمایی از رمان "عیسای مایوس"، آیت‌الله محسن اراکی به نقش داستان و رمان در انتقال معارف دینی و انسانی اشاره کرد. او تاکید کرد که روایت‌های ادبی می‌توانند پیچیدگی‌های الهی را به زبان ساده بیان کنند.
آیت‌الله محسن اراکی در مراسم رونمایی از رمان "عیسای مایوس"، که بعدازظهر یکشنبه در سالن امام خامنه‌ای حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه برگزار شد، توضیح داد که داستان و رمان از قابلیت‌های ارزشمندی برای طرح معارف عمیق انسانی و الهی برخوردارند و می‌توانند حقایق پیچیده را در قالب روایت‌های قابل فهم به مخاطبان منتقل کنند.
او اشاره کرد که بخش قابل توجهی از مفاهیم قرآنی از طریق تمثیل و روایت نمونه‌های عینی توضیح شده است و این شیوه نقش موثری در انتقال حقیقت، روشن ساختن ابعاد معارف الهی و هدایت مخاطب ایفا می‌کند.
اراکی افزود که رمان‌نویسی نیز با شیوه تمثیل و مثل‌پردازی ارتباط پیدا می‌کند و نویسنده می‌تواند با بهره‌گیری از ظرفیت روایت و شخصیت‌پردازی، موضوعات بلند اخلاقی، انسانی و معنوی را در قالب داستان به تصویر بکشد.
او خاطرنشان کرد که ادبیات داستانی هنگامی که در خدمت توضیح مفاهیم معرفتی قرار گیرد، زمینه مناسبی برای ارائه اندیشه‌های عمیق فراهم می‌آورد و امکان مواجهه مخاطب با موضوعات بنیادین زندگی و حقیقت را از طریق روایت ایجاد می‌کند.
در بخش دیگری از سخنان خود، اراکی به نگاه قرآنی به حرکت جهان آفرینش اشاره کرد و گفت که هستی و زندگی انسان در بستری از تحول و حرکت مستمر جریان دارد و در نظام آفرینش نمی‌توان برای حیات بشر وضعیتی مبتنی بر توقف و سکون در نظر گرفت.
او توضیح داد که حرکت جهان آفرینش را می‌توان در دو ساحت صدوری و رجوعی مورد بررسی قرار داد و در این چارچوب، موجودات همواره در معرض دگرگونی و حرکت به سوی مقصدی متناسب با جایگاه وجودی خود قرار دارند.
اراکی بیان کرد که انسان در مسیر بازگشت و حرکت به سوی مبدا هستی با دو سرانجام متفاوت مواجه است؛ مسیر به رشد، تعالی، کمال و تقرب الهی منتهی می‌شود و مسیر دیگر، حرکتی رو به پایین است که نتیجه آن دور شدن از حقیقت و گرفتار شدن در ورطه سقوط خواهد بود.
او افزود که تفاوت این دو مسیر تنها در مقصد نهایی خلاصه نمی‌شود، بلکه نوع حرکت و انتخاب‌های انسان در طول زندگی نیز در شکل‌گیری سرنوشت او نقش تعیین‌کننده دارد و هر فرد متناسب با جهت‌گیری فکری و عملی خود، آینده خویش را رقم می‌زند.
عضو هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری در سخنرانی خود بر نقش اختیار و اراده در تعیین مسیر زندگی انسان تاکید کرد و گفت که قرار گرفتن در مسیر تعالی یا سقوط، امری تحمیلی نیست و انسان با برخورداری از قدرت انتخاب می‌تواند جهت حرکت خود را مشخص کند.
اراکی با اشاره به تفاوت نوع مواجهه انسان‌ها با واقعیت‌های جهان اظهار کرد که افراد می‌توانند بر اساس نوع نگاهشان به دو گروه تقسیم شوند؛ گروهی در شناخت واقعیت‌ها دچار وارونگی ادراکی می‌شوند و امور را برخلاف حقیقت موجود ارزیابی می‌کنند، در حالی که گروهی دیگر با نگاهی صحیح و واقع‌بینانه، پدیده‌ها را همان‌گونه که هستند می‌شناسند و تصمیم‌ها و رفتارهای خود را بر مبنای این شناخت سامان می‌دهند.
او افزود که نوع نگرش انسان به حقیقت، در انتخاب مسیر زندگی او تاثیر مستقیم دارد و شناخت درست واقعیت‌ها می‌تواند زمینه حرکت در مسیر صحیح را فراهم کند، در حالی که برداشت نادرست از جهان، زمینه انحراف در تصمیم‌گیری و رفتار را به وجود می‌آورد.
در پایان، اراکی به وجود مصادیق متعدد برای هر دو نوع حرکت انسانی در طول تاریخ اشاره کرد و گفت که بررسی زندگی افراد و شخصیت‌های مختلف نشان می‌دهد که انسان‌ها می‌توانند با انتخاب‌های متفاوت، به مراتب گوناگونی از رشد و کمال دست یابند یا در جهت مخالف آن حرکت کنند.